Κάτω από τη βάση σε Γλώσσα, Μαθηματικά

Μαθητές που δεν μπορούν να λύσουν στοιχειώδεις μαθηματικές ασκήσεις, που
δεν γνωρίζουν τη σημασία λέξεων όπως «λόγος», «ανίδεος», «ενδελέχεια» και που
έχουν απόδοση πολύ κάτω από τη βάση στις γλωσσικές και μαθηματικές ικανότητες,
ενώ την ίδια ώρα καταξοδεύονται σε ιδιαίτερα και φροντιστήρια, παράγει το
εκπαιδευτικό μας σύστημα!

Το ιδιαίτερα αποκαρδιωτικό συμπέρασμα για την αναποτελεσματικότητα του
εκπαιδευτικού μας συστήματος εξάγεται από μεγάλη έρευνα που διενήργησε το
Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών υπό την εποπτεία της καθηγήτριας κ.
Μαρίας Τζάνη, η οποία παρουσιάζεται επισήμως σήμερα και «ΤΑ ΝΕΑ» εξασφάλισαν
ορισμένα από τα βασικά της συμπεράσματα. Η έρευνα διενεργήθηκε τον Ιούνιο του
1999 σε συνολικό δείγμα 4.127 μαθητών των τελευταίων τάξεων Δημοτικού,
Γυμνασίου και Λυκείου από 170 σχολεία όλων των βαθμίδων και όλης της χώρας.

Στην ίδια τάξη

Τα περισσότερα από αυτά τα παιδιά, αν δεν επρόκειτο για έρευνα αλλά για
εξετάσεις, θα είχαν… μείνει στην ίδια τάξη, αφού ο μέσος όρος των απαντήσεων
που έδωσαν δεν ξεπερνάει τη βάση ­ ενώ σε πολλές περιπτώσεις δεν φθάνει ούτε
το μισό της ­ που είναι το 10 στην εικοσάβαθμη κλίμακα (με την οποία μετρήθηκε
η γλωσσική ικανότητα) είτε το 75 στην 150βαθμη, με την οποία μετρήθηκε η
μαθηματική… Η έρευνα έγινε με ερωτηματολόγια που περιελάμβαναν 24 ερωτήσεις
που σκόπευαν να ανιχνεύσουν τις γλωσσικές ικανότητες και 25 τις μαθηματικές,
οι οποίες είχαν τόσο προεπιλεγμένες όσο και ελεύθερες-ανοικτές απαντήσεις.

Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Οι μαθητές της ΣΤ’ Δημοτικού, για
παράδειγμα, έχουν επίδοση στη γλωσσική ικανότητα που, εκφραζόμενη σε βαθμό, θα
ήταν γύρω στη βάση (10, με άριστα το 20), με τα κορίτσια να υπερέχουν ελαφρώς
των αγοριών. Στην Γ’ Γυμνασίου τα πράγματα χειροτερεύουν! Τα αγόρια φέρνουν
μέσο όρο 5,7 και τα κορίτσια 7,3 στη Γλώσσα, ενώ στην Γ’ Λυκείου επανέρχονται
στη βάση. Στα Μαθηματικά, τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα ­ παρά τις
διεθνείς διακρίσεις της χώρας μας σε μαθηματικούς διαγωνισμούς. Στο Δημοτικό
τα παιδιά πιάνουν περίπου το μισό της βάσης, δηλαδή γύρω στο 38 με βάση το
75… Ελάχιστα καλύτερα τα πάνε τα παιδιά του Γυμνασίου και του Λυκείου. Στα
γλωσσικά μαθήματα τα κορίτσια αποδίδουν καλύτερα από τα αγόρια, ενώ στα
Μαθηματικά συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο, σε όλες τις βαθμίδες.

Κατά περιφέρεια

Αλλά και σε επίπεδο περιφερειών υπάρχουν εκπλήξεις. Έτσι παρατηρεί κανείς ότι
μεγαλύτερες μαθηματικές ικανότητες σε σχέση με τα άλλα παιδιά ­ αλλά
χαμηλότατες κι αυτές στην πραγματικότητα, αφού ο μέσος όρος πουθενά δεν
περνάει τη βάση ­ έχουν τα παιδιά του Δημοτικού που διαμένουν στη Θεσσαλία και
ακολούθως στην Ήπειρο και τη Μακεδονία. Στο Γυμνάσιο, όμως, η Θεσσαλία, η
Θράκη και η Πελοπόννησος πάνε καλύτερα, ενώ στο Λύκειο, η Θράκη, η Κρήτη και η
Μακεδονία. Η Αττική τόσο στα Μαθηματικά όσο και στη Γλώσσα δεν έχει «πρωτιές»,
παρ’ ότι τα φροντιστήρια είναι περισσότερα από οπουδήποτε αλλού. Στη γλωσσική
ικανότητα, τώρα, παρατηρείται το παράδοξο όσο μεγαλώνουν τα παιδιά τόσο να…
φτωχαίνουν οι ικανότητές τους στην έκφραση και κατανόηση! Έτσι, σε όλες τις
περιφέρειες, τα παιδιά του Δημοτικού τα πάνε καλύτερα (δηλαδή πιάνουν τη
βάση…), του Γυμνασίου ακολουθούν και του Λυκείου εμφανίζονται να μην
κατορθώνουν ούτε το μισό της βάσης να προσεγγίσουν. Στο Δημοτικό, Θεσσαλία,
Ήπειρος και νησιά πάνε καλύτερα, στο Γυμνάσιο Θεσσαλία, Ήπειρος και
Πελοπόννησος και στο Λύκειο Στερεά Ελλάδα, Μακεδονία και Πελοπόννησος. Τα
πλήρη αποτελέσματα της έρευνας θα παρουσιαστούν σήμερα το μεσημέρι σε
συνέντευξη Τύπου.

Λάθος μεθοδολογία

Όπως διαπιστώνει η κ. Τζάνη, αλλά και ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
κ. Θ. Μπόλης ο οποίος συμμετείχε στην έρευνα, προκύπτει ότι ειδικά στο Λύκειο,
σε σχέση με ανάλογη έρευνα που είχε γίνει το 1993, οι επιδόσεις των μαθητών
τόσο στη γλωσσική όσο και στη μαθηματική ικανότητα είναι ακόμα χειρότερες. Και
κυρίαρχος παράγοντας γι’ αυτή τη διαφαινόμενη «κατάρρευση», όπως τη
χαρακτηρίζουν, του εκπαιδευτικού συστήματος είναι η ακολουθούμενη μέχρι
πρόσφατα διδακτική μεθοδολογία. Η κ. Τζάνη διαπιστώνει ακόμα ότι η ανάγκη
μεταρρύθμισης ήταν επιτακτική καθώς δεν ωθεί πλέον τους μαθητές στην
παπαγαλία, ενώ τα συμπεράσματα της έρευνας αναφέρονται στη μεθοδολογία που
ακολουθούσε κατά κύριο λόγο το προηγούμενο σύστημα. Είναι χαρακτηριστικό,
πρόσθεσε για παράδειγμα η καθηγήτρια, ότι υπήρξαν πολλά παιδιά που δεν
καταλάβαιναν ότι τη λέξη «σημείο» μπορεί να τη συναντήσουμε εκτός από τα
Μαθηματικά και στη Γεωγραφία, τη Φιλολογία, την Αστρονομία, κ.λπ., ή δεν
κατανοούσαν ότι «λόγος» δεν σημαίνει μόνο ομιλία…

Ίσως δεν είναι και τόσο παράξενο, λοιπόν, ότι τα τελευταία χρόνια εισάγονται
φοιτητές ­ ειδικά στα ΤΕΙ ­ με βαθμούς 5-6 με άριστα το 20. Παράξενο είναι ότι
τα παιδιά εργάζονται ατελείωτες ώρες σε σχολεία και φροντιστήρια γι’ αυτό το
αποτέλεσμα ­ για το οποίο τα ίδια είναι τα τελευταία που ευθύνονται…