ΓΙΟΧΑΝΕΣ ΡΑΟΥ Έχουμε χρέος στην Ελλάδα

Ο όγδοος μεταπολεμικά Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Γερμανίας, Γιοχάνες
Ράου, που επισκέπτεται επισήμως σήμερα την Αθήνα, συνδέεται με την Ελλάδα μέσω
δύο γεγονότων: Το ένα είναι η πλήρης συμπαράστασή του προς τους Έλληνες
δημοκράτες της Γερμανίας κατά τη διάρκεια της χούντας. Το δεύτερο είναι η
πρόσκλησή του προς τον Ανδρέα Παπανδρέου το 1981. Τότε ο Γερμανός καγκελάριος
Χέλμουτ Σμιτ, σοσιαλδημοκράτης, δεν επιθυμούσε να προσκαλέσει στη Γερμανία τον
αρχηγό του ΠΑΣΟΚ, όπως του είχε εισηγηθεί ο αρχηγός του Ες Πε Ντε Βίλλυ
Μπραντ. Οπότε ο τελευταίος, σε συνεννόηση με τον Ράου, τον προσκάλεσαν κι
επισκέφθηκε πρώτα επίσημα το Ντίσελντορφ, την πρωτεύουσα που ήταν πρωθυπουργός
ο σημερινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας, και από εκεί τον δέχτηκε ο Σμιτ στη
Βόννη.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Για πολλοστή φορά επισκέπτεσθε από τις 3 Απριλίου την Ελλάδα. Με
την ειδοποιό διαφορά ότι τώρα το ταξίδι σας είναι επίσημο, εφόσον κατέχετε το
ανώτατο αξίωμα στη γερμανική Ομοσπονδία. Ποιος ο στόχος σας σήμερα;

ΓΙΟΧΑΝΕΣ ΡΑΟΥ: Η κυρίαρχη σκέψη μου πάντα ήταν και είναι η επικοινωνία
με την κοιτίδα της Δημοκρατίας, την Αθήνα. Το λίκνο που ανέθρεψε τον πολιτισμό
εκείνο, που η διαχρονική ακτινοβολία του κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή αλλά και
την παγκόσμια σκέψη. Η δεύτερη επίσκεψη που πραγματοποιώ κατά τους δέκα μήνες
της θητείας μου ως πρώτου πολίτη της Γερμανίας επέλεξα να είναι στην Ελλάδα. Η
προηγούμενη ήταν χρέος μου να είναι στην Ιερουσαλήμ, ύστερα από το Ολοκαύτωμα
που έζησαν οι Εβραίοι από τους εθνικοσοσιαλιστές του Χίτλερ.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Η επίσκεψή σας στα Καλάβρυτα αποκτά επομένως μία συμβολική
σημασία, που αντικατοπτρίζει τη βούληση του ανώτατου άρχοντα της σημερινής
Γερμανίας: να ψαύσει την πιο δραματική περίοδο που έζησαν οι Έλληνες στην
Κατοχή και να καταθέσει στέφανο τιμής και αναγνώρισης προς τα αθώα θύματα του
ναζισμού;

ΓΙΟΧΑΝΕΣ ΡΑΟΥ: Στα Καλάβρυτα, ακριβώς ως αντιπροσωπευτικό χώρο οδύνης
της περιόδου εκείνης, που γνώρισε επίσης η Κρήτη και άλλες περιοχές της
Ελλάδας. Και θεωρώ εξαιρετική χειρονομία την παρουσία του Προέδρου της
Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλου στο πλευρό μου, στον τόπο του μαρτυρίου. Οι
Ελληνίδες και οι Έλληνες απέδειξαν μετά τον Πόλεμο ότι διατηρούν τη σπάνια
αρετή, που στους «Πέρσες» του ο Αισχύλος ­ αγωνιστής ο ίδιος στον Μαραθώνα ­
αντιμετώπισε βλέποντας τους ηττημένους όχι με πνεύμα εκδίκησης, αλλά συμπόνιας
απέναντι στο δικό τους άλγος. Δεν μπορούν να λησμονήσουν φυσικά οι σημερινοί
Έλληνες, αλλά γνωρίζουμε πώς συμπεριφέρθηκαν απέναντί μας μετά τον Πόλεμο.
Προσκάλεσαν πρώτοι αυτοί πολύ νωρίς, στα 1956, τον τότε Γερμανό πρόεδρο
Τέοντορ Χόις να επισκεφθεί την Ελλάδα, ενώ θα ήταν φυσικό η πρόσκληση να είχε
έρθει από ουδέτερες χώρες. Και από τις πολλές χώρες που κατακτήθηκαν από τους
Γερμανούς στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ελλάδα καταδίωξε τους λιγότερους
Γερμανούς. Αυτά δεν θα ξεχαστούν. Πέρασαν στην Ιστορία. Απεδείχθη η βαθύτατη
ανθρωπιά του λαού αυτού και οι δημοκρατικές του ρίζες, από τα χρόνια που
αποτέλεσε το πρώτο ευρωπαϊκό έθνος μέχρι σήμερα.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Στα είκοσι χρόνια που διατελέσατε πρωθυπουργός του
μεγαλύτερου ομόσπονδου κρατιδίου της Γερμανίας, της Βόρειας
Ρηνανίας-Βεστφαλίας (σημ. δεκαεπτά εκατομμύρια κάτοικοι), γνωρίσατε από κοντά
τους σύγχρονους Έλληνες και τις Ελληνίδες που εκεί ως εργαζόμενοι, ως φοιτητές
και ως ακαδημαϊκοί επιστήμονες και καθηγητές στα Πανεπιστήμια της Κολωνίας,
της Βόννης, του Μίνστερ και του Πολυτεχνείου του Άαχεν είναι οι περισσότεροι
στη Γερμανία. Ποια εντύπωση έχετε σχηματίσει γι’ αυτούς;

ΓΙΟΧΑΝΕΣ ΡΑΟΥ: Πρώτα για τους εργαζομένους: τώρα υπάρχει η δεύτερη
γενιά των μεταναστών. Και από την πρώτη, γενική είναι η γνώμη ότι προσέφεραν
ουσιαστικά και αποτελεσματικά στην ανάπτυξη της γερμανικής οικονομίας από τα
μέσα της δεκαετίας του ’50. Σήμερα τα παιδιά τους και οι κόρες τους, όσοι
έμειναν στη Γερμανία, σπουδάζουν, έχουν αποκτήσει τεχνικές γνώσεις σύγχρονες,
δημιούργησαν δικές τους βιοτεχνίες, απασχολούνται ως σύμβουλοι σε εταιρείες,
είναι ακαδημαϊκοί και διδάσκουν σε πολλά Πανεπιστήμια. Αρκετοί απέκτησαν τη
γερμανική ιθαγένεια και όλοι έχουν δικαίωμα ψήφου, και οι Έλληνες πολίτες,
στην ανάδειξη των δημοτικών αρχών.

Γιοχάνες Ράου. «Θέλω να ενισχύσω τις προσπάθειες που καταβάλλουν για καλή γειτονική συμπόρευση» απάντησε ο Γερμανός πρόεδρος στην ερώτηση του Βάσου Π. Μαθιόπουλου για το διπλό του ταξίδι, σε Ελλάδα και Τουρκία

«ΤΑ ΝΕΑ»: Συνδέσατε το ταξίδι σας αυτό με επίσκεψη στην Ελλάδα και την
Τουρκία. Έχετε πρόθεση να συμβάλετε σε ευρύτερη ελληνοτουρκική συνεργασία;

ΓΙΟΧΑΝΕΣ ΡΑΟΥ: Θα καταβάλω κάθε δυνατή προσπάθεια στο πεδίο αυτό. Αλλά
τα εύσημα οφείλονται στις ίδιες τις χώρες αυτές που εγκαινίασαν την ύφεση και
την ομαλή, ειρηνική μεταξύ τους συνεργασία. Για να απαντήσω στο ερώτημά σας:
βέβαια είναι από τους αντικειμενικούς στόχους μου στις δύο αυτές χώρες να
ενισχύσω τις προσπάθειες που καταβάλλουν για καλή γειτονική συμπόρευση. Και θα
τις συνεχίσω τις προσπάθειες στο διπλωματικό πεδίο.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Είναι γνωστό, κύριε πρόεδρε, ότι ανήκετε στους σημερινούς
δημόσιους άνδρες της Γερμανίας, που αν και σοσιαλδημοκράτης διακατέχεστε από
χριστιανή παιδεία. Μήπως η κοσμοθεωρητική συγγένεια και με την Ορθοδοξία σάς
έφερε σε πλησιέστερη επαφή με τους σημερινούς συμπατριώτες μας;

ΓΙΟΧΑΝΕΣ ΡΑΟΥ: Η προσωπική μου φιλία με τον εξαίρετο ποιμενάρχη
Ειρηναίο, Μητροπολίτη Γερμανίας κατά την περίοδο της δικτατορίας των
συνταγματαρχών στην Ελλάδα και σήμερα Σελίνου και Κισσάμου Κρήτης, μαρτυρεί
περί αυτού. Πέτυχε κατά την εδώ θητεία του να αναγνωριστεί επισήμως από το
κράτος μας η Ορθόδοξη Ελληνική Εκκλησία ως τρίτη χριστιανική θρησκεία ­ μετά
την Καθολική και την Ευαγγελική-Προτεσταντική ­ στη Γερμανία. Η φιλία μου
συνεχίζεται με τον διάδοχό του Μητροπολίτη Γερμανίας Αυγουστίνο. Τον
παρακάλεσα να με συνοδεύσει στις δύο επισκέψεις μου και θα πάμε μαζί στο
Φανάρι, στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Ο χριστιανισμός, όπως είναι γνωστό,
διαδόθηκε και χάρη στην ελληνική γλώσσα στην Ανατολή, αλλά και γεωγραφικά στην
κυρίως Ελλάδα με τον Παύλο κι αργότερα στο Βυζάντιο.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Κατά την επτάχρονη δικτατορία της χούντας στην Ελλάδα ήσασταν
υπουργός Πολιτισμού και Παιδείας ­ πριν γίνετε πρωθυπουργός ­ στη Βόρεια
Ρηνανία-Βεστφαλία. Και συμπαρασταθήκατε μαζί με τον πρωθυπουργό σας Χάιντς
Κίιν και με επικεφαλής τον Βίλλυ Μπραντ στους Έλληνες δημοκράτες ουσιαστικά
για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα. Πώς είδατε τότε τις
Ελληνίδες και τους Έλληνες, από τη σκοπιά σας, πολιτικά, που αγωνίζονταν στη
Γερμανία;

ΓΙΟΧΑΝΕΣ ΡΑΟΥ: Μας έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση το γεγονός ότι η μέγιστη
πλειονότητα των 600.000, τότε, Ελλήνων και Ελληνίδων, που ζούσαν στη Γερμανία,
αγωνίστηκε με δημοκρατική συνέπεια και απολύτως ειρηνικά με αξιοθαύμαστο
πνεύμα αντίστασης. Αγωνίστηκαν με επικεφαλής τον Ανδρέα Παπανδρέου, που
επισκεπτόταν τότε τη χώρα μας συνεχώς και συναντούσε σε μεγάλες συγκεντρώσεις
τους συμπατριώτες του. Είχα συνδεθεί από τότε φιλικά μαζί του, όπως και ο
Βίλλυ Μπραντ. Ανώνυμοι πολίτες αγωνίστηκαν με όλα τα δημοκρατικά μέσα και
επώνυμοι όπως ο Κώστας Σημίτης, ο Δημήτρης Τσάτσος, ο Άκης Τσοχατζόπουλος,
εσείς προσωπικά, ο Γεώργιος Μαγκάκης και άλλοι. Τελικά πέτυχαν οι Έλληνες να
εγκαταστήσουν δημοκρατικό πολίτευμα σύγχρονο και σήμερα να είναι αξιόλογο
σύμμαχο κράτος μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε λίγο στην ΟΝΕ.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Στις μέρες της παγκοσμιοποίησης πιστεύετε ότι μπορεί να
πραγματοποιείται πρόοδος και εξέλιξη στα κοινωνικά προβλήματα και στα αιτήματα
των εργαζομένων, των επαγγελματιών και κυρίως των νέων ανθρώπων, που έχουν
αρχίσει και στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη βαθμιαία να αδιαφορούν για
την πολιτική;

ΓΙΟΧΑΝΕΣ ΡΑΟΥ: Προσωπικά, όσον αφορά το βασικό θέμα του ενδιαφέροντος
των νέων για την πολιτική, αισιοδοξώ ότι τη σημερινή μεταβατική περίοδο θα
διαδεχθεί και πάλι ενδιαφέρον της νεολαίας για τα δημόσια πράγματα.

Όσον αφορά την παγκοσμιοποίηση, πολλά μπορεί ίσως να επιφέρει, αλλά σε καμία
περίπτωση δεν θα μπορέσει να εφαρμοστεί εις βάρος του ανθρώπινου παράγοντα.