ΟΝΕ και ασφαλιστικό …φρενάρουν τώρα τα ελληνοτουρκικά

Το χρονοδιάγραμμα των εξελίξεων στα ελληνοτουρκικά απασχολεί πλέον την
κυβέρνηση, καθώς διαπιστώνονται δύο ανυπέρβλητα δεδομένα: το ένα είναι η
κρισιμότητα που θα έχει το πρώτο εξάμηνο του 2001 για τα θέματα εσωτερικής
πολιτικής και το άλλο είναι το Κυπριακό, το οποίο δεν αναμένεται να ξεφύγει
από το «βάλτωμα» πριν από τον Ιανουάριο του ερχόμενου έτους.

Την ίδια στιγμή, ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε για άλλη μια φορά ότι η εξωτερική
πολιτική είναι στις πρώτες προτεραιότητες της κυβέρνησής του. Όπως είπε μετά
τη χθεσινή συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, συζήτησε και «τις
σχέσεις με την Τουρκία, τις εξελίξεις στο Κυπριακό, τον νέο γύρο
διαπραγματεύσεων. Είναι θέματα τα οποία έχουν τις δυσκολίες τους και ελπίζουμε
ότι θα υπάρχουν πρωτοβουλίες από πλευράς Τουρκίας για να μπορέσουμε να
προχωρήσουμε επιτέλους σε ρυθμίσεις, οι οποίες θα κατοχυρώνουν ακόμη πιο
στέρεα τη συνεργασία στην περιοχή».

Εν συνεχεία, ο Δημήτρης Ρέππας εξήγησε ότι «η Ελλάδα αναμένει από την
Τουρκία… Να ανταποκριθεί πρώτα από όλα στην πρόσκληση που υπάρχει εδώ και
αρκετά χρόνια να συζητήσουμε το θέμα της υφαλοκρηπίδας, προσφεύγοντας από
κοινού στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και να λύσουμε έτσι αυτό το νομικό
ζήτημα που απασχολεί τις δύο χώρες».

Ωστόσο, κι ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου αναχώρησε για τη
Φλωρεντία ­ όπου θα συναντηθεί με τη Μαντλίν Ολμπράιτ και τον Ισμαήλ Τζεμ ­ οι
σχεδιασμοί για ριζοσπαστικές κινήσεις, που θα «μεταφράσουν» το κλίμα ύφεσης σε
ένα καθεστώς με πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, προσκρούουν σε διάφορους
παράγοντες:

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι θα ήταν εξαιρετικά ριψοκίνδυνο να επιχειρηθεί
οποιαδήποτε λύση στα εκκρεμή προβλήματα του Αιγαίου ­ όπως επιτάσσει κι η
απόφαση του Ελσίνκι ­ εάν προηγουμένως δεν υπάρξει κάποιο «φως» στο Κυπριακό.
Και τούτο διότι, αφενός θα υπάρξουν αντιδράσεις από τη Λευκωσία και το
εσωτερικό της Ελλάδας, αφετέρου (και αυτό θεωρείται το κυριότερο) θα δοθεί
προς την Τουρκία η εντύπωση ότι «στο Κυπριακό κέρδισε, το θέμα είναι λυμένο» ­
και δεν θα υποχρεωθεί ποτέ να κάνει κάποια κίνηση. Οι ίδιες πηγές εξηγούσαν
άλλωστε ότι τα περισσότερα θέματα που έχει θέσει η Τουρκία στο Αιγαίο, τα
έθεσε στο πλαίσιο της στρατηγικής της για πίεση, προκειμένου να πετύχει λύση
που θέλει στο Κυπριακό.

Το Κυπριακό, ωστόσο, εμφανίζεται εξαιρετικά «βαλτωμένο» ­ βοηθούσης και της
ασθενείας του προέδρου Κληρίδη. Ο τρίτος γύρος θα πραγματοποιηθεί στις αρχές
Ιουλίου στη Γενεύη και θα είναι εκ του σύνεγγυς, ενώ ο τέταρτος θα πρέπει να
τοποθετηθεί περί τον Σεπτέμβριο. Ως εκ τούτου, πριν από τον Ιανουάριο δεν
αναμένεται τίποτε ενθαρρυντικό. Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, έχει την πρόθεση να
ενεργοποιήσει παράγοντες που εμπλέκονται ήδη στο Κυπριακό, εξηγώντας ότι και
τα ελληνοτουρκικά δεν μπορούν να περάσουν σε «άλλη φάση» εάν δεν υπάρξουν
δείγματα στον διάλογο των δύο κοινοτήτων. Επιπλέον, στις διαβουλεύσεις Αθήνας
– Λευκωσίας, η κυβέρνηση θα εξηγήσει επακριβώς πώς αντιλαμβάνεται τη
διασύνδεση Κυπριακού – ελληνοτουρκικών.

Ο έτερος παράγοντας που ενδέχεται να υπονομεύσει την αποφασιστικότητα του κ.
Σημίτη να προχωρήσει σε κινήσεις στην εξωτερική πολιτική είναι το ασφυκτικό
χρονοδιάγραμμα του ιδίου του κυβερνητικού έργου: από τον Ιούνιο ­ οπότε
αποφασίζεται η είσοδος της χώρας στην ΟΝΕ ­ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου υπάρχει το
έργο της προετοιμασίας για το ευρώ. Η προετοιμασία αυτή ενδέχεται να
συνοδεύεται από «δυσάρεστα» μηνύματα σε αυτό που ονομάζεται κοινωνική
πολιτική, εάν συνεχιστεί η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και η άνοδος του
δολαρίου. Στη συνέχεια ­ το πρώτο τρίμηνο του 2001 ­ η εσωτερική πολιτική
ατζέντα θα κυριαρχηθεί από τη συζήτηση (και, τελικά, τις αποφάσεις) για το
ασφαλιστικό. Οπότε υπάρχουν ορισμένοι που υποστηρίζουν ότι «δεν μπορούμε να
ανοίγουμε πολλά μέτωπα συγχρόνως». Όμως, υπάρχει και το… παράδοξο: κάποιοι
υποστηρίζουν ότι τα «πολλά μέτωπα» συμφέρουν, καθώς το ένα «σκεπάζει» το άλλο.

Στο μεταξύ, στην Άγκυρα, το τουρκικό κατεστημένο επιχείρησε να μειώσει τη
σημασία του άρθρου του συμβούλου του κ. Ετζεβίτ που εισηγείτο, στο πλαίσιο
αμοιβαίων υποχωρήσεων, την κατάργηση της στρατιάς του Αιγαίου. Ο μεν αρχηγός
του Γενικού Επιτελείου στρατηγός Κιβρίκογλου έκανε σαφές ότι ουδέποτε είπε
στον κ. Ερκαγιά πως συμφωνεί με τις απόψεις του, ενώ ο Τούρκος πρωθυπουργός σε
δήλωσή του στη «Μιλιέτ» ανέφερε: «Τα προβλήματα του Αιγαίου να μη ληφθούν
ξεχωριστά υπόψιν. Εδώ και καιρό λέμε να συζητηθούν όλα μαζί. Κατ΄ αυτόν τον
τρόπο μπορεί η μια πλευρά να κάνει πίσω σε ένα θέμα και η άλλη σε κάποιο
άλλο».

Το ΔΗΚΚΙ με ανακοίνωσή του επικρίνει τον Πρωθυπουργό και τον υπουργό
Εξωτερικών, αλλά και τη στάση της Ν.Δ. για τις «παρασκηνιακές και βλαπτικές
για τα εθνικά μας θέματα διαβουλεύσεις της ελληνικής κυβέρνησης με την Τουρκία
και τις μεγάλες δυνάμεις της Δύσης».