Το ευρώ έγινε ο καλύτερος φίλος του… δολαρίου

Η γέννηση του ευρώ συνοδεύτηκε από πανηγυρικές εκδηλώσεις. Τα χαμόγελα, όμως, έδωσαν τη θέση τους στον προβληματισμό…

Τα ροζ τριαντάφυλλα παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη ζήτηση στην υπαίθρια αγορά της
Φρανκφούρτης. Για όποιον, όμως, μπορεί να τα αγοράσει πληρώνοντας σε δολάρια,
τα τριαντάφυλλα δεν είναι μόνο πανέμορφα, είναι και πάμφθηνα: 7,2 γερμανικά
μάρκα ή 3,31 δολάρια η δωδεκάδα. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που η
τιμή δωδεκάδας των ροζ τριαντάφυλλων στοίχιζε περίπου πέντε δολάρια.

Τα φρέσκα τριαντάφυλλα ήταν σχεδόν πάντα στη Φρανκφούρτη μια ευκαιρία, όσον
αφορά την τιμή τους. Τελευταία και κάτι άλλο πωλείται εδώ στη Φρανκφούρτη σε
τιμή ευκαιρίας. Το ευρώ, το δοκιμαζόμενο κοινό νόμισμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
από την ημέρα της γέννησής του, στις 4 Ιανουαρίου του 1999, έχει χάσει πάνω
από το 20% της αξίας του έναντι του δολαρίου.

Το ευρώ υποτίθεται ότι θα συνένωνε τις οικονομίες των 11 ευρωπαϊκών χωρών που
το υιοθέτησαν, και θα αποτελούσε ένα σύμβολο σταθερότητας, που θα
ανταγωνιζόταν το δολαρίο, το ιαπωνικό γιέν ή ακόμη και τη στερλίνα. Ο στόχος
των Ευρωπαίων ήταν να κάνουν το ευρώ πρωταθλητή, όπως ακριβώς η Ερμπάς, η
ευρωπαϊκή αεροναυπηγική κοινοπραξία, κατάφερε να εκτοπίσει την αμερικανική
Μπόινγκ. Ωστόσο, μέχρι τώρα, το ευρώ όχι μόνον δεν ανταγωνίστηκε, αλλά
αποτέλεσε καύσιμο στον κινητήρα άλλων νομισμάτων. Τώρα, οι Αμερικανοί που
ξοδεύουν δολάρια και οι Βρετανοί που πληρώνουν με στερλίνες μπορούν να βρουν
ευκαιρίες για αγορές σε όλη τη ζώνη του ευρώ, από το Άμστερνταμ μέχρι το
Μιλάνο και τη Βιέννη.

Την περασμένη Παρασκευή, σε μια ασυνήθιστη για κεντρικό τραπεζίτη γραπτή
δήλωση, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, κ. Βιμ Ντούιζενμπεργκ, ο
οποίος είναι για το ευρώ ό,τι ο κ. Άλαν Γκρίνσπαν για το δολάριο, σχεδόν
απολογήθηκε για την κατρακύλα του κοινού νομίσματος λέγοντας ότι «μπορεί ακόμη
και να υπονομεύσει την αντίληψη του ευρώ ως σταθερού νομίσματος».

Ο ίδιος, όπως και άλλος ένας κορυφαίος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
άφησε να εννοηθεί για πρώτη φορά ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να
αντιστρέψει την πολιτική της και να προσπαθήσει να ανεβάσει την αξία του ευρώ
παρεμβαίνοντας στις αγορές συναλλάγματος και χρησιμοποιώντας τα δολαριακά της
αποθέματα για να αγοράσει ευρώ.

Λόγω της εξασθένησης του ευρώ, ένα Μπιγκ Μακ (Big Mac) στα εστιατόρια
Μακντόναλντς στοιχίζει λιγότερο στη Γερμανία σε σχέση με τις Ηνωμένες
Πολιτείες. Τα γαλλικά κρασιά, οι βελγικές μπίρες και τα ιταλικά παπούτσια
είναι αγοραστικές ευκαιρίες, όταν αποτιμώνται σε δολάρια.

Τα νομίσματα και τα χαρτονομίσματα του ευρώ δεν έχουν ακόμη τεθεί σε
κυκλοφορία, αλλά τα τοπικά νομίσματα, όπως το γερμανικό μάρκο και το γαλλικό
φράγκο, έχουν κλειδώσει την ισοτιμία τους με το ευρώ, την αξία του οποίου
διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα από τη Φρανκφούρτη. Αυτό σημαίνει
ότι η αδυναμία του ευρώ δεν σημαίνει και πολλά για τους Γερμανούς, που
πληρώνουν με μάρκα και τους Ιταλούς που κάνουν αγορές με λιρέτες.

Ασύμφορες διακοπές

«Εφόσον δεν πρόκειται να πάω διακοπές στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν με
ενοχλεί», λέει η Ντάγκμαρ Χόφμαν, καλλιεργήτρια τριαντάφυλλων που κάθε
Παρασκευή φέρνει τα λουλούδια της για πώληση στην Φρανκφούρτη. Ωστόσο, το ευρώ
περνά πλέον μια κρίση αξιοπιστίας. Από το ντεμπούτο του, ως επίσημο νόμισμα
της ζώνης του ευρώ, πριν από δεκάξι μήνες, έπεσε από το 1,17 δολάριο στα 89
σεντς την περασμένη εβδομάδα.

Η κατρακύλα προβλημάτισε τους αναλυτές της αγοράς συναλλάγματος, δημιούργησε
αμηχανία στους Ευρωπαίους πολιτικούς και τρόμαξε τους κεντρικούς τραπεζίτες.
Επιπλέον, δημιούργησε πάλι αμφιβολίες σ’ αυτούς που ποτέ δεν άρεσε η ιδέα να
εγκαταλείψουν το εθνικό τους νόμισμα. «Πιστεύω ότι το ευρώ θα μας κοστίσει
πολλά», λέει ο Ράινερ Φέρστερ, ένας 37χρονος ηλεκτρολόγος από τη Φρανκφούρτη.
«Οι Βρετανοί δεν μπήκαν ακόμη στη ζώνη του ευρώ και όπως φαίνεται η απόφασή
τους ήταν πολύ έξυπνη».

Ο Βιμ Ντουίζενμπεργκ, ο κεντρικός τραπεζίτης της ζώνης του κοινού ευρωπαϊκού
νομίσματος, σημείωσε στη γραπτή δήλωσή του που έκανε την περασμένη Παρασκευή
ότι «η ισοτιμία του ευρώ δημιούργησε στους Ευρωπαίους πολίτες πολλά
ερωτηματικά για την αξία του νομίσματός τους». Οι προσδοκίες για παρέμβαση
στήριξης του ευρώ στις αγορές συναλλάγματος από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
χαροποίησε τους κερδοσκόπους και το ευρώ έδειξε τάσεις ανάκαμψης. «Κατανοώ τις
ανησυχίες των Ευρωπαίων πολιτών, αφού η συνέχιση της εξασθένησης του ευρώ
μπορεί να οδηγήσει στην αύξηση των λιανικών τιμών, δηλαδή του πληθωρισμού»,
προσέθεσε ο πρόεδρος της ΕΚΤ. Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας, κ. Κριστιάν Νογιέ, ήταν περισσότερο ξεκάθαρος λέγοντας ότι «η
παρέμβαση στις αγορές είναι ένα εργαλείο στα χέρια μας» και ότι «μπορούμε να
το χρησιμοποιήσουμε».

Προς το παρόν, πάντως, αρκετοί Ευρωπαίοι νιώθουν ότι έχουν εξαπατηθεί.
«Υπάρχει μια γενικότερη αίσθηση αδικίας», έγραψε στο κεντρικό της άρθρο η
γαλλική εφημερίδα «Λε Μοντ». «Αξίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες ένα τόσο ισχυρό
νόμισμα; Η ισχύς του δολαρίου δείχνει πόσο καλά η Ουάσιγκτον μπορεί να κρύβει
από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κοινότητα τις αδυναμίες της αμερικανικής
οικονομίας».

Η άποψη αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται σε
πολύ καλή κατάσταση. Οι χώρες της ζώνης του κοινού νομίσματος παρουσιάζουν
ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης, που αναμένεται να φτάσουν φέτος το 3,4%, το
μεγαλύτερο ποσοστό των τελευταίων χρόνων. Παράλληλα, αυτό το ποσοστό δεν
υπολείπεται πολύ του 4,5%, που αναμένεται να μεγεθυνθεί φέτος η οικονομία των
Ηνωμένων Πολιτειών.

Ενώ ο πληθωρισμός στην Ευρώπη είναι χαμηλότερος από εκείνον στις Ηνωμένες
Πολιτείες, η ανεργία παραμένει ακόμη σε υψηλά επίπεδα, στο 9,6%. Η ανεργία
στις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκεται μόλις στο 3,9%.

Οι διακυμάνσεις στις ισοτιμίες των νομισμάτων δεν είναι κάτι καινούργιο.
Ωστόσο, η μεγάλη πτώση του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος έχει αρχίσει να
επηρεάζει την ευρωπαϊκή οικονομία. Με τις τιμές των εισαγόμενων προϊόντων να
ανεβαίνουν, άρχισε να ανεβαίνει παράλληλα και ο ευρωπαϊκός πληθωρισμός, που
τον Μάρτιο έφτασε το 2,1%.

Επιπλέον, το φθηνό ευρώ αύξησε κατακόρυφα τις ευρωπαϊκές εξαγωγές
επιταχύνοντας τους ρυθμούς ανάπτυξης της γερμανικής οικονομίας, που αναμένεται
φέτος να διπλασιαστούν. Πάντως, το ευρώ δημιούργησε ένα χάσμα μεταξύ της
Μεγάλης Βρετανίας και της ηπειρωτικής Ευρώπης. Η άνοδος της στερλίνας
θεωρείται υπεύθυνη για τη μείωση των βρετανικών εξαγωγών.

Πάντως, οι απλοί πολίτες της ζώνης του ευρώ δεν δείχνουν προς το παρόν να
ανησυχούν για την πτώση του ευρώ.

Ακόμη και οι Γερμανοί, που θεωρούσαν το μάρκο εθνικό σύμβολο, δείχνουν
υπομονετικοί με το ευρώ. «Δεν με πειράζει που το ευρώ πέφτει. Αρκεί να μη
χρειαστεί να ταξιδέψω στις Ηνωμένες Πολιτείες…», λέει ο Γκέρχαρντ Μπόκε,
ένας συνταξιούχος δάσκαλος που ζει στη Φρανκφούρτη.