Επιτέλους, πέφτει η τιμή του πετρελαίου

Η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να παρακάμψει τον ΟΠΕΚ και να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου βύθισε την τιμή του μαύρου χρυσού. To στιγμιότυπο, από την αγορά εμπορευμάτων της Νέας Υόρκης

Έντονες τάσεις αποκλιμάκωσης έδειξαν οι τιμές του πετρελαίου από την Τρίτη και
μετά, δίνοντας ελπίδες στους καταναλωτές όλου του κόσμου ότι η πρώτη τού
κόστους των καυσίμων μπορεί να μην βρίσκεται μακριά. Αιτία της πτώσης ήταν η
απόφαση της Σαουδικής Αραβίας, της μεγαλύτερης παραγωγού χώρας πετρελαίου στον
κόσμο, να παρακάμψει τις συνεταίρους της χώρες στον ΟΠΕΚ και να προχωρήσει
στην αύξηση της παραγωγής της.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο την περασμένη Τρίτη, μόλις μία ημέρα μετά την
ανακοίνωση της απόφασης της Σαουδικής Αραβίας, η τιμή του αργού πετρελαίου
(μπρεντ) σημείωσε πτώση 1,52 δολαρίων ή 4,9% και διαμορφώθηκε στα 29,58
δολάρια ανά βαρέλι. Είναι η πρώτη φορά, μετά περίπου δύο εβδομάδες, που η τιμή
του μαύρου χρυσού υποχωρεί κάτω από το κρίσιμο επίπεδο των 30 δολαρίων στην
αγορά εμπορευμάτων του Λονδίνου.

Οι Σαουδάραβες δεσμεύτηκαν ότι πολύ σύντομα θα προχωρήσουν στην αύξηση των
εξαγωγών τους, παρά το γεγονός ότι δεν είχαν εξασφαλίσει την έγκριση των άλλων
μελών του ΟΠΕΚ, του Οργανισμού Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών που διαθέτει σημαντικό
μερίδιο της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.

Μία αιφνιδιαστική δήλωση του Σαουδάραβα υπουργού Πετρελαίου Αλί αλ Ναΐμι, που
έγινε το βράδυ της Δευτέρας, αποκάλυψε ότι το Ριάντ σχεδιάζει την αύξηση των
ημερήσιων εξαγωγών του κατά 500.000 βαρέλια ή περίπου 6%, σε μια προσπάθεια να
ρίξει τις τιμές στο επίπεδο των 25 δολαρίων ανά βαρέλι.

«Οι Σαουδάραβες αποφάσισαν ότι η περίοδος που η τιμή του πετρελαίου θα
κινείται πάνω από το επίπεδο των τριάντα δολαρίων ανά βαρέλι έχει τελειώσει»,
δήλωσε ο Τζασέμ αλ Σαντούν, αναλυτής του οικονομικού ινστιτούτου Αλ Σαλ στο
Κουβέιτ. «Ανησυχούν πάρα πολύ για τις υψηλές τιμές και δέχονται τεράστιες
πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες για να τις μειώσουν».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες παρέχουν στρατιωτική βοήθεια στις
περισσότερες παραγωγούς χώρες πετρελαίου του Περσικού Κόλπου, έχουν
επανειλημμένα ζητήσει από τον ΟΠΕΚ να αυξήσει την παραγωγή του, υποστηρίζοντας
ότι τα τριάντα δολάρια ανά βαρέλι είναι μια τιμή που μπορεί να θέσει σε
κίνδυνο την πορεία ανάπτυξης τής παγκόσμιας οικονομίας.

Την πληρώνουν οι καταναλωτές

Οι συνεχείς ανοδικές τάσεις των διεθνών τιμών του πετρελαίου έχουν πλήξει τους
καταναλωτές σε όλο τον κόσμο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες η τιμή της βενζίνης
ξεπέρασε πρόσφατα για πρώτη φορά τα 2 δολάρια ανά γαλόνι. Αν οι Σαουδάραβες
προχωρήσουν στην υλοποίηση της απόφασής τους, η επιπλέον ποσότητα πετρελαίου
θα αρχίζει να αντλείται πολύ σύντομα. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά απίθανο να
φτάσει στα διυλιστήρια των ευρωπαϊκών χωρών και των Ηνωμένων Πολιτειών μέσα
στο καλοκαίρι και να ανακουφίσει τους καταναλωτές, σε μια περίοδο που η ζήτηση
για καύσιμα κίνησης αυξάνεται κατακόρυφα. Τι θα συμβεί, όμως, στην περίπτωση
που η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας αποδειχθεί ότι ήταν ένα πυροτέχνημα και
ανακοινώθηκε μόνο και μόνο για να δημιουργηθούν θετικές προσδοκίες στην αγορά
πετρελαίου και να καμφθούν οι τιμές; Αναλυτές της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου
υποστηρίζουν ότι στην περίπτωση που η Σαουδική Αραβία δεν αυξήσει την παραγωγή
της, είτε λόγω της αντίδρασης άλλων χωρών του ΟΠΕΚ είτε για κάποιο άλλο λόγο,
τότε θεωρείται σχεδόν σίγουρο ότι θα δούμε την τιμή του βαρελιού να
προσεγγίζει τα 40 δολάρια.

Υπουργοί Πετρελαίου από διάφορες χώρες του ΟΠΕΚ αντέδρασαν την Τετάρτη, με
δηλώσεις στις οποίες τόνισαν την έκπληξή τους για την ανακοίνωση της Σαουδικής
Αραβίας, αλλά και διαβεβαίωναν για την ενότητα του πετρελαϊκού καρτέλ. Ο
Ιρανός υπουργός Πετρελαίου Μπιτζάν Ζανγκανέχ δήλωσε ότι έχει δεχτεί
διαβεβαιώσεις από τον Σαουδάραβα ομόλογό του ότι το Ριάντ θα συνεχίσει να
κινείται σύμφωνα με τα πλαίσια του Οργανισμού Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών.
«Οποιαδήποτε απόφαση για την αύξηση της παραγωγής θα γίνει με βάση τις
αποφάσεις του ΟΠΕΚ και τη συγκατάθεση όλων των μελών του Οργανισμού»,
προσέθεσε ο Ζανγκανέχ.

Ο Αλί Ροντρίγκεζ, υπουργός Πετρελαίου της Βενεζουέλας και τωρινός πρόεδρος του
ΟΠΕΚ, δεν συμφώνησε με την άποψη που θέλει την απόφαση της Σαουδικής Αραβίας
να προκαλεί ρήγμα στις σχέσεις των μελών του Οργανισμού.

Τι σημαίνει η κίνηση του Ριάντ

Ο ενδεκαμελής ΟΠΕΚ παράγει περίπου το 40% της τρέχουσας παγκόσμιας ημερήσιας
κατανάλωσης, που ανέρχεται σε 76 εκατομμύρια βαρέλια. Το πετρελαϊκό καρτέλ,
καθώς και οι πετρελαιοπαραγωγοί χώρες που δεν είναι μέλη του Οργανισμού ­ στις
οποίες συμπεριλαμβάνονται το Μεξικό και η Νορβηγία ­ έχουν ήδη αυξήσει δύο
φορές την παραγωγή τους τούς τελευταίους τρεις μήνες, ακυρώνοντας τους
αυτοπεριορισμούς που είχαν θέσει την παραγωγή τους, όταν η τιμή του πετρελαίου
είχε πριν από δύο χρόνια απειληθεί με κατάρρευση.

Αναλυτές της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας σημειώνουν ότι υπάρχουν ενδείξεις ότι
η Σαουδική Αραβία είναι προετοιμασμένη να κινηθεί μόνη της και να αυξήσει
ακόμη περισσότερο την παγκόσμια παραγωγή, αν αυτό κριθεί αναγκαίο. Το
αποτέλεσμα είναι σίγουρο ότι θα είναι η πτώση των τιμών του πετρελαίου και η
ανακούφιση καταναλωτών και των οικονομιών σε όλον τον κόσμο.

«Αν κρίνουμε από τις αντιδράσεις των άλλων μελών του ΟΠΕΚ, πρόκειται για μια
μονομερή κίνηση που σφραγίζει την κυριαρχία της Σαουδικής Αραβίας στην
παγκόσμια αγορά πετρελαίου», λέει ο Λόρενς Ινγκλς, γνωστού επενδυτικού οίκου.
Ο ΟΠΕΚ, έχοντας κάνει το λάθος να αυξήσει το 1997 την παραγωγή πετρελαίου,
μέσω της ασιατικής κρίσης κινήθηκε προσεκτικά και με πολύ αργούς ρυθμούς για
να αυξήσει την παραγωγή. Πολλές χώρες-μέλη του Οργανισμού ανακάμπτουν ακόμη
από το πλήγμα του 1998, όταν οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν ακόμη και κάτω από
τα 10 δολάρια.

Κάποια μέλη του καρτέλ με περιορισμένη δυνατότητα αύξησης της παραγωγής
εμφανίζονται απρόθυμα να μειώσουν τα έσοδά τους προς όφελος των καταναλωτών
στον υπόλοιπο κόσμο. «Όταν μια απόφαση του ΟΠΕΚ έχει ληφθεί με τις νόμιμες και
τυπικές διαδικασίες, δεν υπάρχει κανένας λόγος να παραβιαστεί μια συμφωνία, να
διολισθήσουμε στις παρατυπίες και να αρχίσουμε να δρούμε μόνοι μας», δήλωσε
ένας αξιωματούχος του Ιράν στο επίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο της χώρας.

Η κάμψη που παρουσίασαν οι τιμές του πετρελαίου την περασμένη εβδομάδα είναι
μάννα εξ ουρανού για τους κεντρικούς τραπεζίτες όλου του κόσμου.

Σημειώνεται ότι τόσο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα όσο και η Ομοσπονδιακή
Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν μπει σε φάση σκλήρυνσης της νομισματικής
τους πολιτικής λόγω των φόβων επιτάχυνσης του πληθωρισμού από την ανοδική
κούρσα της τιμής του πετρελαίου.