«Η Ελλάδα δύναμη ειρήνης και ασφάλειας στα Βαλκάνια»

Ερώτηση : Σας άκουσα να λέτε πρόσφατα ότι η Τουρκία πρέπει να
αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που έχει μετά το Ελσίνκι. Όμως, μέχρι
τώρα, φαίνεται να μην έχει αξιοποιήσει καμιά από τις ευκαιρίες
αυτές. Το καθεστώς παραμένει το ίδιο, σε όλες του τις
εκφάνσεις. Μήπως, τελικά, κάναμε λάθος που δώσαμε το
πράσινο φως στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας;

Απάντηση: Στο Ελσίνκι διαμορφώσαμε το θεσμικό πλαίσιο που θα διέπει στο
μέλλον τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, άρα και με την Ελλάδα.
Ταυτόχρονα καθορίσαμε τους μηχανισμούς ελέγχου της εσωτερικής και διεθνούς
συμπεριφοράς της Τουρκίας. Δεν συναινέσαμε σε μια απόφαση χωρίς προϋποθέσεις.
Αντίθετα, πετύχαμε να εντάξουμε την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας σε ένα
ισχυρό και δεσμευτικό πλαίσιο αρχών και διαδικασιών. Οι μεγάλες αλλαγές ­
πολιτικές και οικονομικές ­ στις οποίες πρέπει να προχωρήσει η Τουρκία, εάν
πράγματι θέλει να συνδεθεί με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, δεν μπορούν να γίνουν
από τη μια μέρα στην άλλη. Απαιτούν χρόνο.

Χρειάζεται από την πλευρά μας επίμονη και συνεχής προσπάθεια για την
αξιοποίηση της νέας δυναμικής που διαμόρφωσε το Ελσίνκι. Η Τουρκία θα
κρίνεται, πλέον, καθημερινά, στο ευρωπαϊκό επίπεδο και αυτό αποτελεί κέρδος
που δεν μπορεί να μετρηθεί με όρους συγκυρίας.

Νέο κλίμα

Ερώτηση : Σε ό,τι αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις,
εξακολουθείτε να είστε το ίδιο αισιόδοξος όσο,
τουλάχιστον, εμφανιζόσασταν μετά το Ελσίνκι;

Απάντηση: Με τις πρωτοβουλίες που αναλάβαμε τον περασμένο χρόνο και οι
οποίες οδήγησαν στην υπογραφή σημαντικών για τα συμφέροντα των δύο χωρών
συμφωνιών, δημιουργήθηκε ένα νέο κλίμα στις σχέσεις μας με την Τουρκία. Στο
επίπεδο αυτών των συμφωνιών έχει διαμορφωθεί μια δυναμική ως προς τις διμερείς
μας σχέσεις. Μπορούμε να αξιοποιήσουμε και να εμβαθύνουμε το συμβατικό αυτό
πλαίσιο. Θα είναι προς όφελος της οικονομικής ανάπτυξης των δύο λαών και
μπορεί να λειτουργήσει επιβοηθητικά για τη συνεργασία στο επίπεδο της
κοινωνίας, για την οικοδόμηση σχέσεων αμοιβαίας εμπιστοσύνης και αμοιβαίου
συμφέροντος.

Παράλληλα, οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι άνοιξαν μία νέα
προοπτική στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας
συνδέθηκε θεσμικά με την πορεία και την εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Έχουμε, λοιπόν, ορισμένα νέα δεδομένα, πάνω στα οποία πρέπει να οικοδομήσουμε
το μέλλον της συνεργασίας, της ασφάλειας και της οικονομικής ανάπτυξης της
περιοχής μας. Δεν υποστηρίζουμε ότι όλα θα είναι εύκολα στις διμερείς μας
σχέσεις, γνωρίζουμε τον σύνθετο χαρακτήρα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η
γειτονική μας χώρα, τις αδράνειες του παρελθόντος, τις αντιφάσεις της
πολιτικής της.

Η ΕΙΡΗΝΗ

Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ είναι σταθερά προσηλωμένη στην ειρήνη και τη συνεργασία,
έχουμε σαφείς στόχους, είμαστε αποφασισμένοι να ακολουθήσουμε και τη νέα
τετραετία, έναντι της Τουρκίας, την πολιτική αρχών, την πολιτική ευθύνης, που
χαρακτηρίζει την εξωτερική μας πολιτική.

ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

Στο Ελσίνκι ανοίξαμε νέες προοπτικές για την ενταξιακή πορεία στην
Ευρωπαϊκή Ένωση

Ερώτηση: Το Κυπριακό, για άλλη μια φορά,
καρκινοβατεί και οι αισιόδοξες εκτιμήσεις ότι αυτήν τη φορά
«πάμε για λύση», έμειναν μόνον εκτιμήσεις. Παράλληλα στην
Κύπρο, έχουν την αίσθηση ότι η απόσταση Αθηνών-Λευκωσίας μεγάλωσε.
Αλήθεια, κ. Πρόεδρε, γιατί δεν αναλαμβάνετε πρωτοβουλία
ανατροπής της πολιτικής που ακολουθούμε εδώ και χρόνια στο Κυπριακό,
πολιτική που έχει αποτύχει 26 χρόνια τώρα;

Απάντηση : Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι το Κυπριακό έχει βγει
σήμερα από την αδράνεια του παρελθόντος, έχει αποκτήσει νέα δυναμική και
κινητικότητα, που θα πρέπει να αξιοποιηθούν για την ανεύρεση μιας δίκαιης και
βιώσιμης λύσης στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Στην
κατεύθυνση αυτή έπαιξε καταλυτικό ρόλο η ευρωπαϊκή προοπτική και η ενταξιακή
πορεία της Κύπρου, που είναι αποτέλεσμα της πολιτικής που ακολούθησε με
συνέπεια η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ.

Με ρωτήσατε γιατί δεν αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες στο Κυπριακό. Δεν γνωρίζω εάν
υπάρχει αποτελεσματικότερη πρωτοβουλία από αυτήν που αναλάβαμε για την
προώθηση της ευρωπαϊκής προοπτικής και την έναρξη των ενταξιακών
διαπραγματεύσεων. Η πολιτική μας αυτή επαναδιεθνοποίησε ουσιαστικά το Κυπριακό
πρόβλημα, το κατέστησε ευρωπαϊκό πρόβλημα, «έσπασε» την ομηρεία στην οποία το
κρατούσε η Τουρκία, ενεργοποίησε το διεθνές ενδιαφέρον, κινητοποίησε τη διεθνή
κοινότητα, τον ΟΗΕ, την Ομάδα των 8.

Δεν γνωρίζω, ακόμη, εάν υπάρχει αποτελεσματικότερη πρωτοβουλία απ’ αυτήν που
αναλάβαμε στο Ελσίνκι και πετύχαμε να διασφαλίσουμε την απρόσκοπτη ενταξιακή
πορεία της Κύπρου, ανεξάρτητα από την προηγούμενη λύση του πολιτικού
προβλήματος.

Η καταλυτικής σημασίας απόφαση του Ελσίνκι για την Κύπρο, ανοίγει νέες
προοπτικές για την επίλυση και του πολιτικού προβλήματος.

Τα νέα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί θα πρέπει να αξιοποιηθούν. Χρειάζεται η
πίεση της διεθνούς κοινότητας προς την Τουρκία για να συμβάλει εποικοδομητικά
στη λύση του προβλήματος. Χρειάζεται η αξιοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου.
Ταυτόχρονα, όμως, χρειάζεται να συνεχίσουμε με επιμονή την πολιτική που έχουμε
χαράξει σε στενή συνεργασία με την κυπριακή κυβέρνηση. Δεν υπάρχουν διαφορές ή
αποστάσεις μεταξύ μας. Η πολιτική μας είναι δεδομένη και εδράζεται στις
αποφάσεις του ΟΗΕ. Αυτό θέλω, για μια ακόμη φορά, να το επαναλάβω.
Υποστηρίζουμε τη δημιουργία διζωνικής-δικοινοτικής ομοσπονδίας με μια διεθνή
προσωπικότητα, με μια κυριαρχία και μία υπηκοότητα.

Σ’ αυτήν τη νέα περίοδο των εξελίξεων στο Κυπριακό, πρέπει να ξεφύγουμε από
την ομφαλοσκόπηση και τη μικροκομματική αντιπαράθεση, να δυναμώσουμε τις
σχέσεις μας με την κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα της Κύπρου. Να
συμβάλλουμε με ιδέες και πρωτοβουλίες στην επαναπροσέγγιση Ελληνοκυπρίων και
Τουρκοκυπρίων.

Μια ενωμένη και δημοκρατική Κύπρος θα είναι προς το συμφέρον του κυπριακού
λαού, προς το συμφέρον της ασφάλειας και της συνεργασίας στην περιοχή της ΝΑ
Μεσογείου.

ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ

Εθνικό σχέδιο δράσης για την ανασυγκρότηση

«Με πολιτική ευθύνη και τη νέα τετραετία, θα αντιμετωπίσουμε τις σχέσεις μας με την Τουρκία» λέει ο κ. Σημίτης στον Γιώργο Παπαχρήστο

Ερώτηση: Ένα χρόνο μετά τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία, τα
προβλήματα στο Κόσοβο όχι μόνο δεν λύθηκαν, αλλά η περιοχή
εγκυμονεί νέους κινδύνους ανάφλεξης. Η στάση μας, όλο αυτό το
διάστημα, ήταν μια στάση του «εμείς δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα
περισσότερο». Μήπως, όμως, μπορούσαμε; Το έχετε
σκεφθεί;

Απάντηση : Φθάνουμε σήμερα σε ορισμένες διαπιστώσεις γύρω από τις
εξελίξεις στα Βαλκάνια, τις οποίες, έγκαιρα και πριν από την κρίση, είχαμε
επισημάνει, τόσο στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στο πλαίσιο του
ΝΑΤΟ. Να θυμίσω ότι είχαμε υποστηρίξει πως οι βομβαρδισμοί και ο πόλεμος στη
Γιουγκοσλαβία δεν πρόκειται να λύσουν κανένα πρόβλημα, αντίθετα θα βάθαιναν
την κρίση και τα αδιέξοδα. Ταχθήκαμε υπέρ της αναζήτησης λύσης με πολιτικά,
διπλωματικά μέσα, που να διασφαλίζουν τις αρχές του σεβασμού των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, του απαραβίαστου των συνόρων
και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών της περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό,
πήραμε πρωτοβουλίες, συμμετείχαμε σε όλες τις διεργασίες που οδήγησαν στην
υιοθέτηση του ψηφίσματος 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, αναδείξαμε την
Ελλάδα σε δύναμη ειρήνης, ασφάλειας και σταθερότητας στα Βαλκάνια,
πρωτοστατήσαμε στην ανθρωπιστική προσπάθεια για την αντιμετώπιση του
προσφυγικού προβλήματος. Τα Βαλκάνια θα βγουν από τη χρόνια κρίση μόνο με τη
διασφάλιση και την εμπέδωση των αρχών του Διεθνούς Δικαίου ­ αυτό είναι ένα
ξεκάθαρο μήνυμα που πρέπει να σταλεί σε όλους τους πρωταγωνιστές ­ και
ταυτόχρονα με τη συμβολή της διεθνούς κοινότητας στην ανασυγκρότηση και
οικονομική ανάπτυξη.

Έργα

Από την πλευρά μας υιοθετήσαμε ένα εθνικό σχέδιο δράσης για την ανασυγκρότηση
και τη συνεργασία των βαλκανικών χωρών, συνολικού ύψους 600 εκατ. δολ. για την
επόμενη πενταετία, που θα συμβάλει στη χρηματοδότηση σημαντικών έργων
υποδομής. Στο πρόσφατο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβώνας, επεσήμανα
στους Ευρωπαίους ομολόγους μου την ανάγκη διαμόρφωσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση
μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για τα Βαλκάνια. Με την πρωτοβουλία μας αυτή
άνοιξε ο δρόμος για τη συζήτηση, στο πλαίσιο του Συμβουλίου, της πολιτικής που
πρέπει να ακολουθήσει η Ε.Ε., κατά τρόπο συντονισμένο και αποτελεσματικό.

Όλη αυτή την περίοδο πετύχαμε να αναδείξουμε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της
χώρας μας στον βαλκανικό χώρο, ως κράτους-μέλους των ευρωατλαντικών θεσμών, με
ισχυρή οικονομία, με εμπεδωμένους τους δημοκρατικούς θεσμούς. Η βαλκανική μας
πολιτική επέτρεψε να αναδειχθεί ο ηγετικός ρόλος της Ελλάδας, με κέντρο τη
Θεσσαλονίκη.

Θέλω εδώ να αναρωτηθούμε όλοι, πού θα ήταν σήμερα η χώρα αν είχαμε υποκύψει
στις κραυγές της αντιπολίτευσης κατά τη διάρκεια της κρίσης στο Κόσοβο. Η
Ελλάδα αντί να ήταν σήμερα μια όαση ειρήνης, μια δύναμη ανάπτυξης και
συνεργασίας στα Βαλκάνια, θα ήταν τμήμα της κρίσης και όχι της λύσης του
προβλήματος.

Η FYROM

Βγήκαμε από τον φαύλο κύκλο

Ερώτηση: Ακούγεται ίσως παράταιρο σ΄αυτήν τη φάση,
αλλά η υπόθεση του ονόματος της FYROM μοιάζει να έχει παραπεμφθεί στις
ελληνικές καλένδες. Δεν μας απασχολεί πλέον; Υποτίθεται ότι μετά
τις εκλογές στο γειτονικό κρατίδιο, θα άνοιγε ο δρόμος για την οριστική
λύση του προβλήματος…

Απάντηση: Το ζήτημα του ονόματος αποτελεί το μόνο ανοικτό θέμα στις
σχέσεις μας με την ΠΓΔΜ. Αυτό, όμως, δεν μας εμπόδισε να αναπτύξουμε τις
διμερείς μας σχέσεις σε όλους τους τομείς. Τα τελευταία χρόνια έχουμε
διαπιστώσει μια θεαματική αύξηση των ελληνικών επενδύσεων και της ελληνικής
επιχειρηματικής δραστηριότητας στη γειτονική μας χώρα, γεγονός που αποδεικνύει
ότι αφήσαμε πίσω την περίοδο της έντασης και έχουμε μπει σε μια νέα περίοδο
συνεργασίας και ανάπτυξης των διμερών μας σχέσεων.

Παράλληλα, συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΟΗΕ, με στόχο την
εξεύρεση κοινά αποδεκτής λύσης για το όνομα. Γι’ αυτό δεν θα συμφωνήσω με τη
διαπίστωση ότι η υπόθεση του ονόματος έχει παραπεμφθεί στις ελληνικές
καλένδες. Θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι είναι η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, που έβαλε
τέλος στην κρίση στις σχέσεις με την ΠΓΔΜ, με την υπογραφή, τον Σεπτέμβριο του
1995, της ενδιάμεσης συμφωνίας, με την οποία διαμορφώθηκε το πλαίσιο λύσης του
ονόματος. Μ’ αυτό τον τρόπο βγήκαμε από τον φαύλο κύκλο, στον οποίο είχαμε
οδηγηθεί στις αρχές της δεκαετίας του ’90, από την κυβέρνηση της Ν.Δ., και
αποδείξαμε ότι η Ελλάδα μπορεί να είναι παράγοντας λύσης και όχι μέρος του
προβλήματος στα Βαλκάνια. Αυτήν την πολιτική ακολουθούμε και σήμερα. Μία
πολιτική ειρήνης και συνεργασίας. Πιστεύουμε ότι την ίδια πολιτική βούληση
έχει και η κυβέρνηση των Σκοπίων, ώστε να προχωρήσουν και να ολοκληρωθούν οι
διαπραγματεύσεις για την οριστική λύση του ονόματος.

Η ΠΓΔΜ επιδιώκει μια ευρωπαϊκή προοπτική και η Ελλάδα μπορεί να εγγυηθεί την
προοπτική αυτή.