Άμυνα με συγχωνεύσεις

Οι δεκατρείς εξαγορές και συγχωνεύσεις τραπεζών που πραγματοποιήθηκαν στην
Ελλάδα από το 1996 έως σήμερα είχαν ως αποτέλεσμα πέντε μόλις πιστωτικά
ιδρύματα να ελέγχουν πλέον το 75% της αγοράς. Πρόκειται, μαζί με το αντίστοιχο
της Πορτογαλίας, για το υψηλότερο ποσοστό συγκέντρωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο μεταξύ οι ελληνικές τράπεζες αναμένεται ότι θα εξακολουθήσουν να
συγχωνεύονται κυρίως από το φόβο του σκληρού ανταγωνισμού και της πιθανής
μείωσης των εσόδων που αναμένεται με την είσοδο της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ.
Κατά συνέπεια οι συγχωνεύσεις των εμπορικών τραπεζών εκτιμάται ότι θα
λειτουργήσουν ως η καλύτερη γραμμή άμυνας για την αντιμετώπιση των νέων
συνθηκών που θα δημιουργηθούν. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από σχετική
ανάλυση της Alpha Τραπέζης Πίστεως, η οποία δημοσιεύεται στο τελευταίο
“Οικονομικό Δελτίο” της τράπεζας.

Ήδη τα αρμόδια τραπεζικά επιτελεία γνωρίζουν ότι με την εισαγωγή του ευρώ θα
πρέπει να αντιμετωπίσουν έξι σοβαρούς κινδύνους που αφορούν στη
δραστηριοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων, και συγκεκριμένα:

1 την απευθείας άντληση κεφαλαίων από τις αγορές, στην οποία θα
προχωρήσουν εταιρείες με υψηλή αξιολόγηση, εγκαταλείποντας τον παραδοσιακό
τραπεζικό δανεισμό.

2 την ολοένα και μεγαλύτερη απόσυρση του αποταμιευτικού κοινού από τις
παραδοσιακές τραπεζικές καταθέσεις, προς όφελος τοποθετήσεων με υψηλότερη
απόδοση, όπως τα repos.

3 την ενδυνάμωση της έκδοσης αλλά και της διακράτησης μετοχικών κι
ομολογιακών τίτλων μεγάλων επιχειρήσεων.

4 τη διάβρωση του συγκριτικού πλεονεκτήματος των τραπεζών στη συλλογή
πληροφοριών.

5 τη διάθεση μεγάλου φάσματος χρηματοδοτικών υπηρεσιών από μεγάλες
εταιρείες λιανικών πωλήσεων απευθείας προς την τεράστια πελατειακή τους βάση.

6 την ανάπτυξη της τηλετραπεζικής και ιδιαίτερα την ανάπτυξη της
τραπεζικής του Διαδικτύου που θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη συμπίεση των
περιθωρίων κέρδους των παραδοσιακών τραπεζικών ιδρυμάτων.

“Είναι εμφανές ότι οι συγχωνεύσεις καθιστούν ευκολότερη την εξυγίανση της
δομής του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, όπως ο ασφυκτικός έλεγχος από τον
δημόσιο τομέα και ο κατακερματισμός των δυνάμεών του”, αναφέρεται
χαρακτηριστικά στην ανάλυση της Alpha Τραπέζης Πίστεως, ενώ προστίθεται ότι
“αν και η μείωση του κόστους μπορεί να επιτευχθεί από τις επιμέρους τράπεζες
ξεχωριστά, η κοινή προσπάθεια παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα”.

Οι βασικοί λόγοι πάντως οι οποίοι φαίνεται να οδηγούν τα ελληνικά εμπορικά
πιστωτικά ιδρύματα στη λύση των συγχωνεύσεων, εν όψει της ΟΝΕ, είναι, σύμφωνα
με την ίδια ανάλυση της Alpha Τραπέζης Πίστεως, οι εξής:

α) η εντατικοποίηση του ανταγωνισμού σε μια πιο ολοκληρωμένη και περισσότερο
ρευστή ενιαία αγορά, που εύλογα θα περιορίσει τα περιθώρια κέρδους, β) η
μείωση των εσόδων από προμήθειες πράξεων σε συνάλλαγμα, γ) η μείωση των κερδών
από τη διαπραγμάτευση στην αγορά χρήματος, δ) η εξάλειψη της δυνατότητας
διενέργειας arbitrage στη ζώνη του ευρώ και ε) η συνέχιση της μείωσης των
κεφαλαιακών κερδών και των άλλων χρηματοοικονομικών εσόδων που ενδεχομένως να
παρατηρηθεί σε χώρες που τα περασμένα χρόνια είχαν υψηλό πληθωρισμό, όπως η
Ελλάδα, αφού η ονομαστική σύγκλιση και η διατήρησή της συνεπάγονται χαμηλότερο
πληθωρισμό και περαιτέρω μείωση των επιτοκίων, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά
στην ανάλυση της Alpha Τραπέζης Πίστεως.