Καμπανάκι από Μerryl Lynch για υπερδανεισμό

Νέα έξαρση αναμένεται να γνωρίσει το φαινόμενο του υπερδανεισμού των ελληνικών
νοικοκυριών, αλλά και των επιχειρήσεων, κατά τα αμέσως επόμενα χρόνια, αρχής
γενομένης από φέτος. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία, τον τελευταίο
καιρό, οι εμπορικές τράπεζες έχουν εξαπολύσει “επίθεση” στην κρίσιμη όσο και
εξαιρετικά ευαίσθητη αγορά της καταναλωτικής και στεγαστικής πίστης,
προκειμένου να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερα μερίδια αγοράς.

Μετά και την άρση των περιοριστικών μέτρων από την Τράπεζα της Ελλάδος ­ στα
τέλη του περασμένου Μαρτίου, έχοντας κλείσει ένα χρόνο εφαρμογής ­ αυτή η
επιθετική πολιτική εντατικοποιήθηκε, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που
είχαν εξαρχής τεθεί. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι σε σχετικά πρόσφατη
ανάλυσή της η Merryl Lynch (σ.σ.: πρόκειται για αμερικανικό επενδυτικό οίκο,
με διεθνή δραστηριότητα) προέβλεπε ότι η αύξηση των χορηγήσεων στα μεγάλα
ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα για φέτος αναμένεται ότι θα ξεκινήσει από το 17%
και θα φτάσει ακόμα και έως το 60%.

Ως περισσότερο επιθετική χαρακτηρίζεται στην ίδια ανάλυση η πολιτική των
τραπεζών Alpha Bank, Efg Eurobank και του ομίλου Τράπεζας Πειραιώς, με την
Εθνική και την Εμπορική Τράπεζα να ακολουθούν. Πρόκειται ουσιαστικά για μία
επανάληψη της περσινής εικόνας, όταν ο ρυθμός αύξησης των δανειοδοτήσεων
κινήθηκε κοντά στα επίπεδα του 30%, παρά την ισχύ των περιοριστικών μέτρων της
κεντρικής τράπεζας. Εκτιμάται ότι όπως και πέρυσι, έτσι και φέτος, το “χορό”
θα σύρουν οι ιδιωτικές τράπεζες, για τις οποίες η Merryl Lynch υπολογίζει ότι
ο φετινός ρυθμός αύξησης θα κυμανθεί μεταξύ 45% και 60% και θα ακολουθήσουν οι
τράπεζες του Δημοσίου, με ρυθμούς που θα κυμανθούν μεταξύ 17% και 25%. Όπως
προκύπτει από τα παραπάνω, και ο φετινός μέσος ρυθμός αύξησης θα είναι
εξαιρετικά υψηλός, ξεπερνώντας το περσινό όριο του 30%.

Η εικόνα το 1999

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ότι οι αυξομειώσεις στους ρυθμούς που
προαναφέρθηκαν, δεν αναμένεται να επηρεάσουν την κατάταξη των εμπορικών
τραπεζών, ως προς τα μερίδια αγοράς που κατέχουν στις χορηγήσεις και τα οποία,
σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, διαμορφώθηκαν κατά το
περασμένο έτος ως εξής:

Η Εθνική διατήρησε την πρωτοκαθεδρία της, με μερίδιο της τάξεως τού 23,2%.
Ακολούθησε, από απόσταση, η Alpha Bank (σ.σ.: δηλαδή Alpha Τράπεζα Πίστεως και
Ιονική Τράπεζα μαζί), με ποσοστό 15,1%, ενώ στην τρίτη θέση βρέθηκε ο όμιλος
Efg Eurobank (σ.σ.: συνυπολογίζονται και τα αντίστοιχα στοιχεία της Τράπεζας
Εργασίας), με 10%.

Σε απόσταση αναπνοής από τον όμιλο τραπεζών Λάτση βρέθηκε πέρυσι η Εμπορική
Τράπεζα, η οποία εξασφάλισε μερίδιο αγοράς, ως προς τις χορηγήσεις, της τάξεως
τού 9,9%, ενώ την πρώτη πεντάδα των μεγάλων πιστωτικών ιδρυμάτων “έκλεισε” ο
όμιλος της Τράπεζας Πειραιώς (Πειραιώς, Μακεδονίας – Θράκης και Xiosbank), με
μερίδιο της τάξεως τού 5,4%.

Προκειμένου πάντως να υπάρχει μία περισσότερο ολοκληρωμένη εικόνα, σχετικά με
την κατάσταση που επικρατεί στο κρίσιμο “μέτωπο” των τραπεζικών
δανειοδοτήσεων, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ένα εξαιρετικά καλό μερίδιο, που
φτάνει στο 18,6%, έχει εξασφαλίσει για λογαριασμό της και η Αγροτική Τράπεζα.

Οι «μικρές» και οι ξένες

Ενίσχυση των θέσεών τους στην αγορά αναμένεται όμως να επιδιώξουν φέτος και τα
μικρομεσαία πιστωτικά ιδρύματα, τα οποία κινήθηκαν περισσότερο συντηρητικά
πέρυσι, λόγω της εφαρμογής των ορίων της Τραπέζης της Ελλάδος. Φέτος όμως η
εικόνα αυτή, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις δανειοδοτήσεις, αναμένεται να
αλλάξει. Προκειμένου πάντως να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης, θα πρέπει να
αναφερθεί ότι το 1999 το συνολικό μερίδιο αγοράς, ως προς τις χορηγήσεις, που
εξασφάλισαν οι μικρές τράπεζες ήταν της τάξεως τού 5%.

Κατά τι καλύτερη ήταν η εικόνα που παρουσίασαν οι ξένες εμπορικές τράπεζες, οι
οποίες δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά.

Όπως τα μικρά ελληνικά εμπορικά πιστωτικά ιδρύματα, έτσι και τα ξένα, πέρυσι
κινήθηκαν συνητηριτικά “υπακούοντας” στα κελεύσματα της Τραπέζης της Ελλάδος.

Έτσι, το συνολικό μερίδιο αγοράς, που εξασφάλισαν ως προς τις χορηγήσεις το
1999, έφτασε στο 8,8%, το οποίο παραμένει περίπου σταθερό τα τελευταία πέντε
χρόνια. Εκτιμάται όμως ότι το 2000 θα αποτελέσει έτος – αφετηρία για την
εφαρμογή μίας περισσότερο επιθετικής πολιτικής των ξένων πιστωτικών ιδρυμάτων
στη χώρα μας, καθώς θεωρείται ότι τα περιθώρια αύξησης των δανειοδοτήσεων που
υπάρχουν, είναι κάτι παραπάνω από σημαντικά.

Γιατί θα αυξηθεί

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η δανειακή επιβάρυνση των ελληνικών
οικογενειών και επιχειρήσεων παραμένει σε χαμηλά επίπεδα για τα ευρωπαϊκά
δεδομένα. Έτσι, χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η χρηματοδότηση του ιδιωτικού
τομέα, ως ποσοστό του ΑΕΠ, φτάνει στο 88% σε ό,τι αφορά στις χώρες – μέλη της
ζώνης του ευρώ. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα είναι 36%.

Σε ό,τι αφορά στην εικόνα που διαμορφώνεται ως προς την καταναλωτική πίστη,
στην Ευρώπη των 11, το ποσοστό των δανείων αυτής της κατηγορίας, ως προς το
ΑΕΠ, φτάνει στο 7,1%, την ίδια ώρα που στη χώρα μας δεν ξεπερνάει το 3% (σ.σ.:
διαμορφώνεται στο 2,8%). Ανάλογη είναι και η εικόνα που διαμορφώνεται ως προς
τις χορηγήσεις, με το ποσοστό, ως προς το ΑΕΠ, να διαμορφώνεται στην Ευρώπη
στο 26, όταν στην Ελλάδα είναι 6,5%.

Κατά συνέπεια, οι εκτιμήσεις των Ελλήνων και ξένων τραπεζικών αναλυτών, οι
οποίοι διαβλέπουν σημαντικά περιθώρια αύξησης των δανειοδοτήσεων στη χώρα μας
κατά τα επόμενα χρόνια ­ αρχής γενομένης από το 2000 ­ είναι κάτι παραπάνω από βάσιμες.