Η «μαμά» του 007 έκλεισε τα 50!

Τζέιμς Μποντ. Εδώ ο Σον Κόνερι υποδύεται τον περίφημο πράκτορα των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών Μ16

Το 1956 ζητήθηκε από τον στρατηγό Φράνσις Κουίν, τον τότε επικεφαλής του τομέα
“Q” των μυστικών υπηρεσιών Μ16 της Βρετανίας ­ τον οποίο γνωρίζουμε μέσα από
τις ταινίες Τζέιμς Μποντ ως τον ιδιόρρυθμο και πολύπαθο εφευρέτη “Q” τον
διαφόρων “γκάτζετ” που χρησιμοποιούσε ο εντυπωσιακός Τζέιμς Μποντ ­ να εγχύσει
θανατηφόρο δηλητήριο σε μία πάρα πολύ δημοφιλή μάρκα από αιγυπτιακά
σοκολατάκια.

Φυσικά δεν άργησε ο Κουίν να καταλάβει τι γινόταν: οι βρετανικές μυστικές
υπηρεσίες Μ16 σκόπευαν να δολοφονήσουν τον ταραχοποιό πρόεδρο της Αιγύπτου,
Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ. Ο Φράνσις Κουίν έκανε ακριβώς ό,τι του ζητήθηκε, αλλά
είπε στον τότε επικεφαλής των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών ότι ανησυχούσε
μήπως ο Νάσερ προσφέρει κάποιο θανατηφόρο σοκολατάκι σε κάποιον αθώο.

Η αλήθεια για τη Μ16

“Τότε με καθησύχασαν πως δεν υπήρχε περίπτωση να δολοφονηθεί κατά τύχη κάποιος
αθώος”, διηγείται τώρα ο Φράνσις Κουίν, “γιατί θα υπήρχε ακριβές σχέδιο για το
πώς και πότε ακριβώς θα προσφερόταν το σοκολατάκι στον Νάσερ και θα εκπονείτο
επίσης σχέδιο για την εξαφάνιση του κουτιού με τα εναπομείναντα σοκολατάκια”.

Ο Φράνσις Κουίν παρέδωσε τα δηλητηριασμένα σοκολατάκια, ως όφειλε, αλλά αφού ο
Νάσερ έζησε έως το 1970, κάπου πρέπει να στράβωσε το περίφημο “ακριβές σχέδιο”
­ όπως συμβαίνει πολύ συχνά με πάρα πολλά σχέδια των μυστικών υπηρεσιών.

Η παραπάνω επιχείρηση είναι μονάχα μία από τις πάρα πολλές επιχειρήσεις των
βρετανικών μυστικών υπηρεσιών Μ16 τις οποίες περιγράφει ο Στίβεν Ντόριλ σε ένα
μεγάλο βιβλίο που πρόσφατα έγραψε για την ιστορία των βρετανικών μυστικών
υπηρεσιών μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο: “Μ16: Πενήντα Χρόνια Μυστικών
Επιχειρήσεων” (εκδ. Fourth Estate).

Το βιβλίο αυτό είναι εξαιρετικό κυρίως γιατί, από μία ευρύτατη γκάμα πηγών, ο
Στίβεν Ντόριλ μάς παρουσιάζει μία άκρως ανησυχητική εικόνα μιας μυστικής
υπηρεσίας, της οποίας η αληθινή δύναμη και οι εκτεταμένες, σε όλους σχεδόν
τους τομείς, δραστηριότητές της, την καθιστούν κάτι πολύ παραπάνω από τις
μυστικές υπηρεσίες της Βρετανίας: την αναδεικνύουν ως την αληθινή κυβέρνηση
που βρίσκεται μέσα στην ίδια την επίσημη βρετανική κυβέρνηση, και η οποία
υλοποιεί τη βρετανική εξωτερική πολιτική ώστε να διαμορφώσει την παγκόσμια
τάξη που θέλει εκείνη.

Και η παγκόσμια τάξη που οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες Μ16 θέλουν να
επιβάλουν στον κόσμο, δεν είναι μονάχα συντηρητική αλλά και
αντιμεταρρυθμιστική.

Η Μ16 ήθελε πάντα τα πράγματα παγκοσμίως να είναι όπως ήταν πριν από τον Β’
Παγκόσμιο Πόλεμο, η Μ16 αντιμετώπισε τον αγώνα εναντίον της ναζιστικής
Γερμανίας ως ένα απλό σύντομο διάλειμμα του κύριου αγώνα της Δύσης εναντίον
των Μπολσεβίκων, και η Μ16 πίστευε ότι οι Βρετανοί κατάσκοποι ήταν οι
θεματοφύλακες του βρετανικού μεγαλείου.

Έτσι λοιπόν, τα τελευταία 50 χρόνια, η βρετανική Μ16 είχε απλώσει παντού τα
πλοκάμια της και ήταν αναμεμειγμένη σε όλες τις χώρες του κόσμου και σε όλα τα
κορυφαία και σημαντικά διεθνή γεγονότα που αφορούσαν ή επηρέαζαν έστω και κατ’
ελάχιστον τη Βρετανία ­ στην Παλαιστίνη, στην Ελλάδα, στα γεγονότα του Ψυχρού
Πολέμου, στην Κύπρο, το Ιράν, την Αφρική, την Υεμένη, κ.λπ.

Η Μ16 είχε πάρει στους κόλπους της ορισμένους από τους καλύτερους και
εξυπνότερους νέους ανθρώπους της εποχής. Αγαπούσε ιδιαίτερα μάλιστα τους
δημοσιογράφους. Τον τελευταίο μισόν αιώνα, δεν υπήρχε εφημερίδα, περιοδικό,
ραδιόφωνο ή τηλεοπτικός σταθμός όπου να μην υπήρχε ένας μυστικός πράκτορας της
Μ16.

Δημοσιογράφοι-πράκτορες

Αληθινοί κατάσκοποι. Από αριστερά: Άντονι Μπλαντ, Κιμ Φίλμπι, Ντόναλντ Μακλίν, Γκάι Μπέρτζες και Τζον Κάιρνκρος

Όπως γράφει χαρακτηριστικά ο Ντόριλ, “το περιοδικό Spectator άθελά του ­
προσλαμβάνοντάς τους ως δημοσιογράφους ­ έδωσε κάλυψη σε τρεις αξιωματούχους
της Μ16, οι οποίοι εργάζονταν στη Βοσνία, στο Μόλδοβα και στο Βελιγράδι”. Και
η Μ16 στρατολόγησε κάποιους πάρα πολύ σημαντικούς εθνικούς ηγέτες ­ μεταξύ
αυτών, όπως γράφει ο Ντόριλ, ο Νέλσον Μαντέλα… Φυσικά ούτε η ηθική ούτε η
δικαιοσύνη έπαιζαν κανένα ρόλο στις αποφάσεις και τη δράση των βρετανικών
μυστικών υπηρεσιών Μ16. Προκειμένου κάποτε να στρατολογήσουν έναν εξέχοντα
Αιγύπτιο αρχηγό των μυστικών υπηρεσιών, η Μ16 του προσέφερε πολύτιμες μυστικές
πληροφορίες για το Ισραήλ. “Το κατά πόσον θα έβλαπταν έτσι, πολύ σοβαρά, την
ασφάλεια του Ισραήλ, δεν απασχόλησε καθόλου τους Βρετανούς”, δήλωσε
χαρακτηριστικά ένας αξιωματούχος της Μοσάντ. Και τώρα που ο Ψυχρός Πόλεμος
έχει τελειώσει, η Μ16 πνέει πλέον τα λοίσθια ή έχει απλώς αποδυναμωθεί;
Ακριβώς το αντίθετο, γράφει ο Ντόριλ, ο οποίος επισημαίνει ότι τώρα η Μ16
είναι δυνατότερη από ποτέ, και καλύτερα χρηματοδοτούμενη από ποτέ. Μονάχα οι
στόχοι της έχουν αλλάξει τώρα.

Ο Philip Knightley είναι συγγραφέας του βιβλίου “Το Δεύτερο Αρχαιότερο
Επάγγελμα του Κόσμου”, το οποίο είναι μία ιστορία των μυστικών υπηρεσιών του
κόσμου.