Ελεύθερες οι πωλήσεις αέρα από το καλοκαίρι

Μετά τα τέλη Ιουνίου πρόκειται να ξεκινήσει το Προϊόν Δανεισμού Τίτλων στο
Χρηματιστήριο Παραγώγων και μέχρι τον Νοέμβριο θα εισαχθούν στην αγορά τα
πρώτα δικαιώματα (options) επί μετοχών. Το πρώτο θα ξεκινήσει για τους
ειδικούς διαπραγματευτές τύπου Β του ΧΠΑ. Το δεύτερο απαιτεί την αύξηση ή
ακόμη και την κατάργηση των ορίων διακύμανσης στις τιμές των μετοχών (λίμιτ απ
και λίμιτ ντάουν), καθώς η ύπαρξή τους δημιουργεί προβλήματα στην αποτίμηση
των δικαιωμάτων επί μετοχών.

Το χρονοδιάγραμμα των κινήσεων για την ολοκλήρωση των προϊόντων και για την
τόνωση της ρευστότητας και την προσέλκυση νέων επενδυτών αναπτύσσει σε
συνέντευξή του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου Παραγώγων Αθηνών
κ. Παναγιώτης Αλεξάκης.

Όπως διευκρίνισε ο κ. Αλεξάκης, μετά την κατάργηση του ελάχιστου υπολοίπου (20
εκατ. δραχμές) τον Μάρτιο παρατηρήθηκε απότομη αύξηση των συναλλαγών και
προσέλκυση νέων επενδυτών. Αν και υπάρχουν τα περιθώρια ασφάλισης, τα οποία
υπολογίζονται σε ημερήσια βάση, η ύπαρξη ενός επιπλέον υποχρεωτικού ποσού ως
όριο (20 εκατ. δραχμές) κρίθηκε στην αρχή αναγκαίο αφενός για να αποτελέσει
μια ακόμη δικλίδα ασφαλείας και αφετέρου να ευαισθητοποιήσει την αγορά και
τους επενδυτές. Μετά το πρώτο εξάμηνο λειτουργίας του Χρηματιστηρίου Παραγώγων
κρίθηκε ότι το ποσό αυτό δεν ήταν απαραίτητο και ότι η ύπαρξή του θα
δημιουργούσε προβλήματα. Έτσι, ύστερα από την πρώτη φάση εξοικείωσης των
επενδυτών και των μελών με την αγορά παραγώγων, καταργήθηκε το ελάχιστο ποσό
κατάθεσης (20 εκατ. δραχμές).

Η κατάργηση αυτή αύξησε τους κωδικούς των επενδυτών που δραστηριοποιούνται
στην αγορά παραγώγων από 400 σε περισσότερο από 1.100 σήμερα. Επίσης, τα 650
συμβόλαια στο δείκτη FTSE/ASE-20 στα τέλη του 1999 αυξήθηκαν σε 1.400 τον
Απρίλιο. Ακόμη, τα 600 συμβόλαια στο δείκτη FTSE/ASE-40 του Ιανουαρίου
αυξήθηκαν σε 1.500, ενώ εκείνα του δεκαετούς ομολόγου τώρα ξεπερνούν τα 1.200.

Οι επόμενες κινήσεις

«Ακόμη δεν έχει τελειώσει η πρώτη φάση ανάπτυξης του Χρηματιστηρίου
Παραγώγων», λέει ο κ. Αλεξάκης, «καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί όλη η σειρά των
προσφερόμενων προϊόντων. Η πρώτη φάση εκτείνεται έως τον Νοέμβριο όπου
πρόκειται να ολοκληρωθούν οι επόμενες κινήσεις για την ανάπτυξη της αγοράς».

Οι κινήσεις αυτές έχουν ως στόχο την αύξηση του βάθους της αγοράς, της
ρευστότητας, της διεύρυνσης των προσφερόμενων προϊόντων, την προσέλκυση νέων
επενδυτών (και ξένων) και την παροχή όλων των προϊόντων, ώστε να είναι δυνατές
όλες οι απλές αλλά και οι σύνθετες θέσεις στα παράγωγα.

«Ανοικτές πωλήσεις»

«Προς την κατεύθυνση αυτή έχουμε προγραμματίσει τη θεσμοθέτηση και την έναρξη
του Προϊόντος Δανεισμού Τίτλων μέχρι τα τέλη Ιουνίου ή τις αρχές Ιουλίου. Το
προϊόν αυτό θα επιτρέψει τις ανοικτές πωλήσεις μετοχών στο Χρηματιστήριο Αξιών
Αθηνών και θα συμβάλει στην εξισορρόπηση των τιμών μεταξύ των δύο αγορών: της
αγοράς παραγώγων και της αγοράς μετοχών. Κι αυτό διότι οι επενδυτές θα μπορούν
να κάνουν αρμπιτράζ μεταξύ των δύο αγορών».

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο δανεισμός τίτλων αρχικά θα
ισχύει για τα μέλη του Χρηματιστηρίου Παραγώγων και συγκεκριμένα για τους
Ειδικούς Διαπραγματευτές τύπου Β, ώστε να μπορούν να παρέχουν ρευστότητα στην
αγορά και να προστατεύουν τους πελάτες τους, αλλά ταυτόχρονα και τους εαυτούς
τους. Το προϊόν αυτό δηλαδή θα τους αυξάνει τα επενδυτικά τους «όπλα» και θα
τους διευκολύνει να παίρνουν θέσεις αγοράς στο ΧΠΑ στο πλαίσιο των υποχρεώσεων
που έχουν ως ειδικοί διαπραγματευτές. Ωστόσο, σταδιακά θα επεκταθεί στους
επενδυτές του Χρηματιστηρίου Παραγώγων και στη συνέχεια σε όλη την αγορά.

Σε σχετική ερώτηση για το εάν ο δανεισμός τίτλων επιδεινώσει τυχόν πιέσεις στη
Σοφοκλέους, αφού θα επιτραπούν οι πωλήσεις μετοχών «αέρα», ο κ. Αλεξάκης
εξηγεί ότι «στην πράξη ο κίνδυνος μειώνεται και ωφελεί το Χρηματιστήριο Αξιών
Αθηνών όπως και το Χρηματιστήριο Παραγώγων, καθώς οι τιμές
ορθολογικοποιούνται, συνδυάζονται οι επενδυτικές τοποθετήσεις στις δύο αγορές,
ενώ ο δανεισμός τίτλων και οι ανοικτές πωλήσεις αποτελούν χαρακτηριστικά κάθε
ώριμης κεφαλαιαγοράς».

Τα δικαιώματα

Σε επόμενη φάση, και σταδιακά από τον Ιούλιο μέχρι τον Νοέμβριο, θα εισαχθούν
στο Χρηματιστήριο Παραγώγων τα δικαιώματα (Options). Τα δικαιώματα αρχικά θα
είναι στο δείκτη FTSE/ASE-20, μετά στο δείκτη FTSE/ASE-40 και μετά σε μετοχές.
Σε σχετική μας ερώτηση, ο κ. Αλεξάκης απάντησε ότι η ύπαρξη των λίμιτ απ και
των λίμιτ ντάουν στις τιμές των μετοχών στο ΧΑΑ δεν δημιουργούν προβλήματα στα
δικαιώματα σε δείκτες. Θα δημιουργήσουν όμως προβλήματα στην αποτίμηση των
δικαιωμάτων σε μετοχές. Ο κ. Αλεξάκης εκτιμά ότι μέχρι τότε οι συνθήκες της
αγοράς αλλά και η ένταξή μας στην ΟΝΕ θα συμβάλλουν στην άμβλυνση των ορίων
διακύμανσης ή ακόμη και στη σταδιακή κατάργησή τους. Έτσι μέχρι τον Νοέμβριο
το θέμα αυτό θα έχει συζητηθεί με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Περισσότερα μέλη

Σήμερα το Χρηματιστήριο Παραγώγων έχει 33 μέλη και η Εταιρεία Εκκαθάρισης επί
Παραγώγων (ΕΤΕΣΕΠ) 34 μέλη. Στόχος της διοίκησης του Χρηματιστηρίου Παραγώγων
είναι η αύξηση των μελών και κυρίως των ξένων και συνεπώς των επενδυτών. Ήδη
υπάρχουν 16 αιτήσεις για νέα μέλη.

Στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της πρώτης φάσης ανάπτυξης και της επίτευξης των
επιμέρους στόχων, το Χρηματιστήριο Παραγώγων θα συνεχίσει τη διαφημιστική του
καμπάνια, τα roadshows, θα ενισχύσει τις σελίδες του στο Internet, ενώ μεγάλη
έμφαση θα δοθεί στην εκπαίδευση. Όλα αυτά θα συμβάλλουν στην προσέλκυση νέων,
αλλά και στην πιο έντονη δραστηριοποίηση των επενδυτών και κυρίως των
θεσμικών.

Ο κ. Αλεξάκης στο σημείο αυτό αναφέρεται στους 130 κωδικούς που έχουν σήμερα
στο Χρηματιστήριο Παραγώγων οι θεσμικοί επενδυτές επισημαίνοντας ότι «καλό θα
είναι να ενεργοποιηθούν περισσότερο τώρα που ανέρχεται η ρευστότητα του
Χρηματιστηρίου Παραγώγων, το οποίο γίνεται πλέον απαραίτητο συμπλήρωμα στις
τοποθετήσεις τους στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Η μία αγορά συμπληρώνει την
άλλη. Συνεπώς, οφείλουν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της αγοράς, γεγονός που θα
ωφελήσει και τους ίδιους».

Συνεργασίες

Τέλος, το Χρηματιστήριο Παραγώγων θα προχωρήσει σε συνεργασίες με
χρηματιστήρια της γεωγραφικής γειτονιάς. Αποτέλεσμα των συνεργασιών αυτών θα
είναι η ανάπτυξη κοινών προϊόντων, τα οποία θα αποτελούν αντικείμενο
διαπραγμάτευσης στο Χρηματιστήριο Παραγώγων Αθηνών. Επίσης, το Χρηματιστήριο
Παραγώγων Αθηνών θα επιδιώξει συνεργασίες με ευρωπαϊκά χρηματιστήρια παραγώγων
σε συνεργασία με το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών.

Ποιος είναι ο Παναγιώτης Αλεξάκης

Ο κ. Παναγιώτης Αλεξάκης γεννήθηκε στη Μονεμβασία το 1953. Είναι οικονομολόγος
με σπουδές στην Ελλάδα (πτυχίο Οικονομικών) και στη Μεγάλη Βρετανία (Master
και διδακτορικό δίπλωμα). Το διδακτορικό του δίπλωμα εκπόνησε με υποτροφία του
Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Α. Ωνάσης.

Το 1984, εισήλθε στη Διεύθυνση Μελετών της Τραπέζης της Ελλάδος, ύστερα από
εξετάσεις για οικονομολόγους με αυξημένα τυπικά προσόντα στις οποίες
επρώτευσε.

Το 1985 ξεκίνησε να διδάσκει στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του
Πανεπιστημίου Αιγαίου, ενώ από το 1995 είναι αναπληρωτής καθηγητής, στον Τομέα
της Οικονομικής των Επιχειρήσεων και Χρηματοοικονομικής, στο Τμήμα Οικονομικών
Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει εκπονήσει ερευνητικές εργασίες, έχει
συγγράψει διδακτικά εγχειρίδια και έχει δημοσιεύσει άρθρα σε διεθνή και
ελληνικά επιστημονικά περιοδικά. Έχει συμμετάσχει σε συνέδρια, με εισηγήσεις
στο επιστημονικό του αντικείμενο.

Έχει διατελέσει σύμβουλος σε υπουργεία, σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, μέλος
επιτροπών, διοικητικών συμβουλίων εταιρειών, τραπεζών και οργανισμών. Από τον
Απρίλιο 1996 έως τον Ιούνιο 1998 ήταν πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της
ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. Σήμερα είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Χρηματιστηρίου
Παραγώγων Αθηνών Α.Ε. Είναι επίσης μέλος του Δ.Σ. του ΧΑΑ.