Σχέδιο ελευθερίας του Τύπου

Σε νομοθετικές αλλαγές που θα βάζουν τέλος στη «βιομηχανία αγωγών» εις
βάρος του Τύπου προσανατολίζεται η κυβέρνηση, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις η
προσφυγή σε ένδικα μέσα φαίνεται να αντιμετωπίζεται ως «μέθοδος πλουτισμού»
και όχι ως διαδικασία αποκατάστασης της τιμής και της υπόληψης που έχει θιγεί
από ένα δημοσίευμα.

Ημερίδα ΠΑΣΟΚ. Οι συχνές προσφυγές σε ένδικα μέσα χαρακτηρίστηκαν «λυπηρό φαινόμενο» από όλους όσους πήραν μέρος

Τους κυβερνητικούς προβληματισμούς κατέστησαν σαφείς χθες οι υπουργοί Τύπου κ.
Δημ. Ρέππας και Δικαιοσύνης κ. Μιχ. Σταθόπουλος, με τις εισηγήσεις τους σε
ημερίδα που οργάνωσε το ΠΑΣΟΚ με θέμα «Ελευθερία του Τύπου – Πολιτικός
πλουραλισμός, προστασία του ατόμου».

Οι δύο συναρμόδιοι υπουργοί χαρακτήρισαν «λυπηρό φαινόμενο» τη
«βιομηχανοποίηση αγωγών» και έδωσαν ουσιαστικά το περίγραμμα των αλλαγών που
βρίσκονται υπό μελέτη. Σύμφωνα με τις εισηγήσεις τους:

* Το ζητούμενο μιας αγωγής για προσβολή της προσωπικότητας διά του Τύπου
πρέπει να είναι κατ’ αρχήν η επανόρθωση που θα αποκαθιστά τον θιγέντα και στην
περίπτωση που αυτό δεν συμβεί, να αναζητείται το ύψος της αποζημίωσης. Ο κ.
Ρέππας έκανε λόγο για ένα νέο σύστημα προστασίας, σημειώνοντας μάλιστα ότι
αυτό θα περνά μέσα από μια ειδική ταχεία δικαστική διαδικασία που θα αποσκοπεί
στη διαπίστωση ή όχι της προσβολής, ώστε η επανόρθωση να μην καθυστερεί. Ακόμη
άφησε να διαφανεί ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο οι σχετικές αγωγές να μην
εκδικάζονται από μονομελή Πρωτοδικεία, δηλαδή από έναν μόνον δικαστικό
λειτουργό.

* Μελετάται το ενδεχόμενο κατάργησης των ελάχιστων ορίων που ισχύουν σήμερα ως
προς τα ποσά αποζημίωσης μέσω αγωγών (σ.σ.: 10 εκατ. δρχ. για τις εφημερίδες,
30 εκατ. δρχ. για ραδιοφωνικούς σταθμούς, 100 εκατ. δρχ. για τηλεοπτικούς
σταθμούς), καθώς τα ελάχιστα όρια λειτουργούν δεσμευτικά για τους δικαστικούς
λειτουργούς.

Πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι ο υπουργός Δικαιοσύνης έκανε από την πλευρά
του λόγο για σκέψεις «που δεν σημαίνει ότι πρέπει να μετατραπούν σε προτάσεις
νόμου, χωρίς μελέτη», αλλά τόνισε ότι για το όλο ζήτημα βρίσκεται σε
συνεννόηση με τον υπουργό Τύπου».

Κηρύσσοντας την έναρξη των εργασιών της ημερίδας, ο γραμματέας της Κ.Ε. του
ΠΑΣΟΚ κ. Κων. Σκανδαλίδης επισήμανε ότι αφορμή για την πρωτοβουλία του ΠΑΣΟΚ
έχει σταθεί «βιομηχανία καταχρηστικών αγωγών ή μηνύσεων με στόχο τη φίμωση της
ελευθερίας στη διατύπωση γνώμης ή κρίσης και τη φίμωση γενικότερα της
ελευθεροτυπίας», κάνοντας ειδική αναφορά στις αγωγές του «Δικτύου 21» κατά
δημοσιογράφων που επικρίνουν τη δράση του και του ΕΛΚΙΣ κατά του βιβλίου του
Μίμη Ανδρουλάκη.

Ο Κ. Σκανδαλίδης

«Αποτελεί υποχρέωση του πολιτικού και πνευματικού κόσμου της χώρας, του
δικαστικού και νομικού κόσμου, να μη θεωρήσουν ατομική υπόθεση τις οργανωμένες
διώξεις…», τόνισε ο κ. Σκανδαλίδης, σημειώνοντας ότι οποιαδήποτε μέτρα
ληφθούν «δεν θα φαλκιδεύουν ή θα υπονομεύουν το συνταγματικά κατοχυρωμένο
δικαίωμα του πολίτη για δικαστική προστασία απέναντι στην όποια προσβολή των
ατομικών του ελευθεριών ή δικαιωμάτων».

Ο πρώην υπουργός κ. Ευάγγ. Βενιζέλος, ο οποίος προήδρευσε των εργασιών της
ημερίδας, χαρακτήρισε «πολιτική παρέμβαση διαλόγου» την εκδήλωση και
υπενθύμισε ότι η κατάργηση του μεταξικού νόμου περί Τύπου έγινε επί υπουργίας
του στο υπουργείο Τύπου με τη σύμφωνη γνώμη όλων των κομμάτων, ενώ ο πρόεδρος
της Βουλής κ. Απ. Κακλαμάνης τόνισε ότι «η βασική εγγύηση της δημοκρατίας
είναι ο ενημερωμένος πολίτης και θεμελιακό αξίωμά της η ελευθερία του Τύπου».

Από την πλευρά της Ν.Δ. εισηγητής στην ημερίδα ήταν ο εκπρόσωπος Τύπου του
κόμματος κ. Ά. Σπηλιωτόπουλος, ο οποίος έκανε λόγο για «άναρχη» ανάπτυξη των
ηλεκτρονικών ΜΜΕ στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και ζήτησε από την κυβέρνηση
να ενισχύσει τον ρόλο του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης. Ιδιαίτερα
επικριτικοί για το «κύμα» αγωγών ­ με ιδιαίτερη αναφορά στις αγωγές του
«Δικτύου 21» ­ υπήρξαν και οι εκπρόσωποι του ΚΚΕ κ. Μ. Κοψίδης, του ΣΥΝ κ. Δ.
Παπαδημούλης, των Φιλελευθέρων κ. Θ. Σκυλακάκης και της Ανανεωτικής
Εκσυγχρονιστικής Κίνησης κ. Θ. Τσίκας. Ο κ. Κοψίδης, μάλιστα, βρήκε την
ευκαιρία να αρνηθεί ότι το ΚΚΕ έχει καταρτίσει «μαύρη λίστα» δημοσιογράφων.
«Απλώς απαντήσαμε σε πολιτικό επίπεδο με μια ονομαστική κριτική ορισμένων
δημοσιογράφων…», ανέφερε για να προσθέσει ότι «σήμερα έχουμε πλουραλισμό
μονοφωνικό».

Η αυτοδέσμευση

Το μέλος της διοίκησης της ΠΟΕΣΥ και της ΕΣΗΕΑ κ. Δημ. Τσαλαπάτης υπογράμμισε,
εξάλλου, ότι οι δημοσιογράφοι απορρίπτουν χωρίς άλλη συζήτηση την όποια
παρέμβαση για αλλαγή του δημοσιογραφικού κώδικα δεοντολογίας, γιατί αυτό
περιορίζει την ελευθερία του Τύπου. Παράλληλα, υπεραμύνθηκε της αυτοδέσμευσης
των δημοσιογράφων, αντικρούοντας τη θέση που διατύπωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης
ότι καμία φορά είναι προτιμότερη η ετερονομία από την αυτορρύθμιση και την
αυτοδέσμευση των συντακτών. Και έκανε ειδική αναφορά στη διασφάλιση της
άρνησης του συντάκτη να παραβιάσει δεοντολογικούς κανόνες, παρουσιάζοντας
πρόσφατη δικαστική απόφαση με την οποία κρίθηκε άκυρη η απόλυση δημοσιογράφου
γι’ αυτόν τον λόγο.

Η ημερίδα που οργάνωσε το ΠΑΣΟΚ ολοκληρώθηκε με συζήτηση για την προστασία του
πολίτη απέναντι στα ΜΜΕ και τα όρια του λεγόμενου ιδιωτικού βίου, στην οποία
προήδρευσε ο πρόεδρος του ΕΣΡ κ. Βασ. Λαμπρίδης και συμμετείχαν ο διευθυντής
του ΑΠΕ κ. Ανδρ. Χριστοδουλίδης, των εφημερίδων «Ελευθεροτυπία» και «Έθνος»
κ.κ. Σ. Φυντανίδης και Δ. Βάρος, ο διευθυντής ενημέρωσης του Mega κ. Ν.
Χατζηνικολάου και ο πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Γ. Γραμματικάκης.