ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Μια υποσημείωση στην Ιστορία

Ρωτήστε τους άφοβα για τη Μόνικα και τον Κένεθ Σταρ. Μην περάσετε όμως στη
Ρουάντα και το Κόσοβο.

Νταϊάν Ρεμ: «Δεν θέλω να αναφέρω ονόματα, αλλά πολλοί από τους καλεσμένους μου δεν είναι έτοιμοι»

Ο Αμερικανός συγγραφέας Κάλβιν Τρίλιν και η σύζυγός του έχουν μια συνήθεια.
Κάθε Χριστούγεννα χαρίζουν ο ένας στον άλλον μια λέξη σε συσκευασία δώρου.
Όταν, για παράδειγμα, η λέξη αυτή είναι το «Ιράν», αυτός που τη δωρίζει
αναλαμβάνει την υποχρέωση να οργανώσει όλες τις συζητήσεις που θα γίνουν με
τους καλεσμένους τους τον επόμενο χρόνο γύρω από το θέμα του Ιράν. Αφόρητα
πληκτικό, θα έλεγε κανείς. And very american. Θα μπορούσε όμως να χρησιμεύσει
ως πρότυπο για τους δημοσιογράφους, ώστε να γνωρίζουν τουλάχιστον το
αντικείμενό τους στα διάφορα τοκ-σόου όπου τους προσκαλούν.

Όπως λέει η Νταϊάν Ρεμ, που παρουσιάζει κάθε Παρασκευή την εκπομπή «News Round
Up», όποιος περάσει από την «αίθουσα επικοινωνίας» του στούντιο λίγα λεπτά
πριν αρχίσει η εκπομπή βλέπει τους πιο γνωστούς δημοσιογράφους της χώρας να
μελετούν εντατικά τις εφημερίδες της ημέρας και να μιλούν πυρετωδώς στα κινητά
προσπαθώντας να ενημερωθούν για τα θέματα όπου θα κληθούν να διατυπώσουν τη
βαρύνουσα γνώμη τους. Το λογικό, βέβαια, είναι ότι αν σε καλέσουν σε μια
συζήτηση για τη Ζιμπάμπουε κι εσύ δεν ξέρεις ούτε πού πέφτει αυτή η χώρα στον
χάρτη, θα αρνηθείς ευγενικά την πρόσκληση. Ελάχιστοι όμως το κάνουν. Κι αυτό,
διότι η συμμετοχή σ’ ένα τοκ-σόου φουσκώνει τόσο το κύρος του δημοσιογράφου
όσο και το πορτοφόλι του ­ είτε απευθείας, αφού πολλά κανάλια πληρώνουν τους
καλεσμένους τους, είτε εμμέσως, αφού οι εργοδότες, ευχαριστημένοι με τη
δημοσιότητα, ανταμείβουν αναλόγως τους συνεργάτες τους.

Τι γίνεται όμως όταν ο δημοσιογράφος δεν ξέρει να απαντήσει σε μια ερώτηση;
Για τις περιπτώσεις αυτές, γράφει η Αλεξάντρα Ρόμπινς στο περιοδικό
«Ουάσιγκτον Μάνθλυ», εφαρμόζονται διάφορες στρατηγικές, ιδιαίτερα δημοφιλείς
στους πολιτικούς. Η πιο συνηθισμένη είναι να αγνοήσεις την ερώτηση και να
ελπίζεις ο παρουσιαστής να μην επιμείνει. Ή να αναφωνήσεις «Πολύ καλή
ερώτηση!» και να περάσεις στην επόμενη. Ρώτησαν κάποτε τον Άνταμ Ναγκούρνυ των
«Νιου Γιορκ Τάιμς» ποια είναι η γνώμη του για την παραίτηση του Γκορμπατσώφ.
Εκείνος, που δεν είχε ιδέα για το ζήτημα, απάντησε: «Μακροπρόθεσμα, το γεγονός
αυτό δεν θα είναι παρά μια υποσημείωση στην Ιστορία», αφήνοντας άφωνους τους
συνομιλητές του. Ο Χάουαρντ Φάινμαν του «Νιούζουικ» συνελήφθη σε μια συζήτηση
για τη Ρουάντα να μην μπορεί να ξεχωρίσει τους Τούτου από τους Χούτσι. Ευτυχώς
ήταν παρών ο έμπειρος Μάρτιν Ουόκερ της «Γκάρντιαν», και μπάλωσε τα πράγματα.

Μερικές φορές, η κατάσταση ξεφεύγει από τον έλεγχο. Όταν ο δημοσιογράφος
Άντριου Φέργκιουσον, γνωστός «μαϊντανός» των τοκ-σόου, άρχισε να εκθειάζει
πρόσφατα την πορεία της αμερικανικής οικονομίας, ο παρουσιαστής τού υπενθύμισε
ότι πριν από μερικά χρόνια, στην ίδια εκπομπή, είχε προβλέψει περίπου την
κατάρρευση. Έξαλλος, ο Φέργκιουσον έλεγε αργότερα ότι το κανάλι είχε
καταπατήσει τη δημοσιογραφική δεοντολογία…