Τα μυστικά των ΕΛΔΕ

Οι ΕΛΔΕ έχουν συγκεντρώσει τους τελευταίους μήνες το ενδιαφέρον επενδυτών,
επιχειρηματιών, τραπεζιτών και χρηματιστών, καθώς θεωρούνται ο δίαυλος μέσω
του οποίου ενισχύθηκε και έγινε προσιτή η Σοφοκλέους σε χιλιάδες επενδυτές,
ενώ για άλλους είναι μία από τις πηγές που προκάλεσαν τα σημερινά προβλήματα
στη Σοφοκλέους.

Ανεξάρτητα από το ποιος έχει δίκιο ή άδικο, σήμερα στο μικροσκόπιο της
Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς βρίσκονται περισσότερες από 400 ΕΛΔΕ, οι οποίες
πρόκειται να ελεγχθούν μέχρι τα τέλη του έτους.

Η «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» με είκοσι ερωτήσεις και απαντήσεις παρουσιάζει όλα τα
στοιχεία που συνθέτουν σήμερα τα βασικά χαρακτηριστικά των ΕΛΔΕ (Εταιρείες
Λήψης και Διαβίβασης).

1 Τι είναι οι ΕΛΔΕ;

Οι ΕΛΔΕ είναι Εταιρείες Λήψης και Διαβίβασης Εντολών και έχουν ως μόνη και
αποκλειστική δραστηριότητα τη λήψη και διαβίβαση εντολών για αγοραπωλησίες
μετοχών και μεριδίων αμοιβαίων κεφαλαίων για λογαριασμό των επενδυτών.

2 Τι πρέπει να γνωρίζει ο επενδυτής;

Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να καταβάλει χρήματα ο επενδυτής σε ΕΛΔΕ ή να τα
καταθέσει σε τραπεζικό λογαριασμό της ΕΛΔΕ ή σε λογαριασμό φυσικού προσώπου.
Οι ΕΛΔΕ δεν εκτελούν οι ίδιες αγοραπωλησίες μετοχών και δεν επιτρέπεται να
κατέχουν ή να διακινούν (παραλαβή ή παράδοση) τίτλους και χρήματα που ανήκουν
σε πελάτες. Επίσης, οι ΕΛΔΕ δεν μπορούν να παρέχουν άλλες επενδυτικές
υπηρεσίες.

3 Πώς κάνουν τις αγοραπωλησίες μετοχών και μεριδίων αμοιβαίων
κεφαλαίων οι ΕΛΔΕ;

Επειδή οι ίδιες απαγορεύεται να εκτελούν εντολές, συνεργάζονται απαραίτητα με
μία ή περισσότερες ΑΧΕ, ΕΠΕΥ ή ΑΧΕΠΕΥ καθώς και ΑΕΔΑΚ. Οι ΕΛΔΕ οφείλουν να τις
κάνουν γνωστές στους πελάτες τους αναρτώντας σχετικές ανακοινώσεις σε εμφανή
σημεία των γραφείων τους.

4 Γιατί δημιουργήθηκαν οι ΕΛΔΕ;

Οι εταιρείες αυτές δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο των επενδυτικών υπηρεσιών στον
τομέα κινητών αξιών για την ανάπτυξη της κεφαλαιαγοράς. Συνέβαλαν στη διάδοση
της χρηματιστηριακής ιδέας και σε απομακρυσμένες περιοχές.

5 Πώς ελέγχονται οι ΕΛΔΕ;

Οι ΕΛΔΕ εποπτεύονται από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, αν και δεν είναι αρμόδια
αρχή για την έγκριση της άδειας λειτουργίας τους. Οι άδειες δίνονται από τις
νομαρχίες. Συστήνονται ως ανώνυμες εταιρείες με μετοχικό κεφάλαιο τουλάχιστον
60 εκατ. δραχμών. Παλαιότερα το όριο αυτό ήταν 30 εκατ. δραχμές.

6 Πόσες ΕΛΔΕ λειτουργούν σήμερα στη χώρα;

Ο αριθμός τους σήμερα πλησιάζει τις 1.000. Οι περισσότερες δημιουργήθηκαν το
1999, όταν παρουσιάστηκε μεγάλη ανάπτυξη και αύξηση των τιμών των μετοχών στο
Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών με την είσοδο στην αγορά νέων επενδυτών. Ενδεικτικά
αναφέρεται ότι το 1995 συστήθηκαν 2 ΕΛΔΕ, το 1996 21, το 1997 83 και το 1998
152. Στα τέλη του 1998 υπήρχαν 273 ΕΛΔΕ και την 1η Μαρτίου 2000 934 ΕΛΔΕ.
Πάντως, σήμερα ο ρυθμός δημιουργίας νέων ΕΛΔΕ σημειώνει μείωση.

7 Πού βρίσκονται οι περισσότερες;

Μολονότι οι ΕΛΔΕ δημιουργήθηκαν για να διευκολύνουν τους επενδυτές
απομακρυσμένων περιοχών, οι περισσότερες βρίσκονται στην Αθήνα.

Σύμφωνα με στοιχεία, από τις 609 ΕΛΔΕ που υπήρχαν τον Οκτώβριο οι 319 ήταν
στην Αθήνα. Η κατανομή τους ανά γεωγραφική περιοχή παρουσιάζει αναλογία με τον
αριθμό του πληθυσμού.

8 Τι τζίρο κάνουν οι ΕΛΔΕ;

Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της αγοράς, το 40% έως το 60% του συνολικού
τζίρου στο Χρηματιστήριο προέρχεται από τις ΕΛΔΕ.

9 Πόσα είναι τα κέρδη των ΕΛΔΕ;

Επειδή οι ΕΛΔΕ είναι ανώνυμες εταιρείες, οι οποίες όμως ιδρύθηκαν οι
περισσότερες το 1999, σύμφωνα με τον νόμο δημοσιεύουν ισολογισμούς σε
υπερδωδεκάμηνη χρήση. Για το λόγο αυτό δεν υπάρχουν συγκεντρωτικά στοιχεία. Ο
σύνδεσμός τους (ΣΕΔΥΚΑ) θα συγκεντρώσει τα συνολικά οικονομικά στοιχεία φέτος.

10 Πόσες ΕΛΔΕ έχουν κλείσει;

Σύμφωνα με στοιχεία του συνδέσμου τους έχουν κλείσει συνολικά 7. Σε τέσσερις
από αυτές έβαλε «λουκέτο» η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και άλλες τρεις, περίπου,
αποφάσισαν να κλείσουν για δικούς τους λόγους.

11 Ποια είναι τα επαγγέλματα των βασικών μετόχων των ΕΛΔΕ;

Σύμφωνα με μελέτη της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς στα τέλη του 1998 οι
οικονομολόγοι αποτελούσαν το 13,26% των βασικών μετόχων των Εταιρειών Λήψης
και Διαβίβασης Εντολών (ΕΛΔΕ) και οι επιχειρηματίες το 12,14%. Ακολουθούν οι
ιδιωτικοί υπάλληλοι με ποσοστό 7,67%, οι ασφαλιστές με 6,71%, οι σύμβουλοι
επενδύσεων και επιχειρήσεων με 6,23%, οι έμποροι με 5,59%, οι καθηγητές με
2,4%, οι λογιστές με 2,24%, οι νοικοκυρές με 2,24%, οι φοιτητές με 2,08%, οι
συνταξιούχοι με 2,08%, οι πολιτικοί μηχανικοί με 1,6%, οι ηλεκτρολόγοι
μηχανικοί με 1,12%, οι δικηγόροι με 1,12% και οι γιατροί με 1,12%. Οι μέτοχοι,
των οποίων το επάγγελμα δεν αναφέρονταν στα καταστατικά των ΕΛΔΕ, αποτελούσαν
το 14,22% και εκείνοι με λοιπά-διάφορα επαγγέλματα αποτελούσαν το 18,18%.

12 Ποια είναι τα λοιπά – διάφορα επαγγέλματα των βασικών μετόχων των
ΕΛΔΕ;

Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, σε σύνολο 626 μετόχων αναφέρονταν ένας αμειβόμενος
καλαθοσφαιριστής, ένας εργολάβος δημοσίων έργων, δύο εργολάβοι οικοδομών και
έξι στρατιωτικοί (τέσσερις εν αποστρατεία, ένας συνταγματάρχης και ένας
στρατιωτικός). Επίσης, αναφέρονται πέντε σπουδαστές, ένας ζωγράφος, μία
κομμώτρια, τρεις εισοδηματίες, δύο άνεργοι, ένας αστυνομικός, πέντε
δημοσιογράφοι, ένας ζωγράφος και ένας μουσικός. Ακόμη υπάρχουν ένας ξενοδόχος,
δύο εστιάτορες, πέντε αγρότες, ένας γουνέμπορος, δύο φαρμακοποιοί, τρεις
τραπεζικοί, ένας διευθυντής υποκαταστήματος τράπεζας, ένας ψυκτικός κ.λπ.

13 Υπάρχουν άλλες δραστηριότητες των μελών του διοικητικού
συμβουλίου των ΕΛΔΕ;

Πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου Μακεδονίας που έγινε με δειγματοληπτική
έρευνα σε ΕΛΔΕ της Βόρειας Ελλάδος, έδειξε ότι το 62% των μελών του
Διοικητικού Συμβουλίου έχει και άλλες δραστηριότητες.

14 Ποιες είναι αυτές οι δραστηριότητες;

Το 15% δηλώνει «διάφορες» και το 5% «απόρρητες». Με ασφαλιστικά ασχολείται το
7%, λογιστές είναι το 9%, καθηγητές το 5%, δικηγόροι το 9%, οικονομολόγοι το
9%, ιατροί το 5%, επιχειρηματίες το 7%, ιδιωτικοί υπάλληλοι το 5% και
πολιτικοί μηχανικοί το 5%. Το υπόλοιπο 19% εργάζεται στην εταιρεία ως
υπάλληλος ή ως διευθυντής.

15 Είναι σωστό να διευθύνονται οι ΕΛΔΕ από άτομα μερικής απασχόλησης και
μάλιστα χωρίς να διαθέτουν μερικές φορές τις απαραίτητες οικονομικές
γνώσεις;

Το ερώτημα αυτό έχει απασχολήσει και τον σύνδεσμο των ΕΛΔΕ και σε υπόμνημά του
προς την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ζητεί τη
θέσπιση διαμεσολαβητικού υπεύθυνου με πιστοποίηση από αρμόδιο φορέα.

Δηλαδή, όλες οι ΕΛΔΕ θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον ένα στέλεχός τους ως
διαμεσολαβητικό υπεύθυνο κατ’ αντιστοιχία του χρηματιστηριακού εκπροσώπου των
ΑΧΕ. Χωρίς αυτόν να μην επιτρέπεται η λειτουργία των ΕΛΔΕ.

16 Μήπως τελικά θα έπρεπε να δίνονται οι άδειες λειτουργίας στις ΕΛΔΕ από
την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς;

Σύμφωνα με αίτημα του συνδέσμου των ΕΛΔΕ, προτείνεται να αλλάξει το καθεστώς
ίδρυσης και λειτουργίας τους από τις κατά τόπους νομαρχίες και να δίνονται οι
άδειες από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Πρώτα η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς θα κάνει
έλεγχο στις ΕΛΔΕ και μετά να τους δίνει την άδεια λειτουργίας, όπως ακριβώς
κάνει και για τις άλλες ΕΠΕΥ.

17 Μπορούν οι ΕΛΔΕ να διαβιβάσουν εντολές για συναλλαγές στο
Χρηματιστήριο Παραγώγων;

Όχι, αλλά θα το ήθελαν και το έχουν ζητήσει.

18 Τι κυρώσεις έχουν επιβληθεί σε ΕΛΔΕ;

Το 1998 η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς επέβαλε χρηματικές ποινές σε 2 ΕΛΔΕ για
παράνομες μεθοδεύσεις που οδήγησαν σε στρέβλωση της αγοράς, στη δημιουργία
τεχνητής εμπορευσιμότητας και για χειραγώγηση τιμής μετοχών. Το 1999
επιβλήθηκαν χρηματικές ποινές σε 7 ΕΛΔΕ για την παροχή μη επιτρεπόμενων
επενδυτικών υπηρεσιών, για τη συμμετοχή τους σε μεθοδεύσεις επί μετοχών και
για παραβάσεις του Κώδικα Δεοντολογίας.

Φέτος έχει αφαιρέσει την άδεια λειτουργίας από τέσσερις ΕΛΔΕ για διαφόρους
λόγους (λογιστικών και οργανωτικών ανωμαλιών, εμπλοκής τους στη λειτουργία των
εταιρειών προσώπων που δεν είχαν νόμιμη σχέση με αυτές, αλλά είναι γνωστά στην
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για σοβαρές χρηματιστηριακές παραβάσεις, παραβάσεων του
κώδικα δεοντολογίας, πλήρους λογιστικής αταξίας και παρεμπόδισης των ελεγκτών
της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς στην άσκηση των καθηκόντων τους).

19 Πώς ελέγχει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της ΕΛΔΕ;

Κατ’ αρχήν με δικούς τις ελεγκτές και υποστηρικτικά με τη βοήθεια ελεγκτικών
οίκων.

20 Εάν έχω ένα πρόβλημα με την ΕΛΔΕ που συνεργάζομαι πού μπορώ να
απευθυνθώ;

Πρώτα στην ΕΛΔΕ, στην οποία είστε πελάτης και στη χρηματιστηριακή εταιρεία ή
ΑΕΔΑΚ με την οποία συνεργάζεται. Ταυτόχρονα θα πρέπει εγγράφως να απευθυνθείτε
στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και στον Σύνδεσμο Μελών Χρηματιστηρίων Αθηνών (ΣΜΕΧΑ).