Ξεκάθαρο όχι Σημίτη σε διάλογο με εκβιαστικά διλήμματα

Τραβάει το σκοινί ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, αλλά η κυβέρνηση δεν
φαίνεται διατεθειμένη να κάνει την παραμικρή παραχώρηση. Η άρνηση της
κυβέρνησης να προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες, για να υπάρξει ενός
είδους διάλογος με την ηγεσία της Εκκλησίας, πρέπει να θεωρείται δεδομένη.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι αποτελεί απόφαση του Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη, ο
οποίος φέρεται να εκτιμάει ότι η στάση της Εκκλησίας και τα αιτήματα που
προβάλλονται από την πλευρά της, με τον τρόπο και την ένταση που τίθενται,
«αποτελούν στην πραγματικότητα απόπειρα της Εκκλησίας να διεκδικήσει ρόλο
συγκυβέρνησης». Η θέση του Πρωθυπουργού είναι ότι «δεν θα επιτρέψει κάτι
τέτοιο, διότι υπονομεύει το πολίτευμα της χώρας», και είναι θέση που
εκφράσθηκε στην προχθεσινή σύσκεψη του επικοινωνιακού οργάνου της κυβέρνησης.

Στη διάρκεια της σύσκεψης τέθηκε από ορισμένους συνεργάτες του Πρωθυπουργού το
θέμα των χειρισμών που έγιναν ­ και από τον ίδιο ­ στην υπόθεση αυτή. Η
αντίδραση του κ. Σημίτη λέγεται ότι ήταν έντονη. Ο Πρωθυπουργός είπε ότι «δεν
δέχεται εκβιασμούς» και δεν μπορούσε να κάνει διάλογο «με εκβιαστικά διλήμματα
και είκοσι κάμερες έξω από το γραφείο μου».

Με Ευθυμίου

Εκτιμήθηκε πάντως ότι η Εκκλησία «έχει καταφέρει» να πείσει πως η κυβέρνηση
αρνείται τον διάλογο. Για τον λόγο αυτό δόθηκε εντολή στον κυβερνητικό
εκπρόσωπο να δηλώνει σε κάθε ευκαιρία ότι «η πόρτα του διαλόγου είναι ανοιχτή»
και προσέθετε ότι «ο διάλογος αποτελεί μια αξία την οποία πρέπει όλοι να
σεβαστούμε». Αφού δε υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση δεν αντιδικεί με την Εκκλησία,
σημείωσε ότι ο υπουργός Παιδείας Π. Ευθυμίου αναμένει ακόμη τον Αρχιεπίσκοπο
Χριστόδουλο ή εκπρόσωπό του για να συζητήσουν όποιο θέμα επιθυμεί η Εκκλησία ­
όχι όμως τις ταυτότητες. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημ. Ρέππας «περιέγραψε»
ουσιαστικά την εμμονή της κυβέρνησης στη θέση της ότι το «θέμα των ταυτοτήτων
είναι κλειστό» και αναφέρθηκε επί μακρόν στην υπόθεση της συλλογής των
υπογραφών που έχει εξαγγείλει ο κ. Χριστόδουλος. Αρνήθηκε να κάνει σχόλια επί
της ουσίας, πρόσθεσε όμως ότι είναι ένα θέμα που «αφορά την Εκκλησία. Εμείς
αυτό που πρέπει να κάνουμε, είναι να συνεχίσουμε απερίσπαστοι το έργο μας,
ανταποκρινόμενοι στην εντολή που μας έδωσε ο ελληνικός λαός».

Κάλυψη

Ο κ. Ρέππας, παρέσχε, για λογαριασμό της κυβέρνησης πλήρη κάλυψη στον υπουργό
Δικαιοσύνης Μιχάλη Σταθόπουλο, προφανώς για να σταματήσει την ευρισκόμενη
ακόμη στην αρχή προβληματική για την παραμονή του κ. Σταθόπουλου στην
κυβέρνηση (σχετικές απόψεις εξέφρασαν οι Κ. Κουλούρης και Γ. Δασκαλάκης χθες).
Όπως είπε: «Ο κ. Σταθόπουλος είναι υπουργός Δικαιοσύνης, απολαμβάνει της
εμπιστοσύνης του Πρωθυπουργού, ο οποίος ορίζει τους υπουργούς και συνεχίζει να
ασκεί κανονικότατα τα καθήκοντά του».

Σχετικά με το θέμα των σχέσεων Κυβέρνησης – Εκκλησίας, πρέπει να σημειωθεί ότι
υπάρχει προβληματισμός στα κυβερνητικά κλιμάκια από τη μη ύπαρξη έστω και
ανεπίσημων διόδων επικοινωνίας με την ηγεσία της Εκκλησίας, προκειμένου να
υπάρξει κάποιου είδους προσέγγιση. Όπως ανέφερε κορυφαίος υπουργός της
κυβέρνησης: «Ο Χριστόδουλος τραβάει το σκοινί επικίνδυνα και δείχνει
μεθυσμένος από την επιτυχία. Δύσκολα μπορεί να βρεθεί κάποια λύση με τη στάση
που τηρεί». Το σχόλιο έγινε λίγο μετά τη γνωστοποίηση της επιστολής
Χριστόδουλου στον Πρωθυπουργό Κ. Σημίτη, με την οποία του ανακοίνωνε ότι δεν
θα παραβρισκόταν στη χθεσινοβραδινή δεξίωση του Ζαππείου. Η δήλωση αυτή
φανερώνει ότι η κυβέρνηση ή έστω κάποια στελέχη της ήλπιζαν ότι ο
Αρχιεπίσκοπος θα πήγαινε στο Ζάππειο, ώστε να σπάσει κάπως ο πάγος στις
σχέσεις του με την κυβέρνηση και τα στελέχη της. Το βράδυ έγινε γνωστό ότι ο
κ. Χριστόδουλος συναντήθηκε με τον βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Χ. Καστανίδη. Η
συνάντηση έγινε γνωστή από κύκλους της Ιεραρχίας, οι οποίοι άφηναν να εννοηθεί
ότι αποτελούσε μια μεσολαβητική προσπάθεια του κ. Καστανίδη, και μάλιστα ότι ο
βουλευτής μετέβη στον Αρχιεπίσκοπο ως απεσταλμένος της κυβέρνησης. Τα «ΝΕΑ»
επικοινώνησαν με τον κ. Καστανίδη, ο οποίος επιβεβαίωσε τη συνάντηση, αλλά
αρνήθηκε να αναφέρει τον σκοπό της επίσκεψής του στον Αρχιεπίσκοπο, αν μετέβη
εξ ιδίας πρωτοβουλίας ή ως απεσταλμένος της κυβέρνησης και ακόμη αν ήταν
κομιστής κάποιας συμβιβαστικής πρότασης. Ο κ. Καστανίδης ανέφερε απλώς ότι
«δεν θέλω να αναφέρω τίποτε, διότι βρίσκονται σε εξέλιξη λεπτοί χειρισμοί»,
φράση που σε δεύτερη ανάγνωση φανερώνει ότι το εγχείρημα απ’ όπου και αν
εκπορεύθηκε δεν βρήκε ανταπόκριση στην πλευρά του κ. Χριστόδουλου.

Ύστερα και από αυτό, αποκτάει μεγαλύτερη σημασία η πρόθεση της της κυβέρνησης
να μην υπάρξει καμιά διάθεση υποχώρησης και πως η κυβέρνηση δεν έχει τίποτε να
φοβηθεί από τη συλλογή υπογραφών της Εκκλησίας. Η αλήθεια είναι πάντως ότι η
κυβέρνηση θα αναμένει να δει το αποτέλεσμα της συλλογής υπογραφών και τότε θα
εκτιμήσει τη στάση της…

«Οι υπογραφές δεν καταργούν τα δικαιώματα της μειοψηφίας»

«Η πλειοψηφία δεν μπορεί να καταργήσει τα δικαιώματα της μειοψηφίας, ακόμη και
αν πρόκειται μόνο για έναν πολίτη…». Αυτό τόνισε χθες ο υπουργός Δικαιοσύνης
κ. Μιχ. Σταθόπουλος, σχολιάζοντας την προτροπή του Αρχιεπισκόπου να συλλεγούν
υπογραφές πιστών, ώστε να πιεσθεί η κυβέρνηση και να υποχωρήσει στο ζήτημα της
αφαίρεσης του θρησκεύματος από τις ταυτότητες.

Επίσης, ο υπουργός Δικαιοσύνης επανέλαβε ότι δεν είναι υπαίτιος για την κρίση
που έχει δημιουργηθεί στις σχέσεις Πολιτείας και Εκκλησίας. «Την κρίση αυτή»,
πρόσθεσε, «την προκάλεσαν εκείνοι οι οποίοι αντέδρασαν, κατά τη γνώμη μου, με
τρόπο αδικαιολόγητο σε μια νόμιμη ενέργεια της πολιτείας και ξεσήκωσαν τα
πλήθη…».

Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της συγκέντρωσης υπογραφών, ο κ. Σταθόπουλος επισήμανε
ότι δεν είναι αντισυνταγματική ενέργεια, αλλά προχώρησε σε δύο παρατηρήσεις:

­ «Οσεσδήποτε υπογραφές και αν συλλεγούν», ανέφερε, «δεν μπορούν να
καταργηθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα οποία έχει και ο τελευταίος Έλληνας
πολίτης, ένας στα δέκα εκατομμύρια. Αν όλοι οι άλλοι πλην του ενός θέλουν να
καταργήσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, δεν μπορούν να το πετύχουν…».

­ «Όποιος και αν είναι ο αριθμός των ανθρώπων που θα υπογράψουν, ποιος μας
εγγυάται ότι έγινε ο σωστός έλεγχος, όπως συμβαίνει στις εκλογές, που κάποιος
ελέγχει αν ψηφίζουμε μια φορά, ή διπλοψηφίζουμε. Χωρίς εγγυήσεις δεν θα έχει
αξιοπιστία ο αριθμός…».

Ο Χριστόδουλος στήνει «κάλπες» σε 10.000 ενορίες

Οι κινήσεις της επόμενης ημέρας προβληματίζουν ιδιαίτερα την Ιεραρχία, καθώς
πληθαίνουν οι φωνές για «πόλεμο μέχρις εσχάτων» με την κυβέρνηση για το θέμα
των ταυτοτήτων. Χαρακτηριστικό είναι πάντως ότι ο κ. Χριστόδουλος χθες
αρνήθηκε, επικαλούμενος ανειλημμένες υποχρεώσεις, να παραβρεθεί στη δεξίωξη
του Πρωθυπουργού με αφορμή την ένταξη της χώρας μας στην ΟΝΕ, δίνοντας λαβές
για διάφορα σχόλια. Συνεργάτες του έλεγαν ότι «δεν μπορεί να πάει στη δεξίωση
από τη στιγμή που ο κ. Σημίτης έχει κλείσει την πόρτα του διαλόγου και ούτε
καν ευχαρίστησε τον Αρχιεπίσκοπο για το συγχαρητήριο τηλεγράφημα που του
έστειλε. Πέρα από αυτά, ο κ. Χριστόδουλος και οι στενοί του συνεργάτες
εξετάζουν τρόπους κλιμάκωσης των αντιδράσεων. Μεταξύ αυτών που συζητιούνται
είναι και η διενέργεια δημοψηφίσματος από την ίδια την Εκκλησία, όπου θα
καταγραφούν και επίσημα (από την πλευρά της) οι προθέσεις του λαού. Μάλιστα
συνεργάτες του Αρχιεπισκόπου, για να στηρίξουν την πρόταση αυτή, επικαλούνται
το δημοψήφισμα που είχε κάνει το 1952 η Εκκλησία της Κύπρου για την ένωση της
Μεγαλονήσου με την Ελλάδα. Το σίγουρο πάντως είναι ότι από τις επόμενες κιόλας
ημέρες στις περίπου 10.000 ενορίες όλης της χώρας θα ανοιχτούν βιβλία για τη
συγκέντρωση υπογραφών. Εκτός των παπάδων και των επιτρόπων ρόλο θα αναλάβουν
και οι νέοι που βρίσκονται κοντά στην Εκκλησία και στις οργανώσεις, οι οποίοι
θα περάσουν πόρτα πόρτα.

Για το άνοιγμα των βιβλίων απομένει μόνο η τυπική έγκριση της Διαρκούς Ιεράς
Συνόδου, η οποία συνεδριάζει την ερχόμενη Δευτέρα.

Οι συνεργάτες του κ. Χριστόδουλου υποστηρίζουν πως θα πρέπει το θέμα να
συντηρηθεί όσο το δυνατόν περισσότερο, μια και δεν ελπίζουν πως η κυβέρνηση θα
αλλάξει θέση στο θέμα της αναγραφής του θρησκεύματος. Τα πανηγύρια του
καλοκαιριού τον Ιούλιο αλλά κυρίως τον Αύγουστο είναι καλή ευκαιρία για τον κ.
Χριστόδουλο να απευθυνθεί στον λαό (Παναγία Σουμελά), και στους μητροπολίτες
να επικοινωνήσουν με τους πιστούς. Όπως εκτιμούν, ιδιαίτερο ρόλο «θα παίξουν
οι τοπικοί βουλευτές, οι οποίοι, σύμφωνα με το σχέδιο, θα δεχτούν “πιέσεις”
των ψηφοφόρων για να πάρουν θέση».

Στα σχέδια, επίσης, περιλαμβάνεται και η έκδοση εθνικής ταυτότητας μαζί με τη
νέα, η οποία θα αρχίζει να εκδίδεται σε λίγες ημέρες. Ανεξάρτητα, πάντως, από
τις αποφάσεις της Συνόδου, σε πολλές Μητροπόλεις οι επίσκοποι θα ζητήσουν να
μην παραληφθούν οι ταυτότητες.

Στο μεταξύ, χθες, στην Αρχιεπισκοπή εκτός από τις συζητήσεις για τις
αντιδράσεις των επόμενων ημερών ασχολήθηκαν αρκετά και με την προχθεσινή
συγκέντρωση, την οποία βρήκαν «πάρα πολύ καλή».

Είναι χαρακτηριστική η φράση του Μητροπολίτη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ.
Αγαθόνικου αμέσως μετά το τέλος της ομιλίας του κ. Χριστόδουλου: «Με αυτό που
έγινε απόψε, θα πέσει η κυβέρνηση». Ο κ. Αγαθόνικος είναι από τους πλέον
ήρεμους ιεράρχες και περισσότερο είναι γνωστός ως «ο στρατιωτικός ιερέας της
Μακρονήσου».

Υπήρχαν όμως και αυτοί οι οποίοι εκτίμησαν ότι οι Αθηναίοι δεν έδειξαν
ιδιαίτερη προθυμία για το συλλαλητήριο, παρά την κινητοποίηση.

Την ίδια στιγμή, κατά των κινητοποιήσεων τάχθηκαν υπουργοί αλλά και βουλευτές
του ΠΑΣΟΚ. «Αυτή την ετοιμασία ούτε τα μεγάλα κόμματα δεν την κάνουν στις
πολιτικές συγκεντρώσεις. Αυτοί οι μητροπολίτες αντί να εκτελούν τα καθήκοντα
που ορίζει η Ορθοδοξία, έχουν εκπαιδευτεί στο πώς να κάνουν συγκεντρώσεις και
διαδηλώσεις», είπε μιλώντας στον Alpha 98,7 η υπουργός Εσωτερικών, Δημόσιας
Διοίκησης και Αποκέντρωσης κ. Βάσω Παπανδρέου που πρόσθεσε ότι οι ταυτότητες
είναι θέμα της πολιτείας.

Ο α’ αντιπρόεδρος της Βουλής κ. Κ. Γείτονας, μιλώντας στο Mega, πρότεινε στην
Ιεραρχία να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Από την πλευρά του ο
βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Γ. Δασκαλάκης, απαντώντας σε δηλώσεις δημοσιογράφων,
τόνισε πως «τέτοια μεγάλα ζητήματα, όποιος και να έχει δίκιο ­ και βέβαια
κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την κυβέρνηση ­, δεν λύνονται ούτε με
πείσματα ούτε με συγκρούσεις και ρήγματα στον κοινωνικό ιστό».

Στο θέμα αναφέρθηκε χθες και η κ. Ντόρα Μπακογιάννη, η οποία υποστήριξε πως
«από αυτήν την κρίση δεν πρόκειται να κερδίσει κανείς. Ποιος μπορεί να
κερδίσει από τον εξευτελισμό της Ορθοδοξίας;». Ο βουλευτής της Ν.Δ. κ.
Προκόπης Παυλόπουλος ζήτησε το θέμα να λυθεί από την ελληνική Βουλή.