Έρχεται στο προσκήνιο και ο τρομονόμος

Την επαναφορά του λεγόμενου αντιτρομοκρατικού νόμου που ίσχυε την περίοδο
1990-’93 και είχε καταργηθεί στο σύνολό του, υπό το βάρος έντονων επικρίσεων,
ζήτησε ουσιαστικά ο επίτιμος πρόεδρος της Ν.Δ. Κων. Μητσοτάκης, ύστερα από τη
χθεσινή επανεμφάνιση της 17Ν.

Την ίδια στιγμή που το νέο δολοφονικό χτύπημα της οργάνωσης φέρνει ξανά στο
προσκήνιο το ζήτημα της ψήφισης ενός νέου νόμου για την ποινική αντιμετώπιση
τρομοκρατικών ενεργειών.

Η θέσπιση ενός αντιτρομοκρατικού νόμου, ενός νόμου που να αντιμετωπίζει την
τρομοκρατία ως «ιδιώνυμο» αδίκημα, είχε αποκτήσει περίοπτη θέση στους
σχεδιασμούς της Ν.Δ. αμέσως μετά τη δολοφονία του Π. Μπακογιάννη, τον
Σεπτέμβριο του 1989. Και τελικά, όταν η Ν.Δ. κατάφερε να αναδειχθεί σε
αυτοδύναμη κυβέρνηση, ο νόμος αυτός (1916/90) ήταν από τα πρώτα μελήματά της.
Ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 1990 και ετέθη άμεσα σε ισχύ για να καταργηθεί με
τον νόμο 2172/93 που προωθήθηκε από το υπουργείο Δικαιοσύνης, επί υπουργίας Γ.
Κουβελάκη. Και στα τρία χρόνια της εφαρμογής του είναι βέβαιο ότι δεν οδήγησε
σε κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα ως προς την αντιμετώπιση όσων οργανώσεων,
μικρών ή μεγαλύτερων, είχαν χαρακτηρισθεί ως τρομοκρατικές.

Με βάση τον νόμο αυτό, ένας αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου (ο Δ. Τσεβάς) είχε
αναλάβει την εποπτεία κάθε ανάκρισης και προανάκρισης που θεωρήθηκε ότι
σχετιζόταν με τρομοκρατική δράση, έγιναν άγρια χαράματα αστυνομικές έφοδοι σε
σπίτια πολιτών, προκειμένου να ερευνηθούν (όπως του μέλους του ΣΥΝ, δημοτικής
συμβούλου Αθηναίων κ. Άννας Φιλίνη) και δύο δίκες διεξήχθησαν χωρίς ενόρκους
(υπόθεση Σκυφτούλη και δίκη Παλαιστινίων για το μακελειό της Πάτρας). Και
βεβαίως, οι διευθυντές όσων εφημερίδων δημοσίευσαν προκηρύξεις τρομοκρατικών
οργανώσεων οδηγήθηκαν στα δικαστήρια και στη φυλακή.

Ο νόμος 1916/90 επικρίθηκε από την πρώτη στιγμή από το μεγαλύτερο τμήμα του
νομικού κόσμου, αλλά και από την τότε αντιπολίτευση. Και καταργήθηκε το 1993
χωρίς «αντίδοτο», χωρίς τη θέσπιση δηλαδή κάποιων άλλων διατάξεων ειδικά για
τρομοκρατικές ενέργειες, οι οποίες από τότε αντιμετωπίζονται με βάση το
γενικότερο πλαίσιο (ποινικός κώδικας και ειδικοί ποινικοί νόμοι) που ισχύει
για την ποινική αντιμετώπιση της εγκληματικής δραστηριότητας. Και οι
κυριότερες επικρίσεις αφορούσαν το γεγονός ότι ο νόμος του ΄90 δημιουργούσε
«παράθυρα» για να αντιμετωπιστούν ως τρομοκρατικές ενέργειες μια σειρά από
άλλα αδικήματα (όπως εμπρησμοί, επιθέσεις που σχετίζονται με τη βία στα γήπεδα
κ.ά.).

Με τον επίμαχο νόμο «για την προστασία της κοινωνίας από το οργανωμένο
έγκλημα»:

­ Το πλημμέλημα, κατά τις κοινές διατάξεις, της σύστασης και συμμορίας, που
αποτελεί παρεπόμενο αδίκημα μιας ομαδικής εγκληματικής πράξης, αντιμετωπιζόταν
ως κακούργημα.

­ Οι υπεύθυνοι ΜΜΕ που δημοσίευαν προκηρύξεις τιμωρούνταν με φυλάκιση έως 6
μηνών και χρηματικά πρόστιμα έως 50 εκατ. δρχ., εφόσον ο εισαγγελέας απαγόρευε
τη δημοσίευση.

­ Κάθε κατηγορούμενος για αδίκημα που είχε θεωρηθεί ως «τρομοκρατικό»
δικαζόταν σε πρώτο βαθμό από πενταμελές εφετείο και σε δεύτερο βαθμό από
επταμελές, χωρίς τη συμμετοχή ενόρκων. Η σύνθεση του δικαστηρίου κληρωνόταν
τρεις ημέρες πριν από τη δίκη και οι προβλεπόμενες ποινές ήταν αυστηρότερες
από αυτές που προβλέπονται για τα ίδια αδικήματα, όταν αντιμετωπίζονται ως
κοινά ποινικά αδικήματα.

­ Οι καταδικασθέντες βάσει του νόμου δεν μπορούσαν να τύχουν των ευεργητημάτων
της αποφυλάκισης με όρους, της εργασίας στη φυλακή κ.ά.

­ Προβλεπόταν αμοιβή 25.000.000 δρχ. για όποιους συνέδραμαν στη σύλληψη
δραστών για εγκλήματα στα οποία αναφερόταν ο νόμος. Με το καθεστώς που ισχύει
σήμερα, αμοιβή προβλέπεται μόνον για πληροφορίες που σχετίζονται με εμπορία
και διακίνηση ναρκωτικών, ενώ για άλλα αδικήματα μπορεί να καταβληθούν μόνον
ποσά επικήρυξης, εφόσον οι δράστες έχουν επικηρυχθεί.

­ Μπορούσε να απαλλαγεί από κάθε κατηγορία ένα μέλος μιας ομάδας με
εγκληματική δραστηριότητα όπως την περιέγραφε ο νόμος, εφόσον αποχωρούσε από
αυτήν και έδινε πληροφορίες για τη δράση της, πριν ασκηθεί εις βάρος του
ποινική δίωξη. Σήμερα δεν προβλέπεται καμία απαλλαγή.