Συναγερμός χωρίς λόγια

Κατάσταση συναγερμού επικρατούσε χθες στο οικονομικό επιτελείο της
κυβέρνησης, με αλλεπάλληλες συσκέψεις στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, ενώ
και η Τράπεζα της Ελλάδος βρισκόταν σε επιφυλακή και είναι έτοιμη να
προχωρήσει, αν χρειαστεί, άμεσα σε μείωση των επιτοκίων.

Ο διοικητής της Εθνικής Τράπεζας κ. Θεόδ. Καρατζάς. Οι σώφρονες αγοράζουν ­ αλλά πού να τους βρεις…

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου συναντήθηκε χθες με τους
διοικητές της Εθνικής Τράπεζας κ. Θ. Καρατζά και της ΑΤΕ κ. Π. Λάμπρου,
εγκαινιάζοντας έναν κύκλο μετεκλογικών επαφών σε πολύ φορτισμένο κλίμα, λόγω
της πορείας της Σοφοκλέους. Ο κ. Καρατζάς, μάλιστα, αποχωρώντας από τη
συνάντησή του με τον κ. Παπαντωνίου δήλωσε «οι σώφρονες αγοράζουν», αλλά
παραδέχθηκε ότι κι αυτός ο ίδιος ψάχνει να βρει τους σώφρονες.

Πλαίσιο μέτρων

Το ΥΠΕΘΟ δήλωνε χθες, επισήμως, ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει στη λήψη
μέτρων και απέδιδε την αποκλειστική ευθύνη για την εξέλιξη της Σοφοκλέους στην
αντίστοιχη πορεία των ξένων αγορών και ιδίως της Γουώλ Στρητ.

Όμως, αρμόδιες πηγές σημείωναν ότι έχει ετοιμαστεί πλαίσιο μέτρων που θα
λειτουργήσει εξυγιαντικά για το Χρηματιστήριο και το οποίο βασίζεται στην
εμπειρία και στα διδάγματα των τελευταίων μηνών. Πιθανότατα, το πακέτο αυτό θα
ανακοινωθεί από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, σε συνεργασία με την οποία και
ετοιμάστηκε. Οπωσδήποτε θα προηγηθεί συνεννόηση του υπουργού Εθνικής
Οικονομίας με τον Πρωθυπουργό κ. Κ. Σημίτη, σημείωναν οι ίδιες πηγές.

Τα επιτόκια

Μέσα στην αίθουσα του Χρηματιστηρίου, αμήχανες· κινήσεις και σφιγμένα πρόσωπα…

Εν τω μεταξύ, πηγή της Τραπέζης της Ελλάδος έλεγε χθες ότι το Συμβούλιο
Νομισματικής Πολιτικής ενδέχεται να αποφασίσει ακόμη και αύριο τη μείωση των
επιτοκίων κατά 0,50 – 0,75 της ποσοστιαίας μονάδας.

Αυτό πρέπει να θεωρείται σίγουρο, αν το Χρηματιστήριο συνεχίσει να πέφτει, ενώ
διαφορετικά μπορεί να καθυστερήσει κατά μία εβδομάδα. Πάντως, η ίδια πηγή
τόνιζε ότι η μείωση των επιτοκίων δεν υπαγορεύεται από την ανάγκη στήριξης της
Σοφοκλέους, αλλά περιορισμού των επιπτώσεων που προκαλεί η χρηματιστηριακή
αναταραχή στην οικονομία.

Άλλωστε ο ίδιος ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Λουκάς Παπαδήμος είχε
τονίσει ότι η μείωση των επιτοκίων τον Απρίλιο θα ήταν πολύ πιθανή λόγω της
αναμενόμενης υποχώρησης του πληθωρισμού.

Τέσσερις κατευθύνσεις

Σε ό,τι αφορά, εξάλλου, τα θεσμικά μέτρα, το ΥΠΕΘΟ αλλά και η Επιτροπή
Κεφαλαιαγοράς σημείωναν χθες ότι δεν αποσκοπούν στη στήριξη των τιμών. Πάντως,
όπως έλεγαν πηγές του ΥΠΕΘΟ, ένα γενικό περίγραμμά τους είναι ήδη έτοιμο και
αναμένεται να ανακοινωθεί σύντομα. Το πιθανότερο είναι να γίνουν οι
ανακοινώσεις από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, πηγές της οποίας τόνιζαν χθες ότι
πρόκειται για τη συνέχιση των θεσμικών παρεμβάσεων που έχει ήδη αρχίσει το
αρμόδιο αυτό όργανο. Σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟ, το περίγραμμα αυτό θα αφορά τις εξής
τέσσερις κατευθύνσεις:

1. Ρύθμιση της ρευστότητας.

2. Προστασία των επενδυτών. Αυτό θα γίνει μέσω της ενίσχυσης της
διαφάνειας, σε ό,τι αφορά π.χ. τον προορισμό των κεφαλαίων που αντλούν οι
εισηγμένες εταιρίες.

3. Διοικητική ενίσχυση. Αυτό πρακτικά σημαίνει ενίσχυση της Επιτροπής
Κεφαλαιαγοράς, ώστε να μπορεί να ασκεί καλύτερα τα εποπτικά της καθήκοντα.

4. Θεσμική θωράκιση, όπως π.χ. με την πιστοποίηση των χρηστών και των
αντικρυστών.

Σχέση με ξένες

Τεχνοκράτες της διοίκησης του ΧΑΑ και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς είχαν,
εξάλλου, χθες επαφές με ξένους αναλυτές, προκειμένου να εξηγηθεί η συμπεριφορά
της ελληνικής αγοράς και η σχέση της με τις ξένες. Σύμφωνα με τους ξένους
αυτούς αναλυτές, μπορεί σαφέστατα να γίνει παραλληλισμός της Σοφοκλέους με τον
NASDAQ, ο οποίος εκτινάχθηκε στα ύψη, όπως πέρυσι το καλοκαίρι το ΧΑΑ, για να
πέσει κατακόρυφα στη συνέχεια.

Υπάρχουν και θετικές επιπτώσεις, κυρίως στον πληθωρισμό

Η πτώση του Χρηματιστηρίου που προκαλεί νευρική κρίση στους επενδυτές και στην
κυβέρνηση, μπορεί να αποδειχθεί ότι έχει και ορισμένες θετικές επιπτώσεις στην
οικονομία και πρώτα από όλα στον πληθωρισμό. Το αρχαίο γνωμικό « ουδέν κακόν
αμιγές καλού» φαίνεται να επαληθεύεται τους τελευταίους μήνες στην Ελλάδα, αν
και κανείς δεν θα ευχόταν να πέσει το Χρηματιστήριο και να περιοριστούν οι
αποταμιεύσεις για να μειωθεί η ζήτηση στην αγορά και ο πληθωρισμός. Το
αντίθετο μάλιστα, αφού μια παρατεταμένη χρηματιστηριακή κρίση σε μια οικονομία
θα αρκούσε για να προκαλέσει σημαντικές επιπτώσεις στην κερδοφορία των
επιχειρήσεων, να μειώσει τη ζήτηση και να οδηγήσει σε επενδυτική απραξία και
σε σημαντική καθυστέρηση στους ρυθμούς ανάπτυξής της. Δηλαδή να πλήξει όλα
εκείνα τα μεγέθη που οδηγούν με ασφαλή και με υγιή τρόπο στη μεσοπρόθεσμη
σταθερή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού σε μια οικονομία.

Κεφάλαια εκτός κατανάλωσης

Πάντως, στην προκειμένη περίπτωση, στην Ελλάδα, η πτώση του Γενικού Δείκτη
τιμών των μετοχών από τον περασμένο Σεπτέμβριο έχει επιδράσει θετικά στον
πληθωρισμό, καθώς και στο ισοζύγιο πληρωμών. Και αυτό γιατί σημαντικά κεφάλαια
που ενδεχομένως να κατευθύνονταν στην κατανάλωση, για αγορές αγαθών και
υπηρεσιών, παραμένουν τώρα «τοποθετημένα» στο Χρηματιστήριο περιμένοντας την
ανάκαμψη των τιμών των μετοχών.

Αυτό διαπιστώνουν στελέχη του οικονομικού επιτελείου αλλά και ανώτεροι
τραπεζικοί παράγοντες που αναφέρουν ότι ήδη ο πληθωρισμός στην Ελλάδα έχει
επιβραδυνθεί σε κάποιο βαθμό από την πτώση του Γενικού Δείκτη Τιμών από τον
περασμένο Σεπτέμβριο. Τότε εισέρευσαν στο ελληνικό Χρηματιστήριο σημαντικά
κεφάλαια όταν ο Γενικός Δείκτης Τιμών βρίσκονταν στα επίπεδα των 6.000
μονάδων.

Περιορισμός της ζήτησης

Σήμερα ο Δείκτης βρίσκεται στα επίπεδα των 4.000 μονάδων, με αποτέλεσμα τα
περισσότερα από τα κεφάλαια αυτά να παραμένουν εντός Σοφοκλέους προκειμένου να
επανακτήσουν τις απώλειες. Το γεγονός αυτό, όπως εξηγούν οι ίδιοι παράγοντες,
είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστεί ανάλογα η ζήτηση στην αγορά και έτσι οι
πληθωριστικές πιέσεις που θα ασκούνταν στις τιμές αν τα κεφάλαια αυτά
κατευθύνονταν στην κατανάλωση. Από την άλλη πλευρά, η μείωση της ζήτησης
περιόρισε σε ορισμένο βαθμό τις εισαγωγές από το εξωτερικό, όπως αυτοκινήτων
και άλλων αγαθών, με αποτέλεσμα να υπάρξει θετική επίπτωση στο έλλειμμα στου
ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της χώρας με το εξωτερικό.