ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το αφρικανικό ναυάγιο του ΟΗΕ

Σιέρα Λεόνε: «Είμαστε αντάρτες, είμαστε φονιάδες»

Η απόφαση που έλαβε τον περασμένο Δεκέμβριο το Συμβούλιο Ασφαλείας για τη
Σιέρα Λεόνε ήταν ομολογουμένως πρωτότυπη: έστειλε 11.000 άπειρους,
κακοπληρωμένους και με φτωχό οπλισμό κυανόκρανους για να «διατηρήσουν την
ειρήνη» σε μια χώρα που εδώ και εννιά χρόνια μαστίζεται από εμφύλιο πόλεμο! Η
απόφαση αυτή, που υποστήριξαν με πάθος η Ουάσιγκτον και το Λονδίνο, είχε
βέβαια πολιτική σκοπιμότητα: έπρεπε να ικανοποιηθεί τόσο ο πρόεδρος Καμπάχ όσο
και ο παρανοϊκός ηγέτης των ανταρτών Φοντέι Σανκόχ, που ανέλαβε το υπουργείο
εκμετάλλευσης των… αδαμαντωρυχείων. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, όμως, η
αποστολή ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία. Όπως και οι προηγούμενες αποστολές
στη Σομαλία, στη Ρουάντα και την Αγκόλα. Το «αφρικανικό σύνδρομο» είχε
κτυπήσει ξανά.

Θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς ότι ο ΟΗΕ έχει σημειώσει και μερικές
επιτυχίες, όπως η ειρηνική έξοδος της Μοζαμβίκης από έναν εξίσου τρομακτικό
εμφύλιο πόλεμο. Ή ότι οι αποτυχίες του δεν περιορίζονται στην Αφρική: ποιος
δεν θυμάται την εμπειρία του 1995 στη Βοσνία; Οι αποστολές στη μαύρη ήπειρο
έχουν όμως μια ιδιαιτερότητα: χαρακτηρίζονται πάντα από μια αίσθηση γελοίου.
Και ο λόγος, γράφει ο Στήβεν Σμιθ στη «Λιμπερασιόν», είναι ότι η σχέση του
«οικουμενικού» οργανισμού με το ντόπιο στοιχείο είναι εδώ χειρότερη από
οπουδήποτε αλλού. Για τους Δυτικούς αξιωματούχους, οι πολέμαρχοι της Σομαλίας,
οι άγριες μάχες μέχρις εσχάτων ανάμεσα στους Χούτου και στους Τούτσι, ένας
πρόεδρος σαν τον Λωράν Καμπίλα ή ένας αντάρτης σαν τον Σανκόχ είναι κάτι σαν
Ιπτάμενα Αντικείμενα Άγνωστης Ταυτότητας. Ο «πρωτογονισμός» και η αγριότητα
της Αφρικής, που δεν είναι στην πραγματικότητα παρά η πίσω πλευρά του σκηνικού
της νεωτερικότητας, παίρνουν στα μάτια τους τη μορφή των παλιών δαιμόνων που
επιστρέφουν.

«Η Αφρική στους Αφρικανούς»: από τότε που η Δύση υιοθέτησε το παλιό σύνθημα
των κινημάτων υπέρ της ανεξαρτησίας για να συγκαλύψει με δημαγωγικές κραυγές
την εγωιστική της αποδέσμευση, η Αφρική δεν έχει δικαίωμα παρά σε επιχειρήσεις
μίζερες και κακοσχεδιασμένες. Επιχειρήσεις που κοστίζουν ακριβά (στις 27
Μαρτίου συγκλήθηκε στο Λονδίνο διάσκεψη με στόχο να βρεθούν 20 εκατομμύρια
δολάρια για τον αφοπλισμό των ανταρτών της Σιέρα Λεόνε), αλλά δεν χρησιμεύουν
σε τίποτα. Αυτή η παρωδία ειρήνευσης γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη από το
γεγονός ότι τα Ηνωμένα Έθνη παραβιάζουν στην Αφρική τις ίδιες τις αρχές που
αποτελούν τον λόγο της ύπαρξής τους. Πού αλλού, και μάλιστα σε μια περίοδο
όπου γίνεται τόσος λόγος για διεθνή δικαιοσύνη, θα υπογραφόταν μια συμφωνία η
οποία εγγυάται την «ατιμωρησία όλων των μαχητών και των συνεργατών τους για
ενέργειες που έκαναν στο πλαίσιο της επιδίωξης των στόχων τους»; Πού αλλού ο
οργανισμός υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα εμπιστευόταν τη
διαχείριση του μεγαλύτερου πλούτου της χώρας σ’ εκείνον ακριβώς τον άνθρωπο
που τον λεηλάτησε;