Με τα μάτια στη Δύση

Το 1980, οι Τούρκοι στρατιωτικοί είχαν εκμεταλλευτεί την αδυναμία των
πολιτικών να εκλέξουν Πρόεδρο Δημοκρατίας και είχαν καταλάβει πραξικοπηματικά
την εξουσία.

Όλοι μαζί. Οι ηγέτες των κομμάτων της τουρκικής Βουλής σε μια σπάνια φωτογραφία, μετά την απόφασή τους να στηρίξουν τον Αχμέτ Σεζέρ για πρόεδρο

Ένα ανάλογο ενδεχόμενο φαίνεται πως απέτρεψαν οι Τούρκοι πολιτικοί με τη
συμφωνία τους στο πρόσωπο του κοινού υποψηφίου για την Προεδρία.

Στην Τουρκία είναι φανερό πια ότι επιθυμούν να αρχίσουν σαρωτικές
μεταρρυθμίσεις. Διακρίνεται στο ύφος των κειμένων των σχολιαστών, στις απόψεις
που διατυπώνονται στις τηλεοπτικές εκπομπές.

Τώρα, το όνειρο των μεταρρυθμίσεων με ευρωπαϊκή κατεύθυνση, καλείται να
προωθήσει ένας εξωκοινοβουλευτικός. Ο αρχιδικαστής του Συνταγματικού
Δικαστηρίου της Τουρκίας Αχμέντ Νετζντέτ Σεζέρ διεκδικεί σήμερα την Τουρκική
Προεδρία, με κύριο προσόν του ότι είναι δημοκρατικών πεποιθήσεων. Στην
πραγματικότητα του λείπουν οι διπλωματικές ικανότητες τόσο του Τουργκούτ Οζάλ,
όσο και του απερχόμενου Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ. Στην Τουρκία, όμως, περιμένουν να
έχει τη διπλωματική καθοδήγηση του σημερινού υπουργού Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ.

Οι υποψήφιοι

Δώδεκα βουλευτές, μεταξύ τους και ο πρόεδρος της Βουλής Γιλντιρίμ Ακμπουλούτ,
θα είναι υποψήφιοι για την Τουρκική Προεδρία μαζί με τον κυβερνητικό υποψήφιο
Αχμέτ Νετζντέτ Σεζέρ. Αλλά η μυστικότητα της ψηφοφορίας δημιουργεί ερωτηματικά
κατά πόσο θα διατηρηθεί η κομματική πειθαρχία.

Ο πρόεδρος της βουλής Γιλντιρίμ Ακμπουλούτ αναμένεται να συγκεντρώσει ψήφους
συντηρητικών βουλευτών της τουρκικής Βουλής. Στην περίπτωση που δεν υπάρξει
υποψήφιος που θα λάβει τις απαιτούμενες 367 ψήφους της 550μελούς Βουλής, θα
ακολουθήσει δεύτερος γύρος μία εβδομάδα αργότερα.

Στον τρίτο γύρο απαιτείται πλειοψηφία 276 ψήφων, ενώ στην τέταρτη ψηφοφορία
λαμβάνουν μέρος οι δύο υποψήφιοι που συγκέντρωσαν τις περισσότερες ψήφους. Η
διαδικασία εκλογής Προέδρου πρέπει να ολοκληρωθεί πριν από τη λήξη της θητείας
του Προέδρου Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ στις 16 Μαΐου. Αλλιώς θα πρέπει να
προκηρυχθούν εκλογές, πιθανότητα που θεωρείται πολύ μακρινή ακόμα. Μεταξύ των
υποψηφίων περιλαμβάνονται ο Σαντί Σομουντζούογλου του Κόμματος Εθνικιστικής
Δράσης και ο πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των τουρκικών ενόπλων
δυνάμεων Ντογκάν Γκιουρές. Επίσης εκπρόσωπος της Αριστεράς, η Γκενίλ Σαράι
Αλφάν, είναι η πρώτη γυναίκα υποψήφια για το προεδρικό αξίωμα της Τουρκίας.

Στον λόγο που εκφώνησε για την επέτειο του Συνταγματικού Δικαστηρίου ­ χωρίς
να γνωρίζει υποτίθεται για το χρίσμα ­ πριν από δύο μέρες, ο Αχμέτ Νετζντέτ
Σεζέρ επανέλαβε κάτι που είχε πει και λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του
ως πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου: «Το κράτος δεν μπορεί να συνεχίσει
τον βάναυσο ρόλο του αλλά να αναλάβει ως κύριο καθήκον του την προστασία του
πολίτη».

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο γνωστός Τούρκος σχολιαστής Μεχμέτ Αλί Μπιράντ, «το
τουρκικό νομικό σύστημα αιμορραγεί. Οι νόμοι μας περιέχουν εδάφια που έρχονται
σε άμεση σύγκρουση με τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Αυτά τα
σημεία θα πρέπει να αναθεωρηθούν ώστε η Τουρκία να σταματήσει να χάνει εδώ και
χρόνια αλλεπάλληλες δίκες εναντίον της στο Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων».

Οι απόψεις

Ο Σεζέρ στο παρελθόν έχει εκφραστεί εναντίον της θανατικής ποινής και, όπως
πιστεύεται, μετά την ανάληψη των καθηκόντων του στα ανάκτορα Τζανκάγια, ένας
από τους νόμους που θα προωθήσει θα αναφέρεται στην κατάργησή της.

Τη θέση του Σεζέρ στο Συνταγματικό Δικαστήριο θα αναλάβει ­ με υπόδειξη του
απερχομένου προέδρου ­ ο δικαστής Χασίμ Κιλίτζ. Πρόκειται για υπερσυντηρητικό
και της επιρροής των ισλαμιστών. Με δεδομένο ότι το δικαστήριο θα πρέπει μέσα
στον Μάιο να αποφανθεί για τη συνταγματικότητα της λειτουργίας του ισλαμικού
Κόμματος Αρετής, και επειδή ο αρχηγός του Κόμματος Κουτάν έχει συμφωνήσει με
την εκλογή Σεζέρ στην Προεδρία.

Ο ανταποκριτής του CNN στην Τουρκία Ριζά Τουρμέν, χαρακτήρισε τον Σεζέρ «μέλος
του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τουρκικής εθνικότητας». Για
να προσθέσει, ότι «η Τουρκία ετοιμάζεται να γυρίσει σελίδα».

Ποιος είναι ο Αχμέτ Σεζέρ

Ντροπαλός, χαμηλών τόνων, ελάχιστα γνωστός στον τουρκικό λαό είναι ο κύριος
υποψήφιος για την Προεδρία. Δεν έχει δώσει συνέντευξη σε κάποιο δημοσιογράφο,
και οι μόνες δημόσιες εμφανίσεις του ήταν έως τώρα προκαθορισμένες από τις
υποχρεώσεις του ως δικαστικού λειτουργού.

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις για την πολιτική που θα ακολουθήσει: Όταν
πριν από ένα χρόνο, στις εκλογές που ανέδειξαν αυτή τη Βουλή, ο εισαγγελέας
Σαβάς αποπειράθηκε να θέσει εκτός νόμου το κουρδικό κόμμα ΧΑΝΤΕΠ, ο Σεζέρ του
κατέστησε σαφές ότι για να γίνει αυτό, θα πρέπει να έχει συγκεντρώσει
ατράνταχτα στοιχεία εναντίον του.