Τεστ δημοκρατίας οι αυριανές εκλογές στο Μεξικό

Οι αυριανές προεδρικές εκλογές στο Μεξικό ίσως να είναι οι σημαντικότερες στη
σύγχρονη ιστορία της χώρας, οι εκλογές με τις οποίες θα κορυφωθεί μια πολυετής
πορεία εκδημοκρατισμού. Αν επαληθευτεί αυτή η εκτίμηση στη μεγαλύτερη και πιο
πολυάνθρωπη χώρα του ισπανόφωνου κόσμου (ο πληθυσμός του Μεξικού υπερβαίνει
σήμερα τα 100 εκατομμύρια άτομα), οι επιπτώσεις αυτής της αναμέτρησης θα είναι
σωτήριες και στην υπόλοιπη Λατινική Αμερική.

Αν η δημοκρατία αποδειχθεί πραγματικότητα στο Μεξικό, το Επαναστατικό Θεσμικό
Κόμμα (PRI) θα αναγκαστεί να παραδώσει την εξουσία που κρατά από τότε που
ιδρύθηκε, το 1929. Πολλοί επισημαίνουν, βέβαια, ότι το ουσιαστικό σε μια
δημοκρατική κοινωνία δεν είναι η εναλλαγή της εξουσίας, αλλά ο σεβασμός της
ελεύθερης θέλησης του λαού στο πλαίσιο τίμιων και ελεύθερων εκλογών. Μόνο που
το PRI είναι «καρφωμένο στην εξουσία» επί 71 χρόνια, κάτι που το καθιστά το
μακροβιότερο αυταρχικό καθεστώς του 20ού αιώνα. Για να το καταφέρει, έχει
κερδίσει 14 διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις ­ σχεδόν όλες «στημένες». Ο
υποψήφιος του PRI Φρανσίσκο Λαμπαστίντα, πρώην κυβερνήτης της πολιτείας
Σιναλόα, έχει ένα δύσκολο δίλημμα: ή να χάσει τις εκλογές, ώστε η χώρα του
επιτέλους να απελευθερωθεί από τον ζυγό του PRI, ή να καταγάγει μια πύρρεια
νίκη, που όλοι θα θεωρήσουν πλαστή. Ο ίδιος, πάντως, δηλώνει ότι πρώτος στόχος
του αν εκλεγεί θα είναι να εργαστεί για τον εκδημοκρατισμό του συστήματος και
να καταπολεμήσει τη διαφθορά. Αν και υπάρχουν έξι ακόμη υποψήφιοι για την
προεδρία (μεταξύ των οποίων και ο κεντροαριστερός υποψήφιος Κουαουτέμοκ
Κάρντενας), μόνο ένας αποτελεί μια ρεαλιστική εναλλακτική λύση στο σημερινό
καθεστώς: ο Βισέντε Φοξ, υποψήφιος του Κόμματος Εθνικής Δράσης (ΡΑΝ). Πρώην
στέλεχος της Κόκα – Κόλα και κυβερνήτης της Πολιτείας Γκουαναχουάτο, ο Φοξ
είναι ένας άνθρωπος με καθαρές ιδέες και τις εξηγεί με μεγάλη ακρίβεια. Παρ’
όλο που ο πανίσχυρος προπαγανδιστικός μηχανισμός του κράτους τον χαρακτηρίζει
όργανο της καθολικής εκκλησίας, ο ίδιος διαψεύδει κατηγορηματικά ότι σκοπεύει
να θέσει τέρμα σε μια από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις της μεξικανικής
επανάστασης: το λαϊκό κράτος. Ένα βασικό σημείο του προγράμματός του είναι η
ενίσχυση της «λαϊκής, δημόσιας και δωρεάν εκπαίδευσης». Και παρ’ όλο που
αντιτίθεται στις αμβλώσεις, δηλώνει ότι αν το Κογκρέσο ψηφίσει νόμο που τις
επιτρέπει, ο ίδιος θα τον υπογράψει.

Ο Mario Vargas Liosa είναι Περουβιανός συγγραφέας.