Προγράμματα δύο τρισ. για την απασχόληση

Η εκπαίδευση και η κατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού και η προστασία του
περιβάλλοντος είναι οι δύο τομείς που βγήκαν κερδισμένοι από τη διαπραγμάτευση
του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η τελευταία ήταν αυτή που πίεσε για την ενίσχυση των προϋπολογισμών των δύο
αυτών τομέων και η κυβέρνηση από την πλευρά της συμφώνησε, προκειμένου να
ολοκληρωθούν επιτέλους οι διαπραγματεύσεις που αποδείχθηκαν μαραθώνιες.
Άλλωστε, δεν είχε και τίποτα να χάσει. Οι επιπλέον πόροι για τους δύο
συγκεκριμένους τομείς δεν χρειάσθηκε να περικοπούν από άλλα προγράμματα.
Εξασφαλίσθηκαν χάρη στην απροσδόκητη αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των
αναμενόμενων εισροών, η οποία απέφερε ένα τεράστιο δραχμικό κέρδος στην
Ελλάδα. Ούτε λίγο ούτε πολύ, η αλλαγή αυτή αυξάνει, σύμφωνα με πληροφορίες,
τον προϋπολογισμό του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης κατά 800 δισ. δρχ. (εκ των
οποίων τα 600 δισ. δρχ. είναι οι εισροές από την Κοινότητα και τα 200 δισ.
δρχ. η εθνική συμμετοχή).

Χάρη στο «δώρο» αυτό οι ανθρώπινοι πόροι αναμένεται να εισπράξουν 300 δισ.
δρχ. επιπλέον του αρχικού τους προϋπολογισμού και να πλησιάσουν έτσι το μυθικό
ποσό των 2 τρισ. δρχ. Αλλά και η πρόσθετη ενίσχυση του προγράμματος του
περιβάλλοντος δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητη, αφού θα φτάσει τα 100 δισ. δρχ.
περίπου. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και χαμένοι στο Κοινοτικό Πλαίσιο
Στήριξης, που αναμένεται να οριστικοποιηθεί ως το τέλος του μηνός και να
υπογραφεί ένα μήνα αργότερα, δηλαδή στο τέλος Ιουνίου.

Ο τομέας της υγείας και πρόνοιας κινδύνεψε να βρεθεί εντελώς εκτός ΚΠΣ στο
πλαίσιο της διαπραγμάτευσης, καθώς οι κοινοτικοί υπάλληλοι υποστήριζαν ότι η
Ελλάδα έχει πλέον ικανοποιητικές υποδομές στον τομέα της υγείας και δεν της
χρειάζεται επιπλέον χρηματοδότηση. Τελικά, το πρόγραμμα διασώθηκε την
τελευταία στιγμή, αλλά με αρκετές τροποποιήσεις και περικοπές πόρων από έργα
που κρίθηκε ότι δεν είναι σκόπιμο να χρηματοδοτηθούν.

Επίσης, στους χαμένους πρέπει να καταγραφεί και ο τομέας της έρευνας και
τεχνολογίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, το πρόγραμμα αυτό διέτρεξε επίσης τον
κίνδυνο διαγραφής, αλλά τελικά επέζησε χάρη στη συγχώνευσή του με τα άλλα
προγράμματα του υπουργείου Ανάπτυξης, των οποίων θα αποτελέσει υποπρόγραμμα.

Πάντως, το περιεχόμενό του θα αλλάξει, καθώς οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής υποστήριξαν ότι ήρθε ο καιρός να σταματήσει η Κοινότητα να
χρηματοδοτεί εμμέσως τα ελληνικά πανεπιστήμια και ότι η χρηματοδότηση πρέπει
να περιορισθεί στα ερευνητικά εκείνα προγράμματα που είναι προσανατολισμένα
και συνδεδεμένα με την παραγωγή.

Η διαχείριση

Ένα από τα καυτά θέματα της διαπραγμάτευσης, που παραμένουν ανοιχτά, αν και οι
θέσεις των δύο πλευρών έχουν προσεγγίσει πολύ, είναι αυτό της διαχείρισης.

Η Επιτροπή είχε ζητήσει να ανατεθεί ο ρόλος της διαχείρισης σε ανεξάρτητο
φορέα, εκτός ελληνικού δημοσίου, υποδεικνύοντας μάλιστα την Μονάδα Οργάνωσης
Διαχείρισης (ΜΟΔ), ως ένα καλό υποψήφιο για το ρόλο αυτό.

Η κυβέρνηση θεώρησε αδιανόητο να εκχωρήσει μια τέτοια εξουσία σ’ έναν τρίτο
φορέα, εκτός Δημοσίου. Κι αυτός ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους η
διαπραγμάτευση σκάλωσε πριν από τις εκλογές, με αποτέλεσμα να υπάρξει
καθυστέρηση.

Στο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε, όλα τα πρόσωπα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή,
που κατέχουν θέσεις κλειδιά για την Ελλάδα, άλλαξαν: από τον Επίτροπο μέχρι
τον τμηματάρχη.

Ευτυχώς για την κυβέρνηση τα νέα πρόσωπα δεν ήταν τόσο κατηγορηματικά στο θέμα
της ανεξάρτητης αρχής διαχείρισης και έτσι οι δύο πλευρές βρήκαν μια φόρμουλα
κοινής αποδοχής στις διαπραγματεύσεις της περασμένης εβδομάδας στην Αθήνα.

Η πρόταση που υπέβαλε η Ελλάδα και φέρεται να αποδέχθηκε η αντιπροσωπεία της
Επιτροπής προβλέπει τη δημιουργία ενός συστήματος διαχείρισης, που θα ασκείται
από ειδικές υπηρεσίες του Δημοσίου, οι οποίες θα συσταθούν γι’ αυτό το σκοπό.
Επίσης, θα δημιουργηθούν ειδικές υπηρεσίες για την άσκηση των ελέγχων.

Αν και περίπλοκο, το σύστημα αυτό φαίνεται πως διασφαλίζει αρκετά μεγάλο βαθμό
ανεξαρτησίας και ικανοποιεί την Επιτροπή.

Πάντως, τόσο το θέμα αυτό της διαχείρισης, όσο και τα άλλα ανοικτά θέματα, στα
οποία υπήρξε προσέγγιση απόψεων την περασμένη εβδομάδα, στις διαπραγματεύσεις
υπηρεσιακού επιπέδου, θα χρειασθούν την πολιτική επικύρωση της Επιτροπής. Αυτή
αναμένεται να δοθεί από τα υψηλόβαθμα στελέχη της και τον ίδιο τον Επίτροπο κ.
Μ. Μπαρνιέ τις επόμενες ημέρες.

Θα χρειασθεί, όμως, ένας ακόμη μήνας προκειμένου να ολοκληρωθούν οι τυπικές
διαπραγματεύσεις και να μπει η τελική υπογραφή στο κείμενο του ΚΠΣ, που θα
χρηματοδοτήσει τη χώρα με πόρους πάνω από 10 τρισ. δρχ. έως το 2006.