Σε διαδικασία μεταμόρφωσης

Για πρώτη φορά σε 77 χρόνια η Τουρκία αποκτά έναν πρόεδρο, ο οποίος δεν
προέρχεται ούτε από τον στρατό ούτε από τον πολιτικό κόσμο.

Νέος πρόεδρος. Ο Αχμέτ Νετσντέτ Σεζέρ (δεξιά) παραλαμβάνει το πιστοποιητικό της εκλογής του, στις 5 Μαΐου

Ο Αχμέτ Νετσντέτ Σεζέρ, πρόεδρος της συναίνεσης, αφού έγινε αποδεκτός και από
τα πέντε κόμματα που εκπροσωπούνται στη Βουλή, είναι δικαστής και ο τέταρτος
πολίτης ο οποίος καταλαμβάνει το ανώτατο αξίωμα. Αμέσως μετά την εκλογή του
στις 5 Μαΐου από την Εθνοσυνέλευση, διακήρυξε την προσήλωσή του «στην
πρωτοκαθεδρία του νόμου», επικρίνοντας τα κενά της τουρκικής δημοκρατίας, «η
οποία είναι ανεπαρκώς ανεπτυγμένη, χωρίς ρίζες στις παραδόσεις μας». Ο δέκατος
πρόεδρος από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας θα είναι ο άνθρωπος της
αλλαγής και εκείνος που θα οδηγήσει τη χώρα του στην τόσο επιδιωκόμενη ένταξη
στην Ευρωπαϊκή Ένωση;

Αναγκαιότητα

Αν η εκλογή του εκφράζει τη θέληση της εξουσίας να αγκυροβολήσει στην Ευρώπη,
σηματοδοτεί την αποτυχία της παραδοσιακής διαιρεμένης και διεφθαρμένης
πολιτικής τάξεως και αποδεικνύει ότι οι στρατιωτικοί ­ θεματοφύλακες των
κεμαλικών αρχών ­ εγκατέλειψαν τη δοκιμασμένη πρακτική των πραξικοπημάτων
(1960, 1971 και 1980) και συνειδητοποίησαν την αναγκαιότητα των
μεταρρυθμίσεων. «Μετά το Ελσίνκι (όπου οι «15» αναγνώρισαν στις 13 Δεκεμβρίου
1999 την Τουρκία ως υποψήφια προς ένταξη χώρα), η Τουρκία εισήλθε σε μία
διαδικασία μεταμόρφωσης», έγραψε πρόσφατα από τη φυλακή η Λεϊλά Ζάνα σε μήνυμά
της προς το Ευρωκοινοβούλιο. «Η Τουρκία εισήλθε σε μία νέα εποχή», αναφώνησε
ενθουσιασμένος και ο βουλευτής του ισλαμικού Κόμματος της Αρετής Αμπντουλάχ
Γκιούλ, προσθέτοντας ότι ο νέος πρόεδρος έχει εκφραστεί υπέρ των ελευθεριών.

Βλέμμα στο μέλλον

Και όμως, ήταν ο ίδιος ο Αχμέτ Νετσντέτ Σεζέρ ο οποίος ως πρόεδρος του
Συνταγματικού Δικαστηρίου εισηγήθηκε τον Ιανουάριο του 1998 την απαγόρευση του
ισλαμικού κόμματος Ρεφάχ, του οποίου διάδοχος είναι το Κόμμα της Αρετής.

«Προτιμάμε να κοιτάζουμε προς το μέλλον παρά να στρέφουμε το βλέμμα μας προς
το παρελθόν», εξήγησε ο Ρετζάι Κουτάν, ο οποίος επανεξελέγη χθες ηγέτης των
ισλαμιστών. Αν οι ισλαμιστές βουλευτές ψήφισαν τον υποψήφιο της αρεσκείας τους
κατά την κρίσιμη ψηφοφορία της Εθνοσυνέλευσης, οι δηλώσεις των ηγετών τους
εκφράζουν τη βούλησή τους να πάψουν να θεωρούνται τα «μαύρα πρόβατα» του
καθεστώτος, τη στιγμή μάλιστα που διατρέχουν τον κίνδυνο να κηρυχθούν για μία
ακόμα φορά παράνομοι.

Η εκλογή του κ. Σεζέρ μπορεί να εμπνέει ελπίδες ­ «πρόκειται για έναν έξυπνο
συμβιβασμό», κατά την κρίση του ευρωβουλευτή των Πρασίνων Ντανιέλ Κον Μπεντίτ
­, αλλά αφήνει αναπάντητο το ερώτημα για τη συνέχιση του ρόλου των
στρατιωτικών στην πολιτική ζωή της Τουρκίας. «Όσο το Συμβούλιο Εθνικής
Ασφαλείας επιβάλλει τις αποφάσεις του στην πολιτική εξουσία, είναι δύσκολο να
γίνει λόγος για γνήσιο εκδημοκρατισμό», καταγγέλλει ο Μουτεμπέρ Γιλντιρίμ της
τουρκικής ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα.