Μια κυρία πέφτει…

Από τότε που η Μαντλίν Ολμπράιτ έγινε υπουργός Εξωτερικών, γύρισε την
Αμερική εκφωνώντας 89 λόγους σε 41 πόλεις. «Με εντυπωσίαζαν οι νεαρές
θαυμάστριές της», θυμάται η υφυπουργός Μπάρμπαρα Λάρκιν, η οποία τη συνόδευε
στις περιοδείες. «Τη μεταχειρίζονταν σαν ροκ-σταρ». Αν ήταν μόνο και η
Ουάσιγκτον τόσο ευγενική μαζί της!

Το 1997, η κ. Ολμπράιτ βρισκόταν στο ζενίθ της καριέρας της. Η πρώην
καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο της Τζώρτζταουν είχε αποκτήσει
φήμη στην Ουάσιγκτον για τις υπερμεγέθεις καρφίτσες της και την αδιαλλαξία της
έναντι των δικτατόρων. Σήμερα, η επιρροή της έχει υποχωρήσει σημαντικά και
βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής.

Οι διπλωμάτες καριέρας θεωρούν ότι η κ. Ολμπράιτ είναι αδιάφορη και ανασφαλής,
εκνευρίζεται εύκολα και φροντίζει μόνον την προσωπική της εικόνα. Ο Πίτερ
Κρογκ, κοσμήτορας του Πανεπιστημίου της Τζώρτζταουν, ο οποίος εσυγκαταλέγετο
στους φανατικούς θαυμαστές της, δηλώνει σήμερα ότι η κυρία υπουργός «δεν είναι
αποτελεσματική».

Η κ. Ολμπράιτ είχε ορισμένες επιτυχίες: απέκρουσε με επιτυχία τις προσπάθειες
του Πενταγώνου, να τεθεί χρονικό όριο στην παρουσία των Αμερικανών στρατιωτών
στη Βοσνία, και υποστήριξε με σταθερότητα τις ανθρωπιστικές παρεμβάσεις και τη
σύγκρουση με τα «απείθαρχα κράτη». Ως μεγαλύτερη επιτυχία της θεωρείται ότι
εξασφάλισε τη συναίνεση της Μόσχας και της Γερουσίας για την επέκταση του ΝΑΤΟ
προς Ανατολάς. Για τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου, το μεγαλύτερο τεστ στον τομέα
της εξωτερικής πολιτικής κατά τη δεύτερη θητεία του Κλίντον, οι απόψεις
διίστανται: οι επικριτές τής κ. Ολμπράιτ υποστηρίζουν ότι στο Ραμπουγέ
προκάλεσε έναν πόλεμο, που δεν ήταν αναγκαίος. Οι υπερασπιστές της όμως
πιστεύουν ότι ο πόλεμος με τον Μιλόσεβιτς ήταν αναπόφευκτος και εξαίρουν τη
συμβολή τής κ. Ολμπράιτ στη διαμόρφωση της αμερικανικής στάσης.

Η κυρίαρχη εντύπωση όμως είναι πως η κ. Ολμπράιτ απέτυχε να ανταποκριθεί στις
προσδοκίες. Επί των ημερών της η διαδικασία αποδυνάμωσης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ
επιταχύνθηκε. Ως υπουργός διαθέτει τη μικρότερη επιρροή στον πρόεδρο από την
εποχή του Γουίλιαμ Ρότζερς επί προέδρου Νίξον, ο οποίος βρισκόταν στη σκιά του
Κίσινγκερ.

Κλίντον, Ολμπράιτ. Τα φαινόμενα απατούν. Η υπουργός Εξωτερικών δεν μπόρεσε να οικοδομήσει τη στενή σχέση που διέθετε με τον πρόεδρο ο προκάτοχός της Γουόρεν Κρίστοφερ

Ο ισχυρός άνδρας στην κυβέρνηση Κλίντον είναι ο σύμβουλος Ασφαλείας Σάντι
Μπέργκερ, ο οποίος έπεισε τον πρόεδρο να δηλώσει ότι «δεν έχει πρόθεση να
στείλει χερσαίες αμερικανικές δυνάμεις να πολεμήσουν στο Κοσσυφοπέδιο», χωρίς
να συμβουλευθεί την Ολμπράιτ.

Η κ. Ολμπράιτ αρνείται ότι η επιρροή της στην κυβέρνηση έχει υποχωρήσει.
Υπάρχουν όμως παραδείγματα για το αντίθετο: η πρωτοβουλία της κ. Ολμπράιτ να
προωθήσει την «αλλαγή φρουράς» στη Δαμασκό, στηρίζοντας την αντιπολίτευση,
προσέκρουσε στο βέτο του Μπέργκερ, ο οποίος θεωρούσε ότι κάτι τέτοιο θα
προκαλούσε τη βίαιη αντίδραση του Σαντάμ Χουσεΐν.

Η θριαμβευτική ρητορική της, η οποία αναφέρεται συνεχώς στην κυριαρχία των
ΗΠΑ, ενοχλεί εκείνους που θα προτιμούσαν μια λιγότερο αλαζονική προσέγγιση. Ο
Κρογκ χαρακτήρισε την πολιτική της ηθικό κήρυγμα με συνοδεία πυραύλων Τόμαχοκ.
Ο Ίβο Ντάντλερ του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας την επικρίνει γιατί «ούτε η
ίδια ούτε κανείς άλλος στην κυβέρνηση Κλίντον έχει θέσει στρατηγικές
προτεραιότητες για την αμερικανική εξωτερική πολιτική στο συγκεκριμένο διεθνές
περιβάλλον». Την ίδια γνώμη έχει και ο Ζμπιγκνιεβ Μπρεζίνσκι.