Ευρωπαϊκά μέτρα για τα επιτόκια

Είναι μακρύς ο δρόμος της σύγκλισης των ελληνικών επιτοκίων με τα επιτόκια
της ζώνης του ευρώ. Η απόσταση θα πρέπει να υπολογίζεται σε 3,5 ποσοστιαίες
μονάδες, το λιγότερο, σε όλα ανεξαιρέτως τα «μέτωπα». Μάλιστα, στην
καταναλωτική πίστη η υποχώρηση αυτή θα πρέπει να είναι της τάξεως περίπου των
5 ποσοστιαίων μονάδων, ενώ αξιόλογη θα είναι και η μείωση των στεγαστικών
επιτοκίων. Την ίδια ώρα, σε επίπεδο διατραπεζικής αγοράς, η μείωση η οποία θα
πρέπει να έχει σημειωθεί έως το τέλος του έτους θα πρέπει να φτάσει στις 4
ποσοστιαίες μονάδες.

Το χρήμα θα γίνει πιο φθηνό και κατά συνέπεια οι υποχρεώσεις των δανειοληπτών
μικρότερες. Όμως, από την άλλη πλευρά, οι καταθέτες θα πρέπει σύντομα να
ξεχάσουν επιτόκια ταμιευτηρίου της τάξεως του 8% ή σε ορισμένες περιπτώσεις
ακόμη και του 10%, που μπορούν ακόμη και σήμερα να βρουν στην ελληνική αγορά.

Σύγκλιση θα επέλθει κι εδώ και μάλιστα… οδυνηρή. Τον Ιανουάριο του 2001 θα
μιλάμε για επιτόκια της τάξεως του 2% ή το πολύ-πολύ του 2,5%.

Καταθετικά επιτόκια

Αρχής γενομένης από τα επιτόκια ταμιευτηρίου. Σύντομα, δηλαδή έως το τέλος του
έτους, οι Έλληνες καταθέτες θα πρέπει να «ξεχάσουν» επιτόκια της τάξεως του
7,50% ή του 8,00%, που μπορούν να βρουν ακόμη και σήμερα στην ελληνική
τραπεζική αγορά και να «προσαρμοσθούν» με επιτόκια της τάξεως του 1,16%, που
συναντώνται στη Φινλανδία ή του 1,71% που συναντώνται στην πιο κοντινή μας
Ισπανία.

Όπως επισημαίνεται αρμοδίως, στην καλύτερη των περιπτώσεων, η μείωση που θα
πρέπει να σημειωθεί στο «μέτωπο» των επιτοκίων καταθέσεων θα είναι της τάξεως
των 3,5 ποσοστιαίων μονάδων.

Το νούμερο δεν είναι αυθαίρετο, αλλά προκύπτει λαμβάνοντας υπόψη το επιτόκιο
ταμιευτηρίου της Εθνικής, το οποίο βρίσκεται σήμερα στο 6% και το υψηλότερο
επιτόκιο ταμιευτηρίου που συναντάται αυτόν τον καιρό σε χώρα – μέλος της ΟΝΕ,
και συγκεκριμένα στο Βέλγιο, όπου το αντίστοιχο επιτόκιο είναι κοντά στο
2,50%. Όπως προκύπτει από την έως τώρα τραπεζική πρακτική, η «ψαλίδα» εδώ θα
καλυφθεί πιο γρήγορα κι εύκολα από κάθε άλλη περίπτωση.

Στεγαστικά επιτόκια

Αντιθέτως, με πιο αργούς ρυθμούς αναμένεται να μειωθούν τα επιτόκια στην
καταναλωτική και στην στεγαστική πίστη. Η μετάβαση εδώ θα γίνει με
επιβραδυνόμενο ρυθμό, καθώς βρίσκεται σε άμεση σχέση με το κρίσιμο θέμα των
τραπεζικών κερδών.

Ο λόγος είναι μάλλον εύλογος: Όσο η «ψαλίδα» μεταξύ των επιτοκίων καταθέσεων
και των επιτοκίων χορηγήσεων θα παραμένει διευρυμένη σε σημαντικό βαθμό, τόσο
η κερδοφορία των πιστωτικών ιδρυμάτων θα ενισχύεται.

Αυτή τη στιγμή το κυμαινόμενο στεγαστικό επιτόκιο της Εμπορικής Τράπεζας
βρίσκεται στα επίπεδα του 9,00% και είναι το φθηνότερο της αγοράς. Σε ό,τι
αφορά στο μέσο όρο της αγοράς, θα πρέπει να υπολογίζεται στο 9,75% με 10,00%.

Την ίδια ώρα, στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, το Βέλγιο και την Ολλανδία,
οι οποίες στο σύνολό τους ανήκουν στην ΟΝΕ, τα αντίστοιχα επιτόκια κυμαίνονται
μεταξύ 5,50% και 6,00%.

Κατά συνέπεια, όπως και στην περίπτωση των επιτοκίων ταμιευτηρίου, η απόσταση
η οποία θα πρέπει να καλυφθεί θα πρέπει να υπολογίζεται σε περίπου 3,5
ποσοστιαίες μονάδες.

Καταναλωτικά επιτόκια

Με το επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων της Εθνικής να έχει διαμορφωθεί πλέον
στα επίπεδα του 14,25%, η σύγκλιση, αργά αλλά σταθερά, προχωράει και στο
«μέτωπο» της καταναλωτικής πίστης.

Γεγονός αποτελεί πάντως ότι εν προκειμένω η διαφορά η οποία θα πρέπει να
καλυφθεί είναι και η μεγαλύτερη, καθώς από το 14,25% της Εθνικής, αλλά κι από
το 16% με 17% στο οποίο βρίσκεται ο μέσος όρος των καταναλωτικών επιτοκίων του
συνόλου των ελληνικών τραπεζών, έως τα επίπεδα των καταναλωτικών επιτοκίων των
άλλων χωρών της ζώνης του ευρώ, η απόσταση είναι σημαντική.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι ήδη από τα τέλη του προηγούμενου χρόνου τα
επιτόκια της καταναλωτικής πίστης στην Ισπανία είχαν πέσει στο 7,31% και στην
Πορτογαλία στο 9,25%.

Διατραπεζική αγορά και ομόλογα

Εξελίξεις όμως, έως το τέλος του έτους, θα σημειωθούν σε όλα τα επιτοκιακά
«μέτωπα». Κατά συνέπεια και σε αυτό της διατραπεζικής αγοράς.

Σήμερα τα βασικά παρεμβατικά επιτόκια της Τράπεζας της Ελλάδας βρίσκονται στα
επίπεδα του 8,75%.

Σε λιγότερο από έξι μήνες από τώρα όμως θα πρέπει να βρεθούν στο 4,25% με 5%,
το πολύ. Κατά συνέπεια θα πρέπει κι εδώ να αναμένεται μία υποχώρηση 3
ποσοστιαίων μονάδων.

Την ίδια ώρα στην αγορά ομολόγων το spread των ελληνικών δεκαετών έναντι των
αντίστοιχων γερμανικών θα πρέπει μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα να πέσει από
τις 90 μονάδες βάσης, όπου βρίσκεται σήμερα, στις 40 ή ενδεχομένως στις 50
μονάδες.

Κι εδώ η απόσταση που θα πρέπει να καλυφθεί είναι κάτι παραπάνω από αξιόλογη.