Η γυναίκα που φωτογράφιζε το μίσος!

Τα πρόσωπα, τα βλέμματα, οι σκηνές που έχει συλλάβει ο φακός της κόβουν την
ανάσα. Και βγάζουν από το σκοτάδι ιστορίες ενδοοικογενειακής βίας που δεν
είναι μόνο προσωπικές, αλλά και η καταγραφή ενός κοινωνικού φαινομένου. Η
Αμερικανίδα φωτορεπόρτερ Ντόνα Φεράτο ξεπερνά τις ψυχρές στατιστικές και
μπαίνει κατευθείαν στην ουσία: το θύμα, ο θύτης και οι λεπτές ισορροπίες
ανάμεσά τους.

Η Ντόνα Φεράτο μπροστά σε μία από τις πιο συγκλονιστικές φωτογραφίες της. Είναι η στιγμή της απόφασης. Το δικαστήριο καταδικάζει την Μπέκα, μητέρα επτά παιδιών, σε 50 χρόνια φυλάκισης για φόνο α’ βαθμού. Η Μπέκα, την οποία ο σύζυγός της κακοποιούσε συστηματικά, τον πυροβόλησε ενώ βρισκόταν σε αυτοάμυνα. Μέχρι σήμερα δεν έχει αποφυλακιστεί ούτε έχει ελαττωθεί η ποινή της

Όλα ξεκίνησαν πριν από 18 χρόνια. Η νεαρή τότε φωτορεπόρτερ Ντόνα Φεράτο είχε
την ιδέα να αποτυπώσει με τον φακό τις σχέσεις αγάπης των ζευγαριών και τις
μεγάλες στιγμές της οικογένειας και του γάμου. Ένα τυχαίο γεγονός, όμως, την
έκανε να ασχοληθεί αποκλειστικά με το θέμα της κακοποίησης γυναικών. «Γνώρισα
ένα ζευγάρι στη Νέα Υόρκη και αποφάσισα να φωτογραφίσω στιγμές από τη σχέση
τους. Τους συναντούσα συχνά και καθώς τους γνώριζα έβλεπα έναν άνδρα
αυταρχικό, με συμπεριφορές που κάθε άλλο παρά τρυφερές ήταν. Μια μέρα εκείνη
με πήρε στο τηλέφωνο και μου είπε, “σε παρακαλώ, έλα, τον φοβάμαι”. Έφθασα
εκεί και τον είδα να της επιτίθεται με μανία.

Δεν τον ενδιέφερε το γεγονός ότι εγώ ήμουν μπροστά και τον φωτογράφιζα.
Σοκαρίστηκα τόσο πολύ που πέρασαν μήνες ώσπου να εμφανίσω τις φωτογραφίες»,
λέει στα «ΝΕΑ» η Ντόνα Φεράτο, συμπληρώνοντας, «μετά κατάλαβα ότι αν ένας
άνδρας θέλει να χτυπήσει τη σύντροφό του, θα το κάνει μπροστά στον φωτογράφο,
στα παιδιά του ακόμη και στην αστυνομία».

Ωστόσο, δεν πίστευε ότι μια γυναίκα μπορούσε να κινδυνεύει μέσα στο σπίτι της
από τον ίδιο της τον σύντροφο. «Μέχρι τότε νόμιζα ότι όλοι οι κίνδυνοι
βρίσκονταν απ’ έξω. Δεν μπορούσα να το πιστέψω. Όταν ξαναείδα την ίδια γυναίκα
με παραμορφωμένο το ένα της μάτι, αποφάσισα να ασχοληθώ με αυτό. Να μιλήσω με
την αστυνομία, να μπω σε ξενώνες κακοποιημένων γυναικών. Στις αρχές του ’80
αυτή η μορφή βίας εθεωρείτο οικογενειακή υπόθεση.

Η Ρουθ ζούσε μέσα στον γάμο όπως κάθε άλλη καθημερινή γυναίκα. Εργαζόταν, έκανε τις δουλειές τού σπιτιού και φρόντιζε τα παιδιά της. Μια μέρα, επιστρέφοντας από τη δουλειά, ο σύζυγός της τής επιτέθηκε. Τη χτυπούσε ανελέητα στο πρόσωπο και αφού την παραμόρφωσε, της έσπασε τα νεφρά, ενώ τα παιδιά τους παρακολουθούσαν τη σκηνή. Όταν η Ρουθ βγήκε από το νοσοκομείο, έκανε μήνυση, αγωγή διαζυγίου και τον έστειλε στη φυλακή

Κανένας δεν μιλούσε γι’ αυτό», θυμάται σήμερα. Τότε απευθύνθηκε στο περιοδικό
«Life» που ήθελε να δημοσιεύσει φωτογραφίες με αυτό το θέμα. Προσπάθησε να
μπει στα κέντρα και στους ξενώνες κακοποιημένων γυναικών και ανακάλυψε ότι οι
γυναίκες δεν δέχονταν να μιλήσουν. «Ντρέπονταν να βγάλουν προς τα έξω τις
ιστορίες τους. Έπειτα από έναν χρόνο κατάφερα να μπω σε έναν ξενώνα, όπου
έμεινα για έξι μήνες. Τρεις από τις δώδεκα, συνολικά, γυναίκες που
φιλοξενούνταν εκεί δέχθηκαν να μου μιλήσουν. Οι ιστορίες τους ήταν φρικτές.
Βασανιστήρια, άγριοι ξυλοδαρμοί, επανειλημμένοι βιασμοί, ιστορίες τόσο φρικτές
όσο και αυτές στο Κόσοβο. Και το χειρότερο ήταν ότι αυτές οι γυναίκες είχαν
αφήσει τα παιδιά τους και δεν μπορούσαν να γυρίσουν στο σπίτι, γιατί φοβούνταν
για τη ζωή τους», αφηγείται συγκλονισμένη.

Ωστόσο, το «Life» θεώρησε τις φωτογραφίες πολύ σκληρές και δεν δέχθηκε να τις
δημοσιεύσει. «Και τα πιο φεμινιστικά γυναικεία περιοδικά αρνήθηκαν. Ποιο
γυναικείο περιοδικό θα δεχόταν να δημοσιεύσει μια σκληρά κακοποιημένη γυναίκα
στο εξώφυλλό του αντί για ένα μοντέλο;». Την ίδια εποχή κέρδισε το βραβείο
ανθρωπιστικής φωτογραφίας «Eugene Smith» και «κάποιες πόρτες άνοιξαν, γιατί το
βραβείο μου έδωσε αξιοπιστία». Το «Philadelphia Inquirer» το 1986 ήταν το
πρώτο περιοδικό που δημοσίευσε τις φωτογραφίες της και τότε πολλά περιοδικά
έδειξαν ενδιαφέρον.

Εκείνο το βράδυ η Νταϊάνα είχε μια έντονη λογομαχία με τον σύντροφό της. Βρισκόταν μέσα στο φορτηγό του και την ώρα που εκείνος οδηγούσε προσπάθησε να ανοίξει την πόρτα για να την πετάξει στη μέση του δρόμου. Προσπάθησε να τον εμποδίσει, αλλά δεν τα κατάφερε. Την πέταξε στον δρόμο και την πάτησε με τις πίσω ρόδες του φορτηγού

Μία από τις ιστορίες που την συγκλόνισαν ήταν της Κιμ, της γυναίκας που είχε
γνωρίσει στον ξενώνα. «Ύστερα από χρόνια έντονης κακοποίησης, αποφάσισε να
πάρει τα παιδιά της, να εγκαταλείψει τον σύζυγό της και να ζήσει αλλού. Μια
μέρα, ενώ ετοίμαζε τα παιδιά για το σχολείο, εκείνος εμφανίστηκε παρακαλώντας
της να τον αφήσει να δει για λίγο τα παιδιά. Φοβήθηκε, αλλά τον δέχθηκε.
Βγήκαν από το σπίτι και πήγαν στη στάση του λεωφορείου για να αφήσουν τα
παιδιά. Εκείνος είχε το μπράτσο του τυλιγμένο στον ώμο της και πριν προλάβει
να αντιδράσει την μαχαίρωσε από τον λαιμό μέχρι το στομάχι. Η φίλη της που
ήταν μπροστά προσπάθησε να τον συγκρατήσει, αλλά αυτός συνέχισε να την
μαχαιρώνει μέχρι θανάτου, ενώ τα παιδιά του ούρλιαζαν. Καταδικάστηκε σε οχτώ
χρόνια φυλάκισης και όχι μόνο βγήκε στα τέσσερα χρόνια, αλλά πήρε και την
επιμέλεια των παιδιών».

*** Η έκθεση φωτογραφιών της Ντόνα Φεράτο «Ζώντας με τον εχθρό», που
διοργανώνεται από την Philip Morris Hellas, εγκαινιάζεται σήμερα το απόγευμα
στο Ζάππειο Μέγαρο και θα διαρκέσει έως τις 25 Ιουνίου.