Και λίφτινγκ στον «Καποδίστρια»

Το μεσημέρι της 5ης Μαΐου οι κοντινοί άνθρωποι της κ. Βάσως Παπανδρέου
πείστηκαν ότι δεν έχουν πλέον κανέναν λόγο να ανησυχούν για την κατάστασή της.

Τα ανακλαστικά της, μόλις διάβασε τα δημοσιεύματα του Τύπου, λειτούργησαν
άμεσα και οι αντιδράσεις της σε τίποτα δεν θύμιζαν τη «νηφαλιότητα» που έχει
ένας άνθρωπος που μόλις την προηγουμένη έχει υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση
και την προαπαιτούμενη γενική αναισθησία.

Η υπουργός Εσωτερικών εξοργίστηκε όταν πληροφορήθηκε ότι ο συνάδελφός της, του
υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης, Γ. Πασχαλίδης έσπευσε να προκαταλάβει το
αποτέλεσμα του διαλόγου για τις αλλαγές στη διοικητική διάρθρωση της χώρας,
που η ίδια είχε προαναγγείλει έναν μήνα πριν, κατά την ανάγνωση των
προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης στη Βουλή.

Για καθιέρωση και Γ’ βαθμού Αυτοδιοίκησης, δραστική μείωση νομαρχιών (σε
20-25) και περιφερειών (από 13 σε 7), κατάργηση των σημερινών περιφερειαρχών
και οργάνωση των μητροπολιτικών κέντρων στα μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα
έκανε λόγο ο κ. Πασχαλίδης, στο συνέδριο της ΚΕΔΚΕ στη Χαλκιδική. Και
προκάλεσε τη βεβαιότητα στο ακροατήριο ότι στην καλύτερη περίπτωση ρίχνει
άδεια για να πιάσει γεμάτα, στη χειρότερη ότι ανακοινώνει ήδη ειλημμένες
αποφάσεις.

Όλοι ψάχνονται

Τίποτα από τα δύο δεν συμβαίνει. Στην πραγματικότητα όλοι ­ κυβέρνηση και
Αυτοδιοίκηση ­ ψάχνονται. Αναγνωρίζουν βεβαίως την ανάγκη αλλαγών, το εύρος
τους είναι το ζητούμενο. Ο «Καποδίστριας» έχει προβλήματα και χρειάζονται
βελτιώσεις. Θα περιοριστούν σε επιμέρους τοπικές διευθετήσεις ή θα μπει το
μαχαίρι πιο βαθιά στο κόκαλο, ώστε ο αριθμός των δήμων να μειωθεί από 900, που
είναι σήμερα, σε περίπου 600; Τόσος εκτιμάται ότι είναι ο αριθμός που θα
διασφαλίζει στους ΟΤΑ το κρίσιμο, όσο και αναγκαίο με αναπτυξιακά κριτήρια,
μέγεθος για να επιβιώσουν.

Μία χώρα, δέκα εκατομμύρια κάτοικοι, 1.000 δήμοι και κοινότητες, 54 νομαρχίες,
3 υπερνομαρχίες, 13 περιφέρειες, υπουργεία… Μήπως είναι ήδη πολλά και ως εκ
τούτου αναποτελεσματικά; «Ναι», απαντά η κ. Βάσω Παπανδρέου, η οποία καταρχήν
επιθυμεί να βάλει την προσωπική της σφραγίδα στις αλλαγές του διοικητικού
χάρτη της χώρας, έχοντας μαζί της τα «φωτεινότερα» μυαλά των ανθρώπων της
Αυτοδιοίκησης και των δύο βαθμών.

Με συναίνεση

Μόνον που η υπουργός Εσωτερικών γνωρίζει πολύ καλά ότι έξι χρόνια μετά την
καθιέρωση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, τρία μετά τον «Καποδίστρια» και εν
όψει της αναγκαστικής προσαρμογής μας στα ευρωπαϊκά δεδομένα, οι όποιες
αλλαγές πρέπει να γίνουν με συναίνεση της ελληνικής κοινωνίας. Άλλωστε ένα
κυβερνητικό και κομματικό στέλεχος πρώτης γραμμής, όπως εκείνη, οφείλει πάντα
να συνυπολογίσει τις εκλογικές παραμέτρους των μεταρρυθμίσεων.

Με έναρξη, λοιπόν, του σχετικού διαλόγου (με ΚΕΔΚΕ και ΤΕΔΚΝΑ καταρχήν)
μεθαύριο Τρίτη και με χρονοδιάγραμμα λήξης το τέλος του χρόνου, μια λύση που
θα προκαλούσε τα λιγότερα προβλήματα θα ήταν να συμφωνηθούν τώρα οι αλλαγές,
να εφαρμοστούν άμεσα ορισμένες εξ αυτών (π.χ. μητροπολιτικά κέντρα,
«Καποδίστριας 2») και να παραπεμφθούν στο μέλλον, με πλάνο 10ετίας, οι
υπόλοιπες.

Τι αφορούν αυτές: καταρχήν η καθιέρωση και Γ’ βαθμού Αυτοδιοίκησης πρέπει να
αποκλειστεί. Δεν ισχύει σε καμία χώρα της Ευρώπης, και στην Ελλάδα οι μόνοι
που μιλούν γι’ αυτόν είναι ο… κ. Πασχαλίδης και επισήμως ο Συνασπισμός.
Γιατί ανεπισήμως στελέχη του τάσσονται υπέρ ενός διευρυμένου, σε επίπεδο
περιφέρειας, Β’ βαθμού Αυτοδιοίκησης.

Υπέρμαχοι της ίδιας άποψης ­ κι αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία ­ ο πρόεδρος της
ΚΕΔΚΕ κ. Πάρις Κουκουλόπουλος και αρκετοί νομάρχες, με χαρακτηριστικότερες
περιπτώσεις αυτές των νομαρχών Κοζάνης Π. Μητλιάγκα (ΠΑΣΟΚ), Λακωνίας Γ.
Αποστολάκου (Ν.Δ.) και Μαγνησίας Π. Σκοτινιώτη (ΣΥΝ). «Για τη χώρα είναι
πολυτέλεια οι τρεις βαθμοί αυτοδιοίκησης και με δεδομένη την αφετηρία του Α’
βαθμού, είναι προτιμότερο ο δεύτερος να διευρυνθεί στα σημερινά όρια των
περιφερειών, χωρίς να αποκλείονται επιμέρους τροποποιήσεις με σημερινά
κριτήρια», είχε δηλώσει στη Χαλκιδική ο κ. Κουκουλόπουλος. Μέχρι και ο
πρόεδρος της Ν.Δ. Κ. Καραμανλής στις προεκλογικές δηλώσεις του είχε προτιμήσει
να χρησιμοποιήσει την έκφραση «… μέχρι την καθιέρωση Γ’ βαθμού Αυτοδιοίκησης
προτείνουμε τον διορισμό ως περιφερειάρχη υπαλλήλου επί θητεία με αυξημένα
προσόντα».

«Κράτος Αθηνών»

Ερώτημα δεύτερο: Θα εκπροσωπείται το κράτος εκτός του «κράτους των
Αθηνών»; Είναι απαραίτητο, συμφωνούν όλοι, αλλά σε ποιο επίπεδο; Άλλοι τον
θέλουν στην περιφέρεια, άλλοι στον νομό. Οι μεν προκρίνουν πολιτικό πρόσωπο
διορισμένο από την κυβέρνηση, οι δε υπάλληλο από την υπηρεσιακή ιεραρχία.

Ερώτημα τρίτον: Τι θα γίνει με το ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων; Το
υπουργείο Εσωτερικών είναι αποφασισμένο να δώσει απάντηση σ’ αυτό. Και η
Αυτοδιοίκηση διακαώς το επιθυμεί. Το βέβαιον είναι ότι καμία από τις
αρμοδιότητες του Α’ βαθμού δεν θα πάει στον Β’. Το αντίθετο, ναι. Όπως θα
μεταφερθούν και αρμοδιότητες από το κράτος και την περιφέρεια προς τα κάτω.
Και όλα αυτά αποτελούν και τη βάση για τις υπόλοιπες αλλαγές, αλλά και θα
επανακαθορίσουν τη συνταγματική επαναδιατύπωση τού τι θεωρείται κρατική και τι
τοπική αρμοδιότητα.

Σημείο αιχμής του διαλόγου οι μητροπολιτικές λειτουργίες της Αυτοδιοίκησης στα
μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα της ευρύτερης περιοχής των Αθηνών, της
Θεσσαλονίκης, του Βόλου-Ν. Ιωνίας και του Ηρακλείου-Αλικαρνασσού, που έχουν
εξαιρεθεί από τον «Καποδίστρια». Χαρακτηριστικά λέγεται ότι είναι απαράδεκτο
τη διαχείριση πρασίνου στις νησίδες της… Κηφισίας να την έχει το ΥΠΕΧΩΔΕ ή
ένας δρόμος να ξεκινά ως… ήπιας κυκλοφορίας από έναν δήμο και να συνεχίζει
ως… ταχείας μόλις περάσει τα όρια του γειτονικού δήμου. Κάποιος πρέπει να
αναλάβει τη μητροπολιτική διοίκηση της Αυτοδιοίκησης. Και ποιος θα είναι
αυτός; Ένας δήμος-ομπρέλα κατά το πρότυπο του Παρισιού; Ο δήμος-πρωτεύουσα;
Ένα πρόσωπο κι ένα συμβούλιο εμμέσως εκλεγόμενο από τους αιρετούς ή άμεσα
εκλεγόμενο από τον λαό. Μήπως βρέθηκε ρόλος για τον κ. Αβραμόπουλο; Και πόσοι
τελικά μπορούν να «ανεχτούν» έναν «δεύτερο πρωθυπουργό»;

Με το ίδιο σχήμα

Σύμφωνα πάντως με εκτιμήσεις κύκλων του υπουργείου στις επόμενες τοπικές
εκλογές ­ σε δύο χρόνια ­ θα πάμε με το σημερινό διοικητικό σχήμα της χώρας.
Οι μόνες αλλαγές που μπορούν να υπάρξουν αφορούν την Αττική με όλα τα σενάρια
ανοιχτά (κατάργηση υπερνομαρχίας, μητροπολιτική λειτουργία, συγχώνευση
νομαρχιών κ.λπ.), τις βελτιώσεις στον «Καποδίστρια» (π.χ. είναι βέβαιον ότι
κάθε νησί θα αποτελεί έναν δήμο) και το ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων ανάμεσα
στο κράτος και την Αυτοδιοίκηση.