Οι Έλληνες επιστήμονες της διασποράς και η συμβολή τους στη συνοχή του Απόδημου Ελληνισμού

Τους απανταχού Έλληνες τούς ενώνει η γλώσσα και ο πολιτισμός, που αποτελούν
συνεκτικούς κρίκους των λαών, διαχρονικά. Ο ρόλος που διαδραματίζουν οι
Έλληνες επιστήμονες της διασποράς, κατέχοντας υψηλές θέσεις σε Πανεπιστήμια
του εξωτερικού, είναι διττός και εξαιρετικά σημαντικός: αφενός μεν αποτελούν
δίαυλο επικοινωνίας της μητρόπολης με την περιφέρεια, αφετέρου δε, ταυτόχρονα,
διαθέτουν κύρος και ισχύ, έτσι ώστε να επηρεάζουν και να κατευθύνουν
σημαντικές επιστημονικές και κατ’ επέκταση και κοινωνικές εξελίξεις. Με τον
συνδυασμό αυτό, κατέχουν πολύτιμα εργαλεία για τη μετάγγιση απόψεων, ιδεών και
θέσεων και τη στήριξη της ίδιας της ελληνικότητας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η ενθάρρυνση των επιστημόνων αυτών, αλλά και όλων των Ελλήνων του εξωτερικού,
να δημιουργήσουν ένα ξεχωριστό «δίκτυο γλώσσας και πολιτισμού» ήταν ένας από
τους κύριους στόχους του επίσημου ταξιδιού του κ. Κ. Στεφανόπουλου στον
Καναδά, που πραγματοποιήθηκε από την 28η Μαΐου έως την 3η Ιουνίου 2000. Με την
ιδιαίτερη τιμή και το προνόμιο της συμμετοχής στην ελληνική αποστολή, που
συνόδευσε τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο,
συνταξιδέψαμε στον Καναδά και είχαμε την ευκαιρία να παραστούμε σε μία ακόμα
εθνική και πολιτιστική συνάντηση με τους Έλληνες επιστήμονες που κατοικούν στο
Μόντρεαλ, το Τορόντο και την Οτάβα. Είναι αληθινά εντυπωσιακή, σε μέγεθος και
ποιότητα, η ελληνική παρουσία στα μεγάλα και ονομαστά Πανεπιστήμια: στο
Πανεπιστήμιο Mac Gill, στο Μόντρεαλ, οι Έλληνες καθηγητές ανέρχονται σε 20,
στο δε Πανεπιστήμιο York του Τορόντο ξεπερνούν τους 50.

Η αξιοποίηση του πνευματικού και ηθικού δυναμικού της χώρας μας στο εξωτερικό
είναι μία απόλυτη ανάγκη, ειδικά στις ημέρες μας όπου η ευρωπαϊκή πρόκληση
εισάγει την Ελλάδα ως ισότιμο μέλος στον κόσμο του ενιαίου και σταθερού
ευρωπαϊκού νομίσματος, ανανεώνοντας τον εθνικό της προσανατολισμό και
προσδιορισμό. Η πνευματική και ηθική συσπείρωση για την εξασφάλιση της
συνέχειας του ελληνικού πνεύματος είναι το βαθύτερο και ουσιαστικότερο μήνυμα
που καλούμεθα, όλοι σήμερα, να μεταλαμπαδεύσουμε.

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει ήδη οργανώσει στα πλαίσια του Προγράμματος
Helladia και σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Αποδήμου Ελληνισμού το 1ο
Συνέδριο Γνωριμίας Ελλήνων Επιστημόνων της Διασποράς, όπου συζητήθηκαν
ζητήματα καίρια και σχετικά με τον Ελληνισμό, τη γλώσσα, τον πολιτισμό και την
Ανώτατη Εκπαίδευση. Παράλληλα, παρέχει την αμέριστη συμπαράσταση και συνδρομή
του προς τους Έλληνες επιστήμονες που βρίσκονται στο εξωτερικό, θέτοντας στη
διάθεσή τους κάθε διευκόλυνση, τόσο από πλευράς πρόσβασης όσο και από πλευράς
επαφής και συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο.

Το πρόσφατο αυτό ταξίδι στον Καναδά, άριστα οργανωμένο, επιβεβαίωσε πανηγυρικά
τόσο τη σπουδαιότητα των πολιτιστικών αυτών κινήσεων του Πανεπιστημίου όσο και
τη μεγάλη σημασία που προσδίδει ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ως
εκπρόσωπος ενός ολόκληρου έθνους, στους συμπατριώτες μας, που αναπτύσσουν τις
επιστημονικές τους δυνατότητες εκτός Ελλάδος.

Ένθερμος, αλλά συνάμα σώφρων και εμπνευσμένος διεκδικητής της συνέχειας του
ελληνικού πολιτισμού, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προσφέρει σήμερα, με την
επίσημη αλλά και την ανεπίσημη παρουσία του, την υψηλότερη υπηρεσία στην
Ελλάδα: την προβολή, διεθνώς, της εικόνας του Έλληνα πολίτη που αξιοπρεπής,
σεμνός, ευφυής, ευέλικτος, προσηνής και εργατικός προσαρμόζεται με ευελιξία
στις εξελίξεις, χωρίς να παραχωρεί όσα δικαιωματικά κατέχει, τηρώντας την
ελληνική του παιδεία και αγωγή και επιδεικνύοντας φιλοτιμία και κοινωνική
ευαισθησία.

Έπειτα από κάθε ταξιδιωτική εμπειρία, την ώρα που το αεροπλάνο τροχοδρομεί στο
Αεροδρόμιο του Ελληνικού, έρχονται στον νου μας οι πικροί μα συνάμα, πολλές
φορές, αληθινοί στίχοι του ποιητή: «Όπου κι αν ταξιδέψω, η Ελλάδα με
πληγώνει…». Και όμως. Αυτή τη φορά που ταξιδέψαμε, η Μικρή Ελλάδα, που εκεί
συναντήσαμε, δεν μας πλήγωσε. Αντιθέτως, μας έκανε να νιώσουμε περήφανοι και
αισιόδοξοι. Αυτή η Μικρή Ελλάδα, αλλά και η άλλη, η Μεγάλη, που βρίσκεται στην
καρδιά μας…

Ο Κωνσταντίνος Δημόπουλος είναι πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών.