ΖΑΚ ΝΤΕΛΟΡ Η Τουρκία πρέπει να πείσει την Ευρώπη

«ΤΑ ΝΕΑ»: Ήδη από τις ημέρες της δικής σας Προεδρίας στην Ευρωπαϊκή
Επιτροπή ­ την Κομισιόν ­ είχατε προδιαγράψει στην πορεία προς την πλήρη
ενοποίηση της Ευρώπης μετά την Οικονομική Κοινότητα: την ΕΟΚ και μετά
την ΟΝΕ: το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, την πολιτική
Ασφάλειας. Τώρα αντιμετωπίζεται η συγκρότηση Ευρωπαϊκού Στρατού και
βρίσκεται σε εξέλιξη η υλοποίηση του σχεδίου, που είχατε αναπτύξει στις
7 Μαρτίου 1991 ­ μετά τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο ­ σε ομιλία σας στο
Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Σπουδών του Λονδίνου στις 7 Μαρτίου 1991.
Πώς βλέπετε τον ρόλο του;

ΖΑΚ ΝΤΕΛΟΡ: «Και η περίπτωση του πολέμου στον Κόλπο και το Κόσοβο
απέδειξαν ότι η Κοινότητα δεν διέθετε τα θεσμικά μέσα, ούτε τη στρατιωτική
δύναμη επέμβασης, που θα της έδιναν τη δυνατότητα να δράσει ως Ευρωπαϊκή
Ένωση. Ήδη προβλέπεται η συγκρότηση του Ευρωπαϊκού Στρατού, που θα κατοχυρώσει
την ασφάλεια της Ε.Ε.: την τρίτη πλευρά του τριγώνου της ενοποίησης. Μέσα σε
δύο χρόνια θα έχει συγκροτηθεί στρατιωτική δύναμη εξήντα χιλιάδων ανδρών, από
στρατιώτες των χωρών-μελών της Ε.Ε., οι οποίοι σε περιπτώσεις κρίσεων στην
Ευρώπη ή σε πολύ γειτονικές περιοχές της θα είναι έτοιμοι να δράσουν σε
διάστημα δύο μηνών ­ αν η κρίση δεν έχει εν τω μεταξύ λυθεί με
διαπραγματεύσεις ­ και σε περίπτωση σύγκρουσης να έχουν τη δυνατότητα να
μάχονται για διάστημα μέχρις ενός χρόνου. Όμως ο Στρατός αυτός θα αρχίζει
πολεμικές επιχειρήσεις, ύστερα από απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ
και θα μετέχουν στις τάξεις του μόνο χώρες-μέλη της Ε.Ε. και μάλιστα εκείνες
που θα είναι σύμφωνες οι άνδρες τους να πάρουν μέρος και σε πολεμική
σύγκρουση».

«ΤΑ ΝΕΑ»: Υπάρχει μία ιδιαίτερα αξιοπαρατήρητη εξέλιξη: πρώτα
η γαλλογερμανική Συμφωνία του Οκτωβρίου του 1991 στο Παρίσι, όταν πέραν
της ΔΕΕ οι δύο τότε ηγέτες Μιτεράν και Κολ αποφάσισαν να συγκροτήσουν ενιαία
στρατιά με τρεις Μεραρχίες και σύνολο 35.000 ανδρών. Ο Μιτεράν τη
χαρακτήρισε «συμπληρωματική» του ΝΑΤΟ. Ο τότε Άγγλος υπουργός
Εξωτερικών Ντάγκλας Χερντ δήλωσε πως «εφόσον υπάρχει το ΝΑΤΟ,
παρέλκει η αντιγραφή του». Και ακριβώς οι Άγγλοι στα 1997 πρότειναν
στη Γαλλία τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Στρατού, για τη συγκρότηση του
οποίου και η Γερμανία και η Ιταλία συμφώνησαν. Και ο σημερινός Γενικός
Γραμματέας του ΝΑΤΟ Βρετανός κ. Ρόμπινσον δήλωσε ότι ο
Ευρωπαϊκός Στρατός «θα στηρίξει το ΝΑΤΟ και θα το ενισχύσει». Πού
αποδίδεται από τους υπεύθυνους κυβερνήτες η στροφή αυτή; Στο
Κόσοβο;

ΖΑΚ ΝΤΕΛΟΡ: «Ναι, αλλά και στην ανάγκη που αρμόζει στον μεγάλο σφαιρικό
στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης: να εντάξουμε στους κόλπους του την κοινή πολιτική
για την Ασφάλεια. Και να εξασφαλίσουμε την κοινή αμυντική πολιτική. Επιθυμώ να
αναφέρω ότι εκτιμήθηκε ιδιαίτερα η στάση της Ελλάδας στην κρίσιμη κατάσταση,
που προκάλεσε το Κόσοβο. Και αυτή η εμπειρία δεν θα επαναλαμβάνεται, όταν θα
λειτουργεί η ενιαία πολιτική ασφάλειας και άμυνας».

«ΤΑ ΝΕΑ»: Πώς ερμηνεύετε το δεδομένο ότι παρουσιάζεται από
την αγγλική πλευρά άμεσο ενδιαφέρον για την κοινή άμυνα και ουσιαστική συμβολή
για τη συγκρότηση του Ευρωπαϊκού Στρατού, ενώ παραμένει εκκρεμής κατά
κάποιον τρόπο η ένταξη της λίρας στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα: το
ευρώ;

ΖΑΚ ΝΤΕΛΟΡ: «Στην Αγγλία η κοινή γνώμη δεν έχει ακόμα στην πλειοψηφία
της πεισθεί ότι πρέπει να ενταχθεί το βρετανικό νόμισμα στον όμιλο των άλλων
ευρωπαϊκών νομισμάτων. Και η Δανία θα αποφασίσει με το Δημοψήφισμα, που θα
διεξαγάγει η κυβέρνηση της Κοπεγχάγης τον Σεπτέμβριο για την ένταξη στην ΟΝΕ.
Και υπάρχει ακόμη η Σουηδία, που δεν έχει αποφασίσει.

Όμως αναφορικά με το Λονδίνο, ο Τόνι Μπλερ στην πρόσφατη επίσκεψή του στο
Βερολίνο άφησε να εννοηθεί, από τις δηλώσεις που έκανε, ότι συμφωνεί με τα όσα
συζητιούνται και πραγματοποιούνται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο και ιδιαίτερα ότι θα
πρέπει να θεωρείται δεδομένη η συμβολή του.

Και θα ήθελα εν προκειμένω να υπογραμμίσω τη γενική ικανοποίηση αλλά και τη
δική μου βαθιά εκτίμηση για την ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ. Δεν αμφέβαλα πως
θα επραγματοποιείτο, γιατί γνώριζα από τότε που ήμουν στις Βρυξέλλες πως οι
Έλληνες ανήκαν σ’ εκείνους τους εταίρους που με μεγάλη πλειοψηφία κατέφασκαν
την Κοινή Οικονομική Αγορά, την Ευρωπαϊκή Ένωση και ήταν φυσικό να επιδιώξουν
την ολοκλήρωση με την ένταξη της χώρας ως μέλους της Ε.Ε. στην ΟΝΕ. Το
σημαντικό είναι ότι το επέτυχαν και εξασφάλισαν τα κριτήρια, που προϋπέθετε η
ένταξη αυτή, σε σύντομο χρόνο, με συστηματικές προσπάθειες και με συνέπεια».

«ΤΑ ΝΕΑ»: Η ύφεση που παρουσιάστηκε τελευταία στις ελληνοτουρκικές
σχέσεις πώς κρίθηκε στο Παρίσι και ιδιαίτερα από σας, που είχατε
πάντοτε ενδιαφερθεί για ειρηνική εξέλιξη στη Νοτιοανατολική Ευρώπη;

ΖΑΚ ΝΤΕΛΟΡ: «Πρώτα επιθυμώ να υπογραμμίσω ότι η ελληνική στάση στο
Ελσίνκι απέδειξε μία όχι απλά ευλυγισία, αλλά διπλωματική ενέργεια πρώτης
τάξεως. Η Ελλάδα εκεί αποδέσμευσε κατ’ αρχήν το χρηματοδοτικό πρωτόκολλο, που
επέτρεψε στην Τουρκία ύστερα από αρκετό χρόνο να λάβει ουσιαστική ενίσχυση από
την Ε.Ε. Αλλά κατά κύριο λόγο με το να μην προβάλει βέτο για την υποψηφιότητα
ένταξης της Άγκυρας στην Ε.Ε. εξασφάλισε από τη μια μεριά την ύφεση στις
σχέσεις των δύο χωρών και από την άλλη έκανε σαφές προς όλους τους άλλους
εταίρους της Κοινότητας ότι δεν ήταν εκείνη που θα μπλόκαρε την ένταξη της
Τουρκίας. Τώρα αναφορικά προς την ουσία: την ένταξη της Άγκυρας ως πλήρους
μέλους της Ε.Ε. Από εδώ και στο εξής το θέμα αυτό έχει περιέλθει στο πεδίο των
διαδικασιών και των κριτηρίων, που προϋποθέτουν τη δυνατότητα αυτή. Η Τουρκία
για να εξασφαλίσει έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων θα πρέπει να παρουσιάσει
αποδείξεις ότι έχει φτάσει στο ζητούμενο επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης, που θα
πείσει τους εμπειρογνώμονες της Ε.Ε. να εισηγηθούν θετικά προς αυτή την
κατεύθυνση.

Δεύτερον, να βεβαιωθεί στην Ε.Ε. ότι η Άγκυρα σέβεται τα ανθρώπινα και τα
δημοκρατικά δικαιώματα των πολιτών της, των μειονοτήτων και εφαρμόζει το
Διεθνές Δίκαιο. Και έχει διαμορφώσει το εσωτερικό της Δίκαιο στις διατάξεις
που διέπουν την Ε.Ε.».

Φίλος της Ελλάδας με διεθνές κύρος

«Η Ελλάδα πέτυχε και εξασφάλισε τα κριτήρια που προϋπέθεσε η ένταξη στην ΟΝΕ σε σύντομο χρόνο, με συστηματικές προσπάθειες και με συνέπεια», τόνισε ο τέως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον Βάσο Π. Μαθιόπουλο

Τρεις συνεντεύξεις έχει δώσει και ως Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: της
Κομισιόν από τις Βρυξέλλες και ως Πρόεδρος του «Ομίλου Μελέτης και Έρευνας: Η
Ευρώπη μας», που εδρεύει στο Παρίσι, ο Ζακ Ντελόρ στην Ελλάδα. Και τις τρεις
στα «ΝΕΑ».

Στη δεκαετία της Προεδρίας του (1985 – 1995) το εύρος της αρχικής ΕΟΚ πήρε,
ίσως όχι τυχαία, τις διαστάσεις της «Ευρωπαϊκής Ένωσης» με το ενιαίο ευρωπαϊκό
νόμισμα: την ΟΝΕ, την πορεία προς τη συγκρότηση του «Ευρωπαϊκού στρατού» και
προς την ενωμένη Ευρώπη με μια ενιαία εξωτερική πολιτική. Στις ημέρες του
κυρίως αναπτύχθηκε η μεγάλη εσωτερική Αγορά (1993). Όμως το έργο του που
προσέλαβε ιστορική σημασία ήταν ο «Κοινοτικός χάρτης των θεμελιωδών κοινωνικών
δικαιωμάτων των εργαζομένων», δικής του προδιαγραφής και επιμονής. Το ότι δεν
εφαρμόστηκε μετά ­ απ’ αφορμή και τη μεγάλη ανεργία που ενέσκηψε σ’ όλες τις
χώρες της Κοινότητας ­ οφείλεται και στη λαίλαπα της παγκοσμιοποίησης, που
ροκανίζει την Ευρώπη. Ο Ντελόρ πριν από την Προεδρία στις Βρυξέλλες διετέλεσε
υπουργός στα οικονομικά υπουργεία της Γαλλίας στις σοσιαλιστικές κυβερνήσεις.
Το όραμα του δημοκρατικού σοσιαλισμού επεδίωξε στις Βρυξέλλες να μετουσιώσει
σε πράξη. Και την «κοινωνική φυσιογνωμία» της Κοινότητας την επέβαλε με τον
«Κοινωνικό Χάρτη» που αποδέχτηκαν ­ με έντονη αντίθεση της Μάργκαρετ Θάτσερ ­
οι αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων της ΕΟΚ. Και σήμερα κυριαρχεί στην Ε.Ε. ο
προσωπικός τόνος γραφής του. Πριν από τον Ντελόρ ο Πρόεδρος της Κομισιόν ήταν
ένας ανώτερος υπάλληλος της Κοινότητας. Ο ίδιος επέβαλε ο Πρόεδρος να
συμμετέχει στη Λέσχη των μεγάλων βιομηχανικών χωρών. Και να συναποφασίζει στα
μεγάλα πολιτικά και οικονομικά προβλήματα της «γηραιάς» ηπείρου.

Και σήμερα σαν ένας φίλος της Ελλάδας, που συνεργάστηκε προς όφελος του τόπου
πάντα αποτελεσματικά με τη Βάσω Παπανδρέου, έχει εξελιχθεί οιονεί σε Νέστορα
της Ευρώπης στα Οικονομικά και Νομισματικά προβλήματα. Η γνώμη του έχει
ιδιαίτερο κύρος σε διεθνές επίπεδο.

Χαρακτηριστική είναι η στάση του στα 1995: ήταν ο κύριος ­ με τον Σιράκ ­
υποψήφιος για το ύπατο αξίωμα στη Γαλλία. Δεν υπέβαλε όμως την υποψηφιότητα
αυτή ­ όπως ισχυρίζονται υπεύθυνοι παράγοντες στο Παρίσι ­ για να μη
δυσχεράνει τη σταδιοδρομία της κόρης του, που σήμερα είναι από τους βασικούς
υπουργούς της κυβέρνησης του Λιονέλ Ζοσπέν.

Η γαλλική Εθνοσυνέλευση έχει ιδιαίτερα τιμήσει τον εξέχοντα αυτό πολίτη της
Γαλλικής Δημοκρατίας: τον έχει επιλέξει Πρόεδρο του «Conseil de l’ emploi, des
revenus et de la cohesion social». Και παίρνει τον λόγο ενώπιον της
Εθνοσυνέλευσης σε ειδικές συνεδρίες της Επιτροπής για την εξωτερική πολιτική.