Ήρωας ή δολοφόνος;

Μέχρι πού φθάνουν τα όρια της νόμιμης άμυνας; Αφορμή γι’ αυτό το ερώτημα,
που ένωσε τους Βρετανούς κατά της βρετανικής Δικαιοσύνης, είναι η υπόθεση Τόνι
Μάρτιν.

Προδοσία δικαιοσύνης. Με ποσοστό 90% οι Βρετανοί τάσσονται κατά της καταδίκης του Τόνι Μάρτιν

Ο Τόνι Μάρτιν, 55 χρόνων, αγρότης, με παθολογικό φόβο για τους διαρρήκτες,
ζούσε στο αγρόκτημά του, σε ένα χωριουδάκι του Νόρφολκ, στην Ανατολική Αγγλία.
Ο Φρεντ Μπάρας ήταν ένας 16άρης, με πλούσιο ποινικό μητρώο, ο οποίος ζούσε με
την οικογένειά του σε απόσταση περίπου 100 χιλιομέτρων.

Ένα λεπτό

Τον περασμένο Αύγουστο, ο Φρεντ Μπάρας χρειάστηκε μόλις ένα λεπτό για να
διαρρήξει το σπίτι. Ο Τόνι Μάρτιν χρειάστηκε ένα μόλις λεπτό για να τον
πυροβολήσει στην πλάτη. Κλαίγοντας και φωνάζοντας τη μαμά του, ο νεαρός πέθανε
από αιμορραγία. Και τον Απρίλιο, οι ένορκοι χρειάστηκαν εννιάμισι ώρες για να
καταδικάσουν τον Τόνι Μάρτιν σε ισόβια, για φόνο.

Η υπόθεση Τόνι Μάρτιν χαρακτηρίστηκε από πολλές εφημερίδες τάμπλοϊτ ως
«προδοσία της δικαιοσύνης» και δημιούργησε πλήθος ερωτημάτων για την
αστυνόμευση και την εγκληματικότητα στην αγροτική Αγγλία, για τους αυστηρούς
νόμους περί οπλοκατοχής και οπλοχρησίας που ισχύουν στη Βρετανία και κυρίως
για τα όρια της νόμιμης άμυνας.

Ο Τόνι Μάρτιν ­ ένας μοναχικός άνθρωπος που κοιμόταν με τα ρούχα, είχε κάτω
από το κρεβάτι του ένα ντουφέκι χωρίς άδεια και έσφιγγε στα χέρια του ένα
χνουδωτό αρκουδάκι κατά τη διάρκεια της δίκης του ­ έγινε «ήρωας» για πολλούς
Βρετανούς, οι οποίοι πιστεύουν ότι κάτι δεν πάει καλά, όταν το σύστημα
ποινικής δικαιοσύνης τιμωρεί τα θύματα και όχι τους θύτες.

Στις σφυγμομετρήσεις που γίνονται η μία μετά την άλλη, οι Βρετανοί
καταδικάζουν τη δικαστική απόφαση με ένα συντριπτικό ποσοστό άνω του 90%.

Ο ηγέτης του Συντηρητικού Κόμματος Ουίλιαμ Χέιγκ κέρδισε μερικά από τα πιο
κολακευτικά πρωτοσέλιδα της πολιτικής του καριέρας, ζητώντας αυστηρότερη
νομοθεσία για την προστασία εκείνων που χρησιμοποιούν βία για να υπερασπιστούν
την ιδιοκτησία τους.

Η υπόθεση Τόνι Μάρτιν υποχρέωσε την κυβέρνηση του Τόνι Μπλερ να περάσει στην
άμυνα, με την αναγγελία ότι θα δαπανήσει περισσότερα χρήματα για την ενίσχυση
της αστυνομικής παρουσίας στις αγροτικές περιοχές. Ταυτοχρόνως, όμως,
υπεραμύνθηκε της εισαγγελικής απόφασης να παραπέμψει τον 55χρονο αγρότη για
φόνο. Η βρετανική νομοθεσία επιτρέπει στα θύματα να χρησιμοποιούν «λελογισμένη
βία» για την προστασία της ζωής τους ή της περιουσίας τους. Και κατά τους
ενόρκους, ο κατηγορούμενος ξεπέρασε τα όρια της «λελογισμένης βίας».

Πολλοί Βρετανοί ζητούν τη χαλάρωση της νομοθεσίας περί όπλων, η οποία έγινε
ακόμα πιο αυστηρή μετά την τραγωδία στο Ντάνμπλεϊν της Σκωτίας, όταν το 1996
ένας άνδρας άνοιξε πυρ εναντίον μαθητών, σκοτώνοντας 18 και τραυματίζοντας
άλλους 12.

Θύμα εγκληματικότητας

Υπέρβαση ορίων. Στη σκάλα του σπιτιού του Τόνι Μάρτιν, όπου έπεσε νεκρός ο νεαρός διαρρήκτης, υπάρχουν ακόμα τα σήματα της αστυνομίας

«Δεν ξέρω κανέναν που να μην είναι θύμα εγκληματικότητας», λέει ο Ρίτσαρντ
Πόρταμ, γείτονας του Τόνι Μάρτιν, του οποίου το ανθοπωλείο υπήρξε τρεις φορές
στόχος διαρρηκτών, βανδάλων και εμπρηστών.

Και ο ίδιος ο Τόνι Μάρτιν υπήρξε επανειλημμένως τέτοιο θύμα. Και όταν η
αστυνομία τού κατέσχεσε την άδεια οπλοφορίας επειδή είχε πυροβολήσει έναν
πρώην φίλο του, εφοδιάστηκε με ένα τουφέκι που δεν δήλωσε. Και δεν δίστασε να
τραβήξει τη σκανδάλη, όταν ο Φρεντ Μπάρας μαζί με δύο μεγαλύτερους άνδρες
διέρρηξε το σπίτι του. Παρά το γεγονός ότι και οι τρεις διαρρήκτες ήταν
άοπλοι.

«Ο άνθρωπος αυτός ήταν διατεθειμένος να γίνει ο ίδιος αστυνομικός, ανακριτής,
εισαγγελέας, δικαστής, ένορκος και, τελικά, εκτελεστής», τόνισε στην αγόρευσή
του ο εισαγγελέας. Και οι ένορκοι συμφώνησαν μαζί του.

Ο Ρίτσαρντ Πόρτμαν, όμως, λέει ότι οι ένορκοι δεν μπόρεσαν να κατανοήσουν πόσο
φοβισμένος ήταν ο φίλος του για να τραβήξει τη σκανδάλη.

«Ένα ερώτημα που έθεσα σε όλους τους εμπλεκόμενους σε αυτή τη δίκη ήταν “τι θα
μπορούσε να είχε κάνει ο Τόνι Μάρτιν;”», δήλωσε ο δικηγόρος του, ο οποίος έχει
εφεσιβάλει την απόφαση. «Όποια θέση και αν παίρνει κανείς στο θέμα των
διαρρηκτών, είναι υποχρέωσή του να απαντήσει σε αυτή την ερώτηση. Και κανείς,
απολύτως κανείς, δεν μου είπε τι άλλο θα έκανε, εκτός από το να τραβήξει τη σκανδάλη».