Το ευρώ θα νικήσει το δολάριο

Ισως να φαίνεται ειρωνικό ­ τη στιγμή που το ευρώ βρίσκεται περίπου 20%
χαμηλότερα από την ισοτιμία εκκίνησής του έναντι του δολαρίου ­ να λέει
κάποιος ότι δεν είναι η ζώνη του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, αλλά οι
Ηνωμένες Πολιτείες, που αυτήν την περίοδο βρίσκονται αντιμέτωπες με μια
επικείμενη νομισματική κρίση.

Όταν οι αγορές ξυπνήσουν και συνειδητοποιήσουν τη νέα οικονομική
πραγματικότητα, τότε είναι πολύ πιθανόν να δούμε το δολάριο να πραγματοποιεί
«βουτιά» δέκα φορές πιο θεαματική απ’ αυτήν που πραγματοποιεί το κοινό
ευρωπαϊκό νόμισμα τους τελευταίους 18 μήνες.

Η λογική είναι η εξής: η ενίσχυση του δολαρίου τους τελευταίους μήνες
βασίστηκε στην παραδοχή ότι η αμερικανική οικονομία στο σύνολό της, και
ειδικότερα η αμερικανική κεφαλαιαγορά, μπορεί να συνεχίσουν να περιφρονούν
τους νόμους της βαρύτητας.

Τα μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια έσπευσαν να αποχωρήσουν από τη ζώνη του κοινού
ευρωπαϊκού νομίσματος και τις ευρωπαϊκές αγορές και να τοποθετηθούν στις
αγορές των Ηνωμένων Πολιτειών. Το αποτέλεσμα ήταν η εκτόξευση του δολαρίου
και, κατά συνέπεια, η εξασθένηση του ευρώ.

Όταν κάποτε, όμως, οι αγορές αρχίζουν να συνειδητοποιούν, σε όλη του την
έκταση, τον βαθμό σύσφιγξης της νομισματικής πολιτικής στις Ηνωμένες Πολιτείες
και τις αλλεπάλληλες αυξήσεις των επιτοκίων που απαιτούνται για να προσγειωθεί
ομάλα η αμερικανική οικονομία, η αναστροφή μπορεί να είναι πολύ θεαματική. Η
οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών θα παγιδευτεί σε έναν φαύλο κύκλο, με την
πτώση του δολαρίου να δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις προς την Ομοσπονδιακή
Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών να αυξήσει ακόμη περισσότερο τα επιτόκια,
προκειμένου να καταπολεμήσει τον κίνδυνο εκδήλωσης πληθωριστικών πιέσεων.

Οι περισσότεροι αναλυτές της αγοράς συναλλάγματος εξακολουθούν να υποστηρίζουν
ότι το ευρώ δεν πρόκειται να σημειώσει ­ τουλάχιστον στο εγγύς μέλλον ­
εντυπωσιακή επανάκαμψη. Ωστόσο, κάποιοι έχουν αρχίσει να αμφισβητούν αυτήν την
εκτίμηση. Ο Μπράιαν Ρέντιγκ, οικονομολόγος του επενδυτικού οίκου Λόμπαρντ
Στριτ, πιστεύει ότι το ευρώ μπορεί να σημειώσει άνοδο, τους επόμενους δώδεκα
μήνες, της τάξεως έως και του 50% ­ σβήνοντας όλες τις απώλειες σε σχέση με
την ισοτιμία εκκίνησής του στις αρχές Ιανουαρίου του 1999.

Θετικές εκτιμήσεις

Το πανηγυρικό κλίμα που επικράτησε στις τελετές υποδοχής του ευρώ, θα επανέλθει. Οι αναλυτές ξένων οίκων υποστηρίζουν ότι σε δώδεκα μήνες το ευρώ θα είναι το ισχυρότερο νόμισμα

Η άποψη αυτή έχει αρχίσει να κερδίζει έδαφος στις τάξεις των διαχειριστών
επενδυτικών κεφαλαίων. Η τελευταία μελέτη της επενδυτικής τράπεζας Μέριλ
Λιντς, που αφορούσε τις προβλέψεις των μεγάλων διεθνών θεσμικών επενδυτών ­
πραγματοποιήθηκε την εβδομάδα του Μαΐου, όπου το κοινό νόμισμα πραγματοποίησε
αρνητικό ιστορικό ρεκόρ έναντι του δολαρίου ­ έδειξε ότι περίπου τα δύο τρίτα
πιστεύουν πως τον επόμενο χρόνο το ευρώ θα είναι το ισχυρότερο νόμισμα στις
αγορές συναλλάγματος. Το μήνυμα είναι ότι: προσοχή! Το ευρώ, αργά ή γρήγορα,
θα δείξει τα δόντια του!

Ωστόσο, το βασικό μάθημα είναι ότι η εκδήλωση σοβαρών ανισορροπιών μεταξύ των
νομισμάτων, δημιουργούν κινδύνους οικονομικής φύσεως σε όλες τις μεγάλες
νομισματικές περιοχές του πλανήτη. Και είναι η υπερβολική ισχύς του δολαρίου
και λιγότερο η εξασθένηση του ευρώ, που θα αποτελέσει πρόβλημα. Το υπερβολικό
άνοιγμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλάγων και η διαρκής ροή κεφαλαίων προς
τις αμερικανικές αγορές, θα ανέβασει τις αποτιμήσεις των αμερικανικών αξιών σε
επίπεδα, που δεν θα μπορούν να διατηρηθούν επ’ άπειρον.

Παρ’ όλα αυτά, οι ιθύνοντες της οικονομικής πολιτικής όλου του κόσμου δεν
φαίνονται διατεθειμένοι να κάνουν κάτι, για να μειώσουν τους κινδύνους που
εγκυμονούν στην παγκόσμια οικονομία από την ανισορροπία μεταξύ δολαρίου και
ευρώ. Τα συνολικά συναλλαγματικά αποθέματα των χωρών της ομάδας G7 ­ των επτά,
οικονομικώς και βιομηχανικώς, ισχυρότερων κρατών του πλανήτη ­ ανέρχονται σε
700 δισεκατομμύρια δολάρια και ελάχιστοι είναι αυτοί που θα αμφισβητήσουν ότι
ακόμη και μια λεκτική παρέμβαση των G7 στις αγορές συναλλάγματος είναι ικανή
να φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα, όσον αφορά τις κινήσεις των νομισμάτων.

Με τις προεδρικές εκλογές να πλησιάζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι Αμερικανοί
πολιτικοί δεν πρόκειται να ασχοληθούν με τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές της
παγκόσμιας οικονομίας.

Ένα ισχυρό νόμισμα μπορεί να πλήξει τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, αλλά οι
ψηφοφόροι νιώθουν καλύτερα, αφού μπορούν να αγοράσουν πιο φθηνά εισαγώμενα
προϊόντα και να κάνουν διακοπές στο εξωτερικό με χαμηλότερο κόστος.

Όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται απρόθυμες να παρέμβουν τόσο οι
πιθανότητες να ενεργήσει από μόνη της η Ευρώπη είναι ελάχιστες. Ούτως ή άλλως,
μέχρι τώρα, η κατρακύλα του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος έχει δημιουργήσει
περισσότερο πολιτικά και λιγότερο οικονομικά προβλήματα.

Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει εκφράσει την ανησυχία
της για τις επιπτώσεις στον πληθωρισμό από την εξασθένηση του ευρώ, ωστόσο,
δεν έχει οργανώσει έως τώρα μια επιχείρηση στήριξης του νομίσματος.

Επιπλέον, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βλέπουν την εξασθένηση του κοινού νομίσματος ως
πολιτικό πλήγμα, αφού μειώνεται η αξιοπιστία τους στα μάτια των Ευρωπαίων
πολιτών.

Το ευρώ δημιουργήθηκε και υιοθετήθηκε από τις περισσότερες χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να αποτελέσει έναν αναπτυξιακό μόχλο για την
ευρωπαϊκή οικονομία. Οι λαοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποδέχθηκαν να εισαχθούν σε
μια φάση οικονομικών θυσιών και λιτότητας, προκειμένου να αυξηθεί η
απασχόληση, αφού η ανεργία βρίσκεται σε επίπεδα, που για τους Αμερικανούς
αποτελούν δείγμα οικονομικής κρίσης. Παρ’ όλα αυτά, το ευρώ δεν κατάφερε ­
προς το παρόν ­ να επιβεβαιώσει τις προσδοκίες των δημιουργών του. Πέρα από το
γεγονός ότι κατρακύλησε σημαντικά από την ημέρα της δημιουργίας του μέχρι
σήμερα, δεν κατάφερε να πετύχει θεαματικά αποτελέσματα, όσον αφορά την
επιτάχυνση των ρυθμών ανάπτυξης της οικονομίας.

Ο ρόλος της Βρετανίας

Μέχρι πρόσφατα, όταν το ευρώ εκινείτο μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, το θέμα της
παρέμβασης απασχολούσε, περισσότερο από όλους, τους Βρετανούς. Ωστόσο, το θέμα
είναι λιγότερο αν η στερλίνα είναι ασθενής και περισσότερο το ότι η
διακυμάνσεις στα νομίσματα κάνουν δύσκολη τη ζωή για τους επενδυτές, τους
εξαγωγείς και τις κυβερνήσεις, όπως και για τις κεντρικές τράπεζες, αφού ο
βασικός τους στόχος είναι η οικονομική, νομισματική και συναλλαγματική
σταθερότητα.

Η Τράπεζα της Αγγλίας γνωρίζει πολύ καλά ότι η στερλίνα, όπως και το δολάριο,
κινδυνεύει από μια απότομη «βουτιά». Στην περίπτωση που πραγματοποιηθεί, τότε
θα εμφανιστεί η ανάγκη για αύξηση των επιτοκίων από το κεντρικό πιστωτικό
ίδρυμα της ζώνης ευρώ. Τελευταία, ακούγεται όλο και πιο πολύ η άποψη ότι αν η
Βρετανία ξεκαθαρίσει ότι πρόκειται να υιοθετήσει το κοινό νόμισμα, τότε θα
βρει μια σχεδόν μόνιμη λύση στο πρόβλημα της σκληρής στερλίνας.

Ωστόσο, το κρυφτό που παίζει η βρετανική κυβέρνηση με το θέμα της ένταξης της
Βρετανίας στη ζώνη του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, δημιουργεί πολλούς
πολιτικούς κινδύνους. Εγκλωβισμένη μεταξύ δύο μεγάλων νομισματικών μπλοκ, η
βρετανική κυβέρνηση εμφανίζεται αδύναμη να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της
στερλίνας, χωρίς την υποστήριξη της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Προφανώς, ο Γκόρντον Μπράουν, ο υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας, πρέπει να
τηλεφωνήσει στην Ουάσιγκτον, το Βερολίνο και το Παρίσι όσο το δυνατόν
συντομότερα. Μια κοινή προσπάθεια να πεισθούν οι αγορές ότι πρέπει να
καταπολεμήσουν τις ανισορροπίες μεταξύ των νομισμάτων, ίσως είναι ο μοναδικός
τρόπος να αποφευχθούν οι κίνδυνοι από ένα ευρώ που, αργά ή γρήγορα, θα
ενισχυθεί σημαντικά.