Ο διαχωρισμός Κράτους και Εκκλησίας

Σε απόψεις του κ. Ευάγγελου Βενιζέλου σχετικά με τον διαχωρισμό ή μη
Εκκλησίας και Κράτους, όπως παρουσιάστηκαν σε άρθρο του στα «ΝΕΑ», αναφέρονται
δύο αναγνώστες μας:

Ο αρχιμανδρίτης και πρώην πρωτοδίκης κ. Κωνσταντίνος Ραμιώτης παρατηρεί:

«Εύστοχα ο κ. καθηγητής δικαιολογεί και επιστημονικά θεμελιώνει γιατί δεν
υπάρχει θέμα χωρισμού Εκκλησίας-Πολιτείας. Και είναι απορίας άξιον πώς
σφηνώθηκε στο μυαλό κάποιων εντελώς ανιστόρητα, αντιεπιστημονικά α-πολίτικα
και αντικοινωνικά να δημιουργούν θέμα και να αρνούνται στην Εκκλησία βασικά
της κοινωνικά δικαιώματα.

Έτσι, επιγραμματικά σημειώνω συμπληρωματικά, για να φανεί ότι η ιδέα του
“χωρισμού” είναι παρωχημένη και όχι προοδευτική, όπως λένε, τα εξής: η Ιδέα
του χωρισμού γεννήθηκε στην Αμερική τον περασμένο 19ο αιώνα. Είναι Ιδέα του
18ου και 19ου αιώνα. Εφαρμόστηκε στις Παπικές και Προτεσταντικές χώρες,
διεσπασμένα, στις αρχές του αιώνα και όχι βασισμένη στη βασική της θεωρητική
θεμελίωση. Ήδη εν τοις πράγμασι στη Δύση δεν υφίσταται. Πράγματι π.χ. σε όλες
τις χώρες της Δύσεως υπάρχει εν τοις πράγμασι η λεγόμενη επίσημη-επικρατούσα
θρησκεία της Καθολικής Εκκλησίας. Στη Γαλλία εφαρμόστηκε ο χωρισμός το 1904
και έπειτα από μισόν αιώνα “στρέβλωσης” και “κοινωνικής αγκύλωσης” με τα
διατάγματα 91/1955, 654/1968 και 1024/1983 ουσιαστικά η εθνική Εκκλησία
(Καθολική) επέστρεψε στα επίπεδα συλλειτουργίας με τους πολιτικούς θεσμούς».

Και ο αναγνώστης μας προσθέτει:

«Σήμερα γίνεται δεκτό από τις κοινωνικές επιστήμες ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικά
ουδέτερα θρησκευτικά κράτη, ότι η θρησκεία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση. Γίνεται
επίσης δεκτό και από τους θεωρητικούς του Συνταγματικού Δικαίου ότι πράγματι ο
απόλυτος χωρισμός δεν διασφαλίζει πάντοτε ούτε την κρατική ουδετερότητα ούτε
τη συνακόλουθη θρησκευτική ελευθερία. Αυτά δεν επιτυγχάνονται με έναν στεγνό
διαχωρισμό Εκκλησίας και Πολιτείας (βλ. Δημ. Τσάτσου Συνταγματικό Δίκαιο, σελ.
588)».

Από την πλευρά του ο κ. Τάσος Γούλας, από τη Γερμανία, σημειώνει:

«Ο συνταγματολόγος Ευάγγελος Βενιζέλος δήλωσε προ ημερών στα “ΝΕΑ”: “Όχι στον
διαχωρισμό κράτους-Εκκλησίας, ναι στη θρησκευτική ελευθερία”. Η ανεξιθρησκία,
όμως, δεν αντιμετωπίζει προβλήματα στη σύγχρονη Εσπερία όπου ζούμε! Συνεπώς,
θα μπορούσε να παραλειφθεί ο δεύτερος “εντυπωσιακός”… πλεονασμός του, ως
άνευ αντικειμένου. Όσο για το “όχι” του βουλευτή/συνταγματολόγου στον
“διαχωρισμό”, θα πρέπει να επισημανθεί πως “η θεσμοθετημένη θρησκεία δεν
χρησιμοποιήθηκε μόνο ως εξουσιαστικό όργανο, αφού υπήρξε και είναι
σημαντικότατη κυριαρχία, αλλά επιπλέον, χρησιμοποιήθηκε για να κεντρίσει και
να διακαθοδηγήσει την κοινωνική συμπεριφορά».

Τέλος, ο κ. Μιλτιάδης Μενδρινός, φοιτητής από την Αθήνα ­ κάνοντας αναφορά και
στον Αρχιεπίσκοπο κ. Χριστόδουλο ­ γράφει μεταξύ άλλων:

«Γιατί η Θεία Λειτουργία να μη γίνεται στα νέα ελληνικά, έτσι ώστε ο νέος να
μπορέσει να κατανοήσει το νόημά της; Γιατί να μην ιδρυθούν αθλητικές
εγκαταστάσεις ή χώροι “αληθινής” ψυχαγωγίας με χρήματα της Εκκλησίας; Γιατί,
ενώ διανύουμε τον 21ο αιώνα, να υπάρχει, ακόμη, στους ιερούς ναούς η διάκριση
σε θέσεις ανδρών και γυναικών, ενισχύοντας έτσι τον κοινωνικό ρατσισμό; Τα
“γιατί”, τα οποία μπορούμε να βρούμε, είναι πάρα πολλά, δυστυχώς όμως,
απαντήσεις δεν είναι τόσο εύκολο να λάβουμε. Τα λόγια ενός ηγέτη (όπως ο ίδιος
αποκάλεσε τον εαυτό του) δεν επαρκούν για την αναμόρφωση και βελτίωση της
κοινωνίας. Οι ηγέτες γίνονται μέσα από πράξεις και έργα και όχι με
εντυπωσιακές ομιλίες και ξεκαρδιστικά ανέκδοτα».