Το 10% που κοστίζει χρυσάφι

Ένα χαμηλό, από πλευράς τιμών, Χρηματιστήριο μπορεί να ζημιώνει τους ιδιώτες
επενδυτές, όμως διευκολύνει τα σχέδια εκείνων που προετοιμάζουν επιθετικές
κινήσεις εξαγορών ή έστω διαπραγματεύονται την προοπτική μιας ειρηνικής
συμμαχίας. Όλα τα παραπάνω, βέβαια, ισχύουν στην περίπτωση που η
χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας-στόχου αποτελεί τη βάση των
διαπραγματεύσεων ή της επιθετικής τακτικής που πρόκειται να εφαρμοσθεί.

Τον Αύγουστο του 1998, η πρώτη απόπειρα πώλησης του 51% των μετοχών της
Ιονικής Τράπεζας απέτυχε, καθώς δεν υποβλήθηκε προσφορά ­ από αξιόπιστο οίκο
του εξωτερικού ή ελληνικό ­ αντίστοιχη τής τότε χρηματιστηριακής τιμής της
μετοχής της τράπεζας. Όπως και τότε, έτσι και σήμερα η χρηματιστηριακή αξία
των ελληνικών τραπεζών κρίθηκε από τους υποψήφιους μνηστήρες εξαιρετικά υψηλή.
Το θέμα επανήλθε στην επικαιρότητα τις προηγούμενες εβδομάδες, όταν έγινε
γνωστό ότι οι Γάλλοι της Credit Agricole αντέδρασαν στο τίμημα των 170 δισ.
δραχμών που ζήτησε η διοίκηση της Εμπορικής για την πώληση του 10% των μετοχών
της τράπεζας. Το τίμημα αυτό προκύπτει με βάση τη χρηματιστηριακή της αξία,
όταν η τιμή της μετοχής υπολογίζεται στα επίπεδα των 19.500-20.000 δραχμών. Αν
συνυπολογισθεί το γεγονός ότι πριν από λίγους μήνες η τιμή της ίδιας μετοχής
κυμαινόταν στα επίπεδα των 23.000-25.000 δραχμών, τότε η συγκυρία για τους
Γάλλους μάλλον ευνοϊκή ήταν. Για τους τρίτους παρατηρητές, όμως, εξακολουθούσε
να είναι μία «αλμυρή» τιμή, καθώς η πώληση του 10% των μετοχών δεν φαίνονταν
να συνδυάζεται με παραχώρηση σημαντικών αρμοδιοτήτων ως προς το μάνατζμεντ της
τράπεζας. Οι σύμβουλοι και των δύο πλευρών (η J.Ρ. Morgan για την Εμπορική και
η Warburg Dillon Read για την Credit Agricole) ανέλαβαν να βρουν τη χρυσή
τομή. Επειδή όμως Εμπορική δεν σημαίνει μόνο χρηματιστηριακή αξία, θα πρέπει
να αναφερθεί ότι για φέτος το συνολικό ενεργητικό της τράπεζας υπολογίζεται
ότι θα φθάσει 5,5 τρισ. δραχμές, ενώ η πρόβλεψη για το 2001 κάνει λόγο για
περίπου 6 τρισ. δραχμές. Αντίστοιχα τα ίδια κεφάλαια θα διαμορφωθούν σε 677
δισ. δραχμές και 744,3 δισ. δραχμές αντίστοιχα.

Το πρώτο κριτήριο

Αντικειμενικό γεγονός αποτελούσε και αποτελεί, όμως, ότι η χρηματιστηριακή
αξία μιας εταιρείας, γενικότερα, ή μιας τράπεζας ειδικότερα, αποτελεί πάντα το
πρώτο μέτρο σύγκρισης, το οποίο λαμβάνεται υπόψη σε τέτοιου είδους κινήσεις,
είτε αυτές είναι «ειρηνικές» είτε «επιθετικές», όπως στην περίπτωση της
Τράπεζας Εργασίας. Υπενθυμίζεται ότι ο «μαύρος ιππότης» σε εκείνη την
περίπτωση, δηλαδή ο Όμιλος Τραπεζών Λάτση, σε αυτή ακριβώς την τιμή στηρίχθηκε
για να απευθυνθεί προς τους μετόχους της τράπεζας. Στο σημείο αυτό θα πρέπει
να σημειωθεί μία παρατήρηση, που κάνει τραπεζικό στέλεχος σχετικά με το
συγκεκριμένο θέμα: «Θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι σε ισχνές
χρηματιστηριακές περιόδους τέτοιου είδους deals ευνοούνται, αφού το κριτήριο
της χρηματιστηριακής τιμής της μετοχής είναι εξασθενημένο». Η εμπειρία μάλιστα
έχει αποδείξει ότι σε περιόδους νευρικότητας εκδηλώνονται κυρίως «επιθετικές»
πρωτοβουλίες.

Οι αποτιμήσεις

Μπορεί οι «παγίδες» και οι «θανατηφόρες νάρκες» που κρύβουν στα σπλάγχνα τους
τα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα να είναι πολλές ­ ιδιαίτερα μετά το κρούσμα της
Τράπεζας Εργασίας, που, όπως αποδείχθηκε, δεν είχε προετοιμασθεί για ένα
τέτοιο ενδεχόμενο ­, όμως μία από τις πλέον αποτελεσματικές φαίνεται να είναι
η υψηλή χρηματιστηριακή τιμή της μετοχής τους. Έτσι, με βάση τη συνεδρίαση της
περασμένης Παρασκευής μπορούν να βγουν μία σειρά από χρήσιμα συμπεράσματα.

Καταρχήν, στην τιμή των 16.195 δραχμών, το 10% της Εθνικής Τράπεζας αποτιμάται
στα περίπου 370 δισ. δραχμές. Μπορεί η μεγαλύτερη ελληνική εμπορική τράπεζα να
μην αποτέλεσε ποτέ, έστω και σε φιλολογικό επίπεδο, αντικείμενο εξαγοράς
(«φιλικής» ή «επιθετικής»), όμως το ίδιο δεν μπορεί κανείς να ισχυρισθεί για
την περίπτωση της ενιαίας πλέον Alpha Bank (όπως προέκυψε από τη συγχώνευση
της Alpha Τραπέζης Πίστεως και της Ιονικής Τράπεζας), η οποία, σύμφωνα με
παράγοντες της χρηματιστηριακής αγοράς, μπήκε παλαιότερα στο «μικροσκόπιο» του
Ομίλου Τραπεζών Λάτση. Τόσο η μία όσο και η άλλη πλευρά έχουν διαψεύσει με
κατηγορηματικό τρόπο αυτό το ενδεχόμενο, όμως για την ιστορία θα πρέπει να
αναφερθεί ότι το 10% της Alpha Bank αποτιμάται σήμερα στα 221,7 δισ. δραχμές,
με την τιμή της μετοχής της να τιμάται μόλις στις 20.500 δραχμές.

Ακολουθεί σε χρηματιστηριακή αξία το 10% της EFG Eurobank, της «ναυαρχίδας»
δηλαδή του Ομίλου Τραπεζών Λάτση στην Ελλάδα, η οποία υπολογίζεται στα 128
δισ. δραχμές, ενώ η δεύτερη τράπεζα του ομίλου, η Τράπεζα Εργασίας, αποτιμάται
(το 10%) στα 86,5 δισ. δραχμές.

Την γκάμα των μεγάλων τραπεζών κλείνει η Πειραιώς, με το 10% της να
υπολογίζεται ότι κοστίζει 82,5 δισ. δραχμές, όταν η τιμή της μετοχής της
διαπραγματευόταν στα επίπεδα των 6.655 δραχμών. Από εκεί κι έπειτα τα κόστη
είναι σαφώς χαμηλότερα, με το 10% της Εγνατίας (σ.σ.: αν εξαιρέσει κανείς τις
Τράπεζας Μακεδονίας – Θράκης και Xiosbank που οδεύουν προς συγχώνευση με την
Πειραιώς) να αποτιμάται σε περίπου 29 δισ. δραχμές, της Γενικής σε 25 δισ.
δραχμές, της Telesis Επενδυτική Τράπεζα σε 21 δισ. δραχμές, της Αττικής σε
18,7 δισ. δραχμές και, τέλος, της Aspis Bank σε 8,5 δισ. δραχμές.