Η υγεία πάει… με το πορτοφόλι

Η κοινωνικοοικονομική τάξη «σφραγίζει» την κατάσταση της υγείας μας από τη
στιγμή της σύλληψής μας έως και τον θάνατό μας, καθώς τα περισσότερα νοσήματα
πλήττουν τα κατώτερα στρώματα. Οι διαφορές αυτές είναι πιο έντονες στα βρέφη
και στα παιδιά.

Η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου έκανε κατά 7 πόντους ψηλότερα τα Ελληνόπουλα

Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξαν ειδικοί επιστήμονες σε συζήτηση στρογγύλης
τραπέζης με θέμα «Η Κοινωνική Παιδιατρική το 2000», η οποία έγινε στα πλαίσια
του Πανελλήνιου Ιατρικού Συνεδρίου. Τη συζήτηση συντόνισε η παιδίατρος και
αναπληρώτρια καθηγήτρια Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, κυρία Ελένη
Πετρίδου.

«Συγκλίνοντα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι οι κοινωνικοοικονομικές
διαφοροποιήσεις επιμένουν να υπάρχουν στη σύγχρονη Ελλάδα», τόνισαν οι
επιστήμονες. Και ως παραδείγματα ανέφεραν:

1) Η περιγεννητική και η βρεφική θνησιμότητα παρουσιάζουν διαφορετική
συχνότητα, ανάλογα με τη διοικητική περιφέρεια. Η περιφέρεια της Θράκης
παρουσιάζει τις υψηλότερες τιμές.

2) Οι Έλληνες έφηβοι που ζουν σε υποβαθμισμένες περιοχές της πρωτεύουσας
παρουσιάζουν το πιο επιβαρημένο λιπιδόγραμμα και ακολουθούν οι έφηβοι των
αγροτικών περιοχών. Οι έφηβοι υψηλών εισοδηματικών τάξεων της περιοχής της
πρωτεύουσας έχουν τις καλύτερες τιμές λιπιδίων στο αίμα τους.

3) Ακόμα και στο σχολείο, τα ατυχήματα είναι συχνότερα στα παιδιά της
χαμηλότερης εισοδηματικής τάξης.

4) Η επιβίωση από παιδική λευχαιμία είναι μικρότερη στα παιδιά γονέων με
χαμηλό εισόδημα.

5) Τα παιδιά από οικογένειες χαμηλού κοινωνικοοικονομικού επιπέδου δεν έχουν
ούτε το δικαίωμα ενός ωραίου χαμόγελου, καθώς η στοματική υγεία τους
ανευρίσκεται σε όλες τις μελέτες να υπολείπεται εκείνης των παιδιών από
υψηλότερες κοινωνικοοικονομικές τάξεις.

Το τρίγωνο του θανάτου

Όπως επισήμαναν οι ομιλητές, σχεδόν για κάθε νόσημα και σε κάθε κοινωνία, η
δύναμη του θανάτου είναι σημαντικά μεγαλύτερη στους φτωχούς και σε όσους
μειονεκτούν κοινωνικά. «Το τρίγωνο του θανάτου οριοθετείται από τη φτώχεια,
την αμάθεια και την αρρώστια», τόνισαν. « Η φυματίωση ήταν η πρώτη νόσος που
ταυτοποιήθηκε ότι συνδέεται στενά με τη φτώχεια και τις κακές συνθήκες
διαβίωσης. Κοινωνικοοικονομικές διαφοροποιήσεις σημειώθηκαν ακόμα και στα
θύματα του “Τιτανικού”, όπου η συχνότητα των απωλειών ήταν έξι φορές
μεγαλύτερη στους επιβάτες της τρίτης θέσης».

Η άνοδος του βιοτικού επιπέδου είναι η κύρια υπεύθυνη για τη βελτίωση των
δεικτών υγείας ­ και όχι τόσο οι υπηρεσίες Υγείας, οι οποίες συντελούν μόνο
κατά 10% στη βελτίωση της υγείας του πληθυσμού. «Συνεπώς, η αύξηση που
απολαμβάνουμε στο προσδόκιμο της επιβίωσης αποδίδεται στη συνεργική δράση
συνθηκών και παραγόντων, που έχουν τη δυνατότητα να πλήξουν το τρίγωνο του
θανάτου», ανέφεραν οι επιστήμονες. Η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου
αντανακλάται με αξιόπιστο τρόπο στην αύξηση του μέσου ύψους των Ελληνόπουλων
κατά 7 εκατοστά περίπου τα τελευταία 20 χρόνια, ενώ δεν παρατηρείται πια η
διαφορά μεταξύ αγροτικού και αστικού πληθυσμού στο τελικό ύψος των νέων που
υπήρχε πριν από 30 χρόνια.

Οι λοιμώξεις

Όσον αφορά τις αιτίες θανάτου στην παιδική ηλικία, οι επιστήμονες ανέφεραν ότι
οι θάνατοι από λοιμώξεις έπαψαν πια να αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου. Σε
πρόσφατη έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό «New England Journal
of Medicine», βρέθηκε ότι στα τελευταία 50 χρόνια υπήρξε μείωση των θανάτων
από πνευμονία στον παιδικό πληθυσμό κατά 97%.

Η πτώση, όμως, του ειδικού δείκτη θνησιμότητας από λοιμώξεις συνοδεύθηκε από
αύξηση του ειδικού δείκτη θνησιμότητας από ατυχήματα, κυρίως τροχαία. Η
θνησιμότητα από τροχαία στον ελληνικό πληθυσμό ανέρχεται σε 5 θανάτους ανά
100.000 παιδιά τον χρόνο και η θνησιμότητα από ατυχήματα γενικώς σε 10
θανάτους ανά 100.000 ­ από τα υψηλότερα της Ευρώπης.

Στη συζήτηση συμμετείχαν ο παιδοψυχίατρος κ. Α. Αλεξανδρίδης, η κοινωνιολόγος
κ. Δήμητρα Μακρυνιώτη, ο αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής κ. Μ. Μαρκίδης, η
παιδίατρος Μαρία Μουστάκη και ο επίκουρος καθηγητής Παιδιατρικής Πανεπιστημίου
Θεσσαλίας κ. Ν. Σκεντέρης.