30 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ – ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

ΑΓΑΠΑ: Τους ανθρώπους

ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ: Στις ανθρώπινες αξίες

ΕΛΠΙΖΕΙ: Να μη δοκιμάσει ποτέ μεταλλαγμένα!

ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ: Πού αλλού; Στην Κρήτη!

ΤΟΝ ΕΝΟΧΛΕΙ: Η αλαζονεία και η κενότητα

ΔΙΑΤΡΕΦΕΤΑΙ: Κρητικά…

Δυστυχώς φτάσαμε σε μια εποχή που οι ξένοι, και πρώτοι οι Γερμανοί,
ανακάλυψαν τις κρητικές παραδοσιακές συνταγές κι όπως λέει σήμερα και ο Νίκος
Ψιλάκης, δημοσιογράφος και συγγραφέας, «θα τις μάθουμε όταν… μας έλθουν από
το εξωτερικό». Με την κρητική διατροφή αλλά και με τα μοναστήρια της Κρήτης
και το «χρυσάφι» του νησιού, το ελαιόλαδο, έχει ασχοληθεί στα βιβλία του ο
Νίκος Ψιλάκης. Και η Ακαδημία Αθηνών επιβράβευσε την πολύχρονη προσπάθειά του.
Η κρητική παραδοσιακή διατροφή σημαίνει μακροζωία.

ΕΡ.: Γιατί παραδοσιακή κρητική διατροφή;

ΑΠ.: Είναι το πιο ωραίο παράδειγμα της λεγόμενης «μεσογειακής διατροφής».
Πλούσια, εύγευστη, έξυπνη, ευρηματική και κυρίως εναρμονισμένη με τις ανάγκες
του ανθρώπου, υγιεινή.

ΕΡ.: Η διαφορά της παραδοσιακής διατροφής από τη σύγχρονη;

ΑΠ.: Χάος! Από το ανθρώπινο μέτρο φτάσαμε στη λογική του «άρπα κόλλα», του
«ταχυφαγείου».

ΕΡ.: Εμμονή στην παράδοση;

ΑΠ.: Σεβασμός. Οι διατροφικές συνήθειες είναι αποτέλεσμα των κοινωνικών και
οικονομικών συνθηκών της κάθε εποχής. Η παράδοση μπορεί να μας διδάξει και να
μας εμπνεύσει.

ΕΡ.: Πόσο έχουν επηρεάσει τη διατροφή οι κοινωνικές αλλαγές;

ΑΠ.: Μέχρι τη δεκαετία του ’60 έτρωγαν μαύρο ψωμί οι φτωχοί. Τώρα οι πιο
φτωχοί τρώνε συνήθως λευκό και οι άλλοι… μαύρο!

ΕΡ.: Θα επανέλθουμε στις παλιές συνταγές της Κρήτης;

ΑΠ.: Θα τις μάθουμε όταν… μας έρθουν από το εξωτερικό. Οι Γερμανοί, ας
πούμε, τις έχουν ήδη ανακαλύψει!

ΕΡ.: Το κύριο γνώρισμά τους;

ΑΠ.: Απλά υλικά, ξεκάθαρες γεύσεις, έμπνευση, δημιουργικότητα.

ΕΡ.: Τι έτρωγαν οι Μινωίτες;

ΑΠ.: Λίγο – πολύ αυτά που τρώνε και σήμερα στα κρητικά χωριά. Οι ειδικοί
ανιχνεύουν τώρα στις πήλινες χύτρες ηλικίας 4.000 ετών ελαιόλαδο!

ΕΡ.: Η αντίληψη του παραδοσιακού Κρητικού για τη ζωή.

ΑΠ.: Ο άνθρωπος είναι κομμάτι του οικοσυστήματος, όχι κυρίαρχος.

ΕΡ.: Συγκεντρώσατε όλες τις συνταγές στα βιβλία που γράψατε με τη σύζυγό σας.
Γιατί;

ΑΠ.: Για να σωθούν! Θα ήθελα να παραφράσω τον Ι.Θ. Κακριδή που έλεγε: «Κάθε
λέξη που χάνεται σε κάποιο χωριό σημαίνει έναν θάνατο το ίδιο θλιβερό, όσο και
να πεθαίνει ένας άνθρωπος». Οι συνταγές αυτές είναι δημιουργήματα της
αξεπέραστης λαϊκής σοφίας.

ΕΡ.: Ήταν μια σοβαρή και πολύχρονη προσπάθεια…

ΑΠ.: Κουραστική αλλά ωραία!

ΕΡ.: Ξεκινήσατε με τη μελέτη των κρητικών μοναστηριών…

ΑΠ.: Και έμαθα πολλά. Εκτός από την ιστορία μελετούσα για χρόνια τους
ανθρώπους, τη ζωή, τις συνήθειές τους.

ΕΡ.: Το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών;

ΑΠ.: Η επιβράβευση μιας προσπάθειας. Και το κουράγιο για τη συνέχεια!

ΕΡ.: Ακολουθεί η «Κρητική Μυθολογία»;

ΑΠ.: Ο εκπληκτικός κόσμος του κρητικού μυθόκοσμου με τη λατρεία και τις
τελετουργίες του…

ΕΡ.: Και πάλι κρητική διατροφή με το βιβλίο «Ο πολιτισμός της ελιάς. Το
ελαιόλαδο…».

ΑΠ.: Σε συνεργασία με την κ. Μαρία Ψιλάκη και τον καθηγητή Ιατρικής κ. Π.
Καστανά. Το ελαιόλαδο είναι ένα ακαταμάχητο ελληνικό όπλο, είναι τρόπος ζωής,
η ναυαρχίδα των ελληνικών προϊόντων…

ΕΡ.: Αλλά πολλά εστιατόρια στην Ελλάδα προσφέρουν τη χωριάτικη σαλάτα με
σπορέλαιο…

ΑΠ.: Και με λευκό τυρί Δανίας.

ΕΡ.: Δηλαδή… διατροφικός αφελληνισμός;

ΑΠ.: Βγάζουμε μόνοι μας τα μάτια μας.

ΕΡ.: Ελπίδες υπάρχουν;

ΑΠ.: Πολλές. Ο ΕΟΤ (ευτυχώς) σε συνεργασία και με την Ελληνική Ακαδημία Γεύσης
προωθεί το σήμα της Ελληνικής Κουζίνας. Και οι Γιαπωνέζοι ετοιμάζονται να
δημιουργήσουν αλυσίδα εστιατορίων κρητικής διατροφής.

ΕΡ.: Γιατί ειδικά οι Γιαπωνέζοι;

ΑΠ.: Είναι ένας λαός που προσέχει πολύ την υγεία του.

ΕΡ.: Πού οφείλεται η μακροζωία των Κρητικών;

ΑΠ.: Οι γιατροί λένε στη διατροφή τους. Είναι ισορροπημένη.

ΕΡ.: Πόσο αποδεκτή έχει γίνει η παραδοσιακή διατροφή της Κρήτης από την
επιστήμη της ιατρικής;

ΑΠ.: Θα έλεγα ότι η ιατρική προηγήθηκε. Εκείνη την ανακάλυψε πρώτη. Σήμερα
θεωρείται ιδανική για τη διατροφή του ανθρώπου!

ΕΡ.: Δηλαδή, τι βρήκαν οι γιατροί;

ΑΠ.: Ότι στην Κρήτη οι θάνατοι από νοσήματα του καρδιαγγειακού συστήματος ήταν
σχεδόν ανύπαρκτοι. Οι λιγότεροι στον κόσμο και με μεγάλη διαφορά.

ΕΡ.: Η σχέση του Κρητικού με το λάδι;

ΑΠ.: Το λάδι το ‘πεψε ο Θεός να το ‘χομε αντιστύλι / για δυναμάρι στη ζωή στον
τάφο μας καντήλι, λέει η μαντινάδα του Κωστή Φραγούλη. Είναι σχέση ζωής!

ΕΡ.: Περίοδος νηστείας τώρα. Τι θα συστήνατε;

ΑΠ.: Να ακολουθήσουμε τη λαϊκή σοφία. Δεν είναι τυχαίο που η Εκκλησία
απαγορεύει την κρεοφαγία την περίοδο που η γη είναι παράδεισος με χιλιάδες
είδη βρώσιμης χλωρίδας.