40 χρόνια σέντρες

Οι έξαλλοι πανηγυρισμοί του Όλιβερ Μπίρχοφ μετά το «χρυσό γκολ» στον τελικό
του 1996, το αριστοτεχνικό χτύπημα πέναλτι του Άντονιν Πανένκα που έδωσε το
τρόπαιο του 1976 στην Τσεχοσλοβακία, το ολέθριο σφάλμα του Λουίς Αρκονάδα στο
φάουλ-γκολ του Μισέλ Πλατινί, στο Παρκ ντε Πρενς, το 1984, είναι κάποιες από
τις αξέχαστες εικόνες που μας έχει δώσει το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου.

Το Εύρω ξεκίνησε από το μυαλό του γενικού γραμματέα της ΟΥΕΦΑ, Ανρί Ντελονέ,
στα τέλη της δεκαετίας του ’50. Ο Ντελονέ όμως δεν έζησε να δει το όνειρό του
να γίνεται πραγματικότητα αφού πέθανε το 1957, τρία χρόνια πριν από το πρώτο
τουρνουά. Φέτος το «παιδί» του γίνεται 40 χρόνων. Ας θυμηθούμε…

Γάλλοι και Γερμανοί υψώνουν το τρόπαιο. Εφέτος, ούτε οι μεν ούτε οι δε προβάλλουν ως φαβορί

1960 Η πρώτη διοργάνωση έγινε στη Γαλλία, πατρίδα του Ντελονέ, και στα
τελικά συμμετείχαν μόλις τέσσερις ομάδες ­ ένα είδος Final 4. Η Σοβιετική
Ένωση, με τον μεγάλο Λεβ Γιασίν κάτω από τα δοκάρια της, στέφθηκε πρώτη
πρωταθλήτρια Ευρώπης, κερδίζοντας τη Γιουγκοσλαβία στην παράταση.

1964 Ο μοναδικός διεθνής τίτλος της Ισπανίας, η οποία και διοργάνωσε το
τουρνουά. Η Σοβιετική Ένωση έφτασε ξανά στον τελικό αλλά δεν μπόρεσε να κάνει
και πολλά πράγματα μέσα στο κατάμεστο Σαντιάγο Μπερναμπέου. Η ομάδα του Χοσέ
Βιγιαλόνγκα επικράτησε με γκολ του Μαρσελίνο, επτά λεπτά πριν από το τέλος.

1968 Οι Ιταλοί διοργάνωσαν και κατέκτησαν το τρίτο Ευρωπαϊκό
Πρωτάθλημα. Χρειάστηκαν όμως τόσο τη βοήθεια της τύχης όσο της διαιτησίας.
Στον ημιτελικό, Ιταλία και ΕΣΣΔ έμειναν στο 0-0. Πέναλτι τότε δεν υπήρχαν και
οι γηπεδούχοι προκρίθηκαν στον τελικό κερδίζοντας στο στρίψιμο της δεκάρας.
Εκεί αντιμετώπισαν τη Γιουγκοσλαβία. Δεν κατόρθωσαν να την κερδίσουν ούτε κι
αυτή ­ με τον διαιτητή να αρνείται καθαρό πέναλτι στους Βαλκάνιους. Στον
επαναληπτικό οι Ιταλοί επικράτησαν εύκολα.

1972 Η αρχή της γερμανικής κυριαρχίας. Η ομάδα του Χέλμουτ Σεν και των
Μπεκενμπάουερ, Μπράιτνερ, Μίλερ δεν δυσκολεύτηκε να κατακτήσει τον πρώτο της
ευρωπαϊκό τίτλο, αποκλείοντας στον ημιτελικό το, γηπεδούχο, Βέλγιο και
συντρίβοντας στον τελικό την ΕΣΣΔ.

1976 Έχοντας κατακτήσει τους τίτλους σε ευρωπαϊκές και παγκόσμιες
διοργανώσεις τα τελευταία τέσσερα χρόνια οι Γερμανοί ήταν ξανά το φαβορί και
έφτασαν στον τελικό βάζοντας τέσσερα στην γηπεδούχο Γιουγκοσλαβία. Η
Τσεχοσλοβακία όμως, με παίκτες όπως ο Πανένκα, ο Νέχοντα και ο Βίκτορ είχε
δείξει ότι θα ήταν σκληρό καρύδι αποκλείοντας στον ημιτελικό τη μεγάλη
Ολλανδία του Γιόχαν Κρόιφ. Στον τελικό προηγήθηκε με 2-0, οι Γερμανοί, σε ένα
από τα συνηθισμένα τους comeback, ισοφάρισαν και το παιχνίδι πήγε στα πέναλτι.
Ο Ούλι Χένες αστόχησε και ο Πανένκα πήγε το κύπελλο στην Πράγα.

1980 Για πρώτη φορά στη διοργάνωση συμμετείχαν οκτώ ομάδες, για δεύτερη
φορά οι Γερμανοί πήραν τον τίτλο. Οι διοργανωτές Ιταλοί τερμάτισαν τέταρτοι
και η Δυτική Γερμανία επικράτησε δύσκολα στον τελικό, του Βελγίου, με γκολ του
Χρούμπες στην εκπνοή. Στο Εύρω ’80 συμμετείχε για πρώτη και τελευταία φορά και
η εθνική μας.

1984 Η Γαλλία δεν μπορούσε να χάσει αυτόν τον τίτλο. Αγωνιζόμενη στο
«σπίτι» της και με παίκτες όπως ο Μισέλ Πλατινί, ο Ζαν Τιγκανά και ο Αλέν
Ζιρές, ήταν από την αρχή το μεγάλο φαβορί. Ιταλία και Αγγλία είχαν μείνει έξω
από τα προκριματικά, ενώ η Γερμανία αποκλείστηκε στη φάση των ομίλων από την
Ισπανία με ένα γκολ του Μαθέδα στις καθυστερήσεις. Για πρώτη φορά δεν έγινε
μικρός τελικός.

1988 Πολλοί περίμεναν έναν τελικό μεταξύ Γερμανίας και Ολλανδίας σε
αυτή τη διοργάνωση. Οι πρώτοι ήταν δευτεραθλητές κόσμου δύο χρόνια πριν, ενώ
οι δεύτεροι είχαν στις τάξεις τους σούπερσταρ της κλάσεως ενός Βαν Μπάστεν,
ενός Γκούλιτ και ενός Ράικαρντ. Η μοίρα αλλά και η κακή εμφάνιση των Ολλανδών
στη φάση των ομίλων έφερε τις δύο ομάδες αντιμέτωπες στον ημιτελικό. Ο Μάρκο
Βαν Μπάστεν «μίλησε» στο 87′ δίνοντας μια μεγάλη νίκη – πρόκριση στην ομάδα
του. Στον τελικό με τους Σοβιετικούς, η ομάδα του Ρίνους Μίχελς δεν
αντιμετώπισε ιδιαίτερα προβλήματα και το δεύτερο γκολ του Βαν Μπάστεν πέρασε
στην ιστορία…

1992 Η μεγαλύτερη έκπληξη στην ιστορία του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος. Η
Δανία, που εξασφάλισε τη συμμετοχή της στα τελικά την τελευταία στιγμή,
παίρνοντας τη θέση της Γιουγκοσλαβίας, κατέκτησε θριαμβευτικά το τρόπαιο. Ο
Πέτερ Σμάιχελ έπιασε το πέναλτι του Βαν Μπάστεν στον ημιτελικό και στον τελικό
οι Δανοί επικράτησαν καθαρά της Γερμανίας, στο Εύρω που διοργανώθηκε στη
γειτονική Σουηδία.

1966 Ο Αντρέας Κέπκε και ο Ματίας Ζάμερ ήταν οι μεγάλοι πρωταγωνιστές
της τρίτης κατάκτησης του τίτλου από τη Γερμανία. Οι Γερμανοί είχαν την πιο
πλήρη ομάδα της διοργάνωσης και έφτασαν στην επιτυχία αποκλείοντας τους
διοργανωτές Άγγλους, στο Γουέμπλεϊ. Εντυπωσιακή ήταν και η εμφάνιση της
Τσεχίας που κέρδισε την Ιταλία, απέκλεισε τη Γαλλία και έχασε στον τελικό από
το «Χρυσό Γκολ» του Μπίρχοφ.