Βαλκανική σαλάτα

Σύμφωνα με πολλές ενδείξεις φαίνεται ενδεχόμενη αναζωπύρωση της περί το Κόσοβο
κρίσης: η συρρίκνωση της Σερβίας δεν θεωρείται από Αμερικανούς και ΝΑΤΟ ως
αποκρυσταλλωθείσα. Κεντρικό πρόβλημα παραμένει η τύχη του αλβανοπληθούς
Κοσσυφοπεδίου: θ’ ανεξαρτητοποιηθεί; Θα ενωθεί με την Αλβανία; Ή θα
διχοτομηθεί ανισομερώς μεταξύ Σέρβων και Αλβανών βάσει γεωπληθυσμικών –
οικονομικών και ιστορικών κριτηρίων. Τούτο ίσως πιθανότερο και πλέον
ρεαλιστικό. Διότι, βεβαίως, υπό τις περιστάσεις, τοπικές και διεθνείς, είναι
αδιανόητη επάνοδος στο status quo ante.

* Οι Αμερικανοί μάλλον επιθυμούν μετεξέλιξη.

Όμως λόγω προεκλογικής περιόδου αποστέργουν περαιτέρω «ενσώματη» εμπλοκή.
Προτιμούν την ένοπλη παρουσία και δράση να την αναλάβουν ευρωπαϊκές δυνάμεις,
πάντα στο πλαίσιο των εύπλαστων ΝΑΤΟϊκών αρμοδιοτήτων.

*Όπως και πρόσφατα έγραφα, καίριο το ερώτημα ποιες οι μακροχρόνιες
αμερικανικές προθέσεις για Σερβία και Μιλόσεβιτς. Πιθανότατα επιθυμούν τη
διατήρηση κόλουρου σερβικού κράτους: κρίσιμο γεωγραφικά για την περιοχή·
πληθυσμός σκληροτράχηλος, μαχητικός και με πολιτιστική παράδοση· δηλαδή
παράμετρος σταθερότητας στην περιοχή, ή, αν το απαιτήσει η συγκυρία, και
ανατροπών. Επίσης πιθανόν οι ΗΠΑ να μην επιδιώκουν εξόντωση του Μιλόσεβιτς,
που παραμένει παράγοντας ηγετικός, εν δυνάμει εξισορροπητικός εντός της
Σερβίας. Αυτά που λένε ότι, αν εξαφανιζόταν ο Μιλόσεβιτς, οι Κοσοβάροι θα ‘ταν
διαλλακτικότεροι είναι φαιδρά.

Ως εάν αυτός ο λαός να μην κινείται από αλυτρωτισμό και έξωθεν ισχυρούς
διεγέρτες, αλλά αξιολογεί την πραγματικότητα βάσει του ψυχισμού τού
Μιλόσεβιτς! Σε παρένθεση σημειώνω ότι κάθε σοβαρή πρόβλεψη ως προς τα Βαλκάνια
προϋποθέτει γνώση, ή εικασία, των αμερικανικών σχεδιασμών, που ασφαλώς θα
συνεκτιμούν και τις βαλκανικές βλέψεις του προέδρου που θ’ αναδειχθεί από τις
ρωσικές εκλογές.

* Ως προς την Ελλάδα, η πολύπλευρη έναντι της Σερβίας στάση της καθορίζεται
από γεωπολιτικούς και ιστορικούς διμερείς παράγοντες. Ιδιαίτερα σήμερα βαρύνει
η παράμετρος της τουρκικής απειλής και της ευμετάβλητης Βουλγαρίας. Συνεπώς
την Αθήνα συμφέρει διατήρηση Σερβίας λειτουργικής, ως εν δυνάμει
εξισορροπιστή.

Ως προς τον Μιλόσεβιτς επικαλούνται ότι είναι παρορμητικός, τυχοδιωκτικός και
ήσσονος ικανότητας με αποτέλεσμα να διαλύσει το κράτος του. Αντιθέτως, νομίζω
ότι περιόρισε τη διάλυση, που πανίσχυροι είχαν προσχεδιάσει, Αμερικανοί και
Γερμανοί, και αδυσώπητα επιβάλει. Το πέτυχε με αξιοθαύμαστη προσωπική αντοχή,
εμπνέοντας λαό και στρατό σε αντίσταση.

* Σε περίπτωση αναζωπύρωσης της κρίσης περί το Κόσοβο, ερευνητέον ποιες οι
επιπτώσεις για την Ελλάδα. Προφανώς θα εξαρτηθούν από την ένταση και έκτασή
της. Αν απλώς η αναταραχή εστιασθεί στο Κόσοβο, δηλαδή περικλεισθεί στα
σημερινά «σύνορά» της, τότε θ’ αναγκασθούμε, όπως στο παρελθόν, να επιτρέψουμε
απρόθυμα τη χρήση λιμένων προς προώθηση ΝΑΤΟϊκών ενισχύσεων στο Κοσσυφοπέδιο ή
και απαίτηση αυξημένης ελληνικής συμμετοχής στο ΝΑΤΟϊκό απόσπασμα. Ενδεχόμενα
σχετικά ανώδυνα, μολονότι πάντα ανεπιθύμητα. Αν όμως η κρίση υπερεκυλήσει προς
FYROM, πρέπει να είμεθα πολιτικοστρατιωτικά έτοιμοι ν’ αντιμετωπίσουμε σενάρια
αλλαγής συνόρων ­ παρά τις αμερικανικές διαβεβαιώσεις ­ διαμελισμού των
Σκοπίων και διαμοιρασμού των σπαραγμάτων. Τότε ευθέως και σοβαρά εμπλεκόμεθα.

Προσέτι τυχόν γενικευομένης της κρίσεως θα έχουμε και απρόβλεπτης έντασης
αναμόχλευση της αλβανικής διεκδικητικότητας (ίδωμεν τι θα πράξει και η
Τουρκία). Πάντως οι πιθανότητες εξάπλωσης της κρίσης δεν νομίζω ότι είναι
επικείμενες.

* Βεβαίως όμως όλα αυτά επιβάλλουν εγρήγορση. Διότι ενδέχεται να προκύψουν
ευρύτερες επιπτώσεις, που θα συνεπάγονται αποτελεσματική ένοπλη ισχύ μας προς
αντιμετώπισή τους. Αλλά και γι’ αυτήν την περίπτωση απρόβλεπτος ο αμερικανικός
παράγοντας που θα καθορίσει τελικώς τις εξελίξεις. Πάντως είναι αυτονόητο ότι
θα ‘ταν καταστροφικό, αν, επαναπαυόμενοι στα περί «ελληνικού βαλκανικού
ρόλου», που υπόσχονται αορίστως οι Αμερικανοί, δεν ενισχύαμε την δυνατότητά
μας αυτόνομων ένοπλων αντιστάσεων.

* Η πολυτάραχη ιστορία της περιοχής· οι περιπτώσεις ξένων αδίστακτων
επεμβάσεων· οι σποραδικές κουβέντες για διεθνοποίηση της Θεσσαλονίκης· οι
μέχρι και σήμερα κυκλοφορούσες ­ και εφαρμοζόμενες; ­ ιδέες περί υπαγωγής των
Βαλκανίων υπό δυτική κηδεμόνευση (διαμελισμός της Γιουγκοσλαβίας· Σύμφωνα
Σταθερότητας· ΝΑΤΟϊκό προτεκτοράτο στο Κόσοβο και τόσα άλλα αθέατα δεν αφήνουν
περιθώρια εφησυχασμού μας. Κύριο έρεισμα ελληνικής ασφάλειας αξιόπιστη
ενίσχυση της ελληνικής πολιτικοστρατιωτικής ισχύος.