Οι ώρες που χάνονται στα σχολεία

Μεγάλη κινητικότητα παρατηρείται τελευταία στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
σχετικά με την εκπαίδευση.

Το ενδιαφέρον των πολιτικών, αλλά και των επιστημόνων επικεντρώνεται σε δύο
πεδία: Στην αξιολόγηση της ποιότητας του εκπαιδευτικού έργου και στην
ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση.

Για την αξιολόγηση εκπονούνται μελέτες στην προσπάθεια να θεσπιστούν δείκτες
ώστε να είναι μετρήσιμη η ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου, αλλά και της
σχολικής μονάδας.

Για την πληροφορική ειδικά υπάρχει η εκτίμηση ότι πρέπει να δράσουμε ταχύτατα,
ώστε να μην υπάρχει εκπαιδευτικός ο οποίος δεν θα γνωρίζει να χειρίζεται Η/Υ
στην επόμενη τριετία και να τον χρησιμοποιεί ως εργαλείο στην εκπαιδευτική
διαδικασία.

Άλλωστε αυτό συμπεριλαμβάνει στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής
Ένωσης στη Λισαβώνα τον Ιούνιο του 2000 και προβλέπεται να αποφασιστεί γενναία
χρηματοδότηση για την υλοποίηση αυτού του στόχου.

Η κινητικότητα αυτή δεν είναι τυχαία. Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν
καταλάβει απολύτως ότι στην εποχή της γνώσης και της πληροφορίας που
διανύουμε, η εκπαίδευση αποτελεί τον σημαντικότερο μοχλό ανάπτυξης.

Ειδικά στη χώρα μας, αν θέλουμε να ακολουθήσουμε τους ρυθμούς ανάπτυξης των
αναπτυγμένων χωρών, πρέπει να αποτελέσει η εκπαίδευση στρατηγικό τομέα πρώτης
προτεραιότητας.

Η εκπαιδευτική πολιτική, που χαράσσεται από το ΥΠΕΠΘ εξειδικεύεται από το
Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και το Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και υποστηρίζεται
από τον διοικητικό μηχανισμό του ΥΠΕΠΘ, για να υλοποιηθεί πρέπει να περάσει
μέσα από τη σχολική μονάδα που είναι το τελικό και σημαντικότερο στάδιο.

Η πεμπτουσία της εκπαίδευσης πραγματοποιείται στη σχολική μονάδα και ιδιαίτερα
μέσα στην τάξη. Εδώ είναι η καρδιά της εκπαίδευσης.

Γι’ αυτό το έργο του εκπαιδευτικού είναι σπουδαιότατο και η προσοχή όλων των
παραγόντων της εκπαίδευσης πρέπει να επικεντρωθεί στη σχολική μονάδα. Πρέπει
να υποστηριχθεί ο εκπαιδευτικός πολύπλευρα για να επιτελέσει
αποτελεσματικότερα το έργο του.

Στη σχολική μονάδα πρέπει να γίνουν πολλές βελτιώσεις για να ανταποκρίνεται
στις προσδοκίες μας και να είναι αποτελεσματική.

Στο άρθρο αυτό θα επικεντρώσω την προσοχή μου σε ένα θέμα που το θεωρώ πολύ
σπουδαίο και αφορά στις διδακτικές ώρες που χάνονται κατά τη διάρκεια του
διδακτικού έτους.

Τη φετινή διδακτική χρονιά 1999-2000 που έληξε στις 22/5 έκανα μια προσπάθεια
να καταγράψω στο σχολείο όπου υπηρετώ όλες τις διδακτικές ώρες που χάθηκαν και
για ποιους λόγους. Το αποτέλεσμα είναι συγκλονιστικό.

Σύμφωνα με το Π.Δ. 246/98 το διδακτικό έτος διαρκεί από 1/9-31/5. Σύμφωνα με
αυτό έπρεπε να διδαχθούν στο σχολείο 7.721 ώρες και διδάχθηκαν 5.647. Δηλαδή
χάθηκαν 2.074 ώρες (ποσοστό 27%).

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτές οι ώρες δεν αναπληρώνονται.

Και ενώ το λειτουργικό τους κόστος είναι 25.000.000 δρχ., το πραγματικό είναι
ανυπολόγιστο.

Στον πίνακα Ι φαίνονται αναλυτικά οι ώρες που χάθηκαν και οι αιτίες τους.

Βεβαίως, είναι αδύνατο να μη χαθούν ώρες στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Στόχος μας πρέπει να είναι η ελαχιστοποίηση των χαμένων ωρών. Γι’ αυτό
καταθέτω ορισμένες σκέψεις μου:

1 Όλες οι υπηρεσιακές μεταβολές των εκπαιδευτικών (διορισμοί,
μεταθέσεις, αποσπάσεις), να τελειώνουν έγκαιρα. Σε κάθε περίπτωση όμως μέχρι
31/8. Να απλουστευτούν οι διαδικασίες και οι πιστώσεις για πρόσληψη
αναπληρωτών να δίδονται χωρίς περιορισμούς, ώστε να καλύπτονται τα κενά
αμέσως.

2 Τα πάσης φύσεως σεμινάρια ενημέρωσης και επιμόρφωσης εκπαιδευτικών
να γίνονται απογευματινές ώρες και με τη σχετική αμοιβή για τους
επιμορφούμενους εκπαιδευτικούς, ή καλοκαίρι.

3 Όπως είναι γνωστό, οι μαθητές δικαιούνται πέντε (5) περιπάτους κατά
τη διάρκεια του διδακτικού έτους. Σε πολλές περιοχές οι νομάρχες έχουν
καθιερώσει να «χαρίζουν» δύο (2) περιπάτους ακόμη, την επόμενη της κάθε
Εθνικής Εορτής (28η Οκτωβρίου – 25η Μαρτίου).

Έτσι γίνονται επτά (7) οι ημέρες που χάνονται άσκοπα τα μαθήματα, διότι
σήμερα, με τις υπάρχουσες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, αλλά και μετά την
καθιέρωση του πενθημέρου, οι περίπατοι δεν έχουν κανένα νόημα.

4 Όταν απουσιάζουν εκπαιδευτικοί με άδεια κανονική ή αναρρωτική, πρέπει
να αναπληρώνονται οι ώρες τους από άλλους συναδέλφους, έστω και διαφορετικής
ειδικότητας.

Είναι επομένως αναγκαίο να υπάρχουν εφεδρικοί στο σχολείο. Αυτό είναι ένα θέμα
που τεχνικά μπορεί να λυθεί από τους συλλόγους των καθηγητών με ευθύνη του
διευθυντή και του προγραμματιστή.

Αρκεί οι εκπαιδευτικοί που θα διδάξουν επιπλέον ώρες από το εβδομαδιαίο
πρόγραμμά τους να αμείβονται υπερωριακά με απλές διαδικασίες.

5 Πρέπει να περιοριστεί το απαράδεκτο φαινόμενο των ομαδικών απουσιών
των μαθητών τις τελευταίες εβδομάδες, γιατί θέλουν δήθεν να προετοιμαστούν για
τις εξετάσεις.

Σ’ αυτό συμβάλλει: το ότι η ύλη τελειώνει πολύ νωρίτερα από τη λήξη του
διδακτικού έτους, το ότι οι μαθητές δεν μελετούν από την αρχή της χρονιάς με
την ίδια σοβαρότητα και η γενικότερη χαλάρωση που επικρατεί στα σχολεία ακόμη
και από εκπαιδευτικούς.

6 Οι ώρες που διατίθενται για τις εκλογές και τις Γενικές Συνελεύσεις
μαθητικών κοινοτήτων πρέπει να μειωθούν και να διατίθενται με διαφορετικό
τρόπο, πιο οργανωμένα.

7 Με προβληματίζει επίσης αν οι γενικές συνελεύσεις της ΕΛΜΕ έχει
νόημα να γίνονται εργάσιμη ημέρα και μάλιστα πρωί, όταν από 1.200 άτομα που
υπηρετούν στον νομό, μέλη της ΕΛΜΕ είναι τα 600 και στις γενικές συνελεύσεις
εμφανίζονται 150.

8 Πιστεύω ότι τα σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης επειδή δεν
είναι εκλογικά κέντρα, δεν πρέπει να κλείνουν πριν και μετά τις εθνικές
εκλογές Παρασκευή και Δευτέρα.

Πιστεύω ότι είχα χρέος να δημοσιοποιήσω αυτές μου τις σκέψεις, έστω και με τον
σύντομο αυτό τρόπο, για να συμβάλω στην ανάπτυξη ενός διαλόγου στην
εκπαιδευτική κοινότητα, πάντα στα πλαίσια της βελτίωσης της παρεχόμενης
εκπαίδευσης στο δημόσιο σχολείο που θα πρέπει να αναβαθμίσουμε.

Επειδή είναι πολλοί παράγοντες που πρέπει να συζητηθούν και που συμβάλλουν σ’
αυτό, ελπίζω να επανέλθω με άλλο άρθρο.

Ο Ηλίας Χρ. Προβόπουλος είναι διευθυντής Γυμνασίου και τάξεων Λυκείου Αγ.
Γεωργίου Τυμφρηστού, νομαρχιακός σύμβουλος Φθιώτιδας.