Όργανα απο χοίρους σε 5 χρόνια

Το πρώτο βήμα έγινε. Η εποχή ωστόσο όπου στα νοσοκομεία θα
πραγματοποιούνται μεταμοσχεύσεις από όργανα που ανήκουν σε ζώα, και μάλιστα σε
χοίρους, αργεί ακόμα. Οι πιο αισιόδοξοι μιλούν για 5 χρόνια, οι σκεπτικιστές
τοποθετούν αυτή τη δυνατότητα σε ορίζοντα δέκα χρόνων.

Τα πρώτα. Πέντε κλωνοποιημένα γουρουνάκια δημιούργησε η ίδια εταιρεία που έφτιαξε την «Ντόλη»

Το πρώτο στοίχημα λοιπόν, που ήταν να επιτευχθεί η κλωνοποίηση χοίρων, πέτυχε.
Τώρα, στα χρόνια που θα ακολουθήσουν, εκείνο που απομένει για την επιστημονική
έρευνα είναι να κατορθώσει να «δημιουργήσει» χοίρους ή ενδεχομένως άλλα
θηλαστικά ζώα που θα έχουν τροποποιηθεί γενετικώς ώστε να εμπεριέχουν
ανθρώπινα γονίδια. Αυτά τα γονίδια θα βοηθήσουν ώστε τα θηλαστικά ζώα να έχουν
καρδιά, πάγκρεας, ήπαρ, νεφρούς ή ακόμα και δέρμα που θα είναι σε τέτοιο βαθμό
συμβατά με τα αντίστοιχα ανθρώπινα ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για
μεταμόσχευση.

Το γεγονός πάντως είναι ότι μια τέτοια προοπτική θα έφερνε τα πάνω κάτω στη
ζωή εκατοντάδων ανθρώπων που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας. Ανθρώπων
που ταλαιπωρούνται κάθε μέρα, περιμένοντας τη στιγμή που θα τους γνωστοποιηθεί
ότι βρέθηκε μόσχευμα για την περίπτωσή τους.

Η εταιρεία που ανακοίνωσε την κλωνοποίηση των πέντε μικρών χοίρων είναι η
εταιρεία βιοτεχνολογίας PPL Therapeutics που εδρεύει στο Εδιμβούργο της
Σκωτίας και στα εργαστήρια της οποίας είχε γεννηθεί πριν από λίγα χρόνια το
πρώτο κλωνοποιημένο πρόβατο, η Ντόλη. Ο διευθυντής της εταιρείας κ. Ρον Τζέιμς
δήλωσε πως «η γέννησή τους ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία γενετικώς
τροποποιημένων χοίρων, τα όργανα και τα κύτταρα των οποίων μπορεί να
μεταμοσχευτούν με επιτυχία σε ανθρώπους, γεγονός που αποτελεί τη μοναδική
βραχυπρόθεσμη λύση για την αντιμετώπιση της μεγάλης έλλειψης ανθρώπινων
οργάνων σε παγκόσμιο επίπεδο».

Η κλωνοποίηση των πέντε χοίρων έγινε με τον ίδιο τρόπο που επιτεύχθηκε και η
κλωνοποίηση της Ντόλης. Οι χοίροι επιλέχτηκαν επειδή οι ιστοί τους (σε
αντίθεση με άλλων θηλαστικών) μοιάζουν πιο πολύ με εκείνους των ανθρώπων, από
πλευράς αντιγονικής συστάσεως. Οι ερευνητές παίρνουν ένα σωματικό κύτταρο από
ένα χοίρο Α και μεταφέρουν τον πυρήνα του σε ένα ωοκύτταρο, του οποίου τον
πυρήνα έχουν καταστρέψει. Το ωοκύτταρο το τοποθετούν σε ένα θηλυκό χοίρο και
αργότερα τα άτομα που γεννιούνται αποτελούν κλώνους του χοίρου Α, μια και
φέρουν όλα τα χαρακτηριστικά του.

Η τεχνική αυτή, όπως λέει ο καθηγητής της Γενετικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ.
Μιλτιάδης Τίπας, αντιμετώπισε πολλά τεχνικά προβλήματα ώσπου να επιτευχθεί.
Από τη στιγμή όμως που τελικά πραγματοποιήθηκε, εκείνο που απομένει είναι η
επιστήμη να καταφέρει να τροποποιήσει γενετικά τον χοίρο Α, ώστε τα όργανά του
να έχουν την πλέον δυνατή συμβατότητα με εκείνα του ανθρώπου. Και στη συνέχεια
ο χοίρος αυτός να κλωνοποιηθεί, ώστε να δημιουργηθεί πληθώρα ζώων με όργανα
κατάλληλα προς μεταμόσχευση στον άνθρωπο.

Βέβαια η γενετική τροποίηση του χοίρου δεν είναι εύκολη υπόθεση. Για δύο
λόγους: από τη μια πλευρά θα πρέπει να επιτευχθεί η όσο το δυνατό μεγαλύτερη
συμβατότητα των ιστών του χοίρου με τους ανθρώπινους ιστούς, και από την άλλη
να εντοπιστούν εκείνα ανθρώπινα γονίδια (και να κατανοηθεί η συμπεριφορά τους)
που θα εισέλθουν στο σώμα του χοίρου και θα δημιουργήσουν την κατάλληλη
καρδιά, το κατάλληλο πάγκρεας και τους κατάλληλους νεφρούς, ώστε να μπορεί να
μεταμοσχευτούν στον άνθρωπο.

Αυτή η μελλοντική δυνατότητα, δεν αφήνει ασυγκίνητους τους ανθρώπους που ζουν
με την αγωνία εξεύρεσης μοσχεύματος. Η κ. Ιωάννα Λεβαντή, πρόεδρος του
Συλλόγου Βαρέων Καρδιοπνευμονοπαθών, περίμενε τρεις μήνες ώσπου να βρεθεί
καρδιά και να μεταμοσχευτεί στο σώμα της. Γνωρίζει πολύ καλά πως οι άνθρωποι
που περιμένουν μια ξένη καρδιά για να ζήσουν δεν έχουν πολλά περιθώρια
αναμονής. Γνωρίζει επίσης ότι εκατοντάδες άλλοι άνθρωποι στην Ελλάδα
υποβάλλονται μέρα παρά μέρα σε αιμοκαθάρσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την
ποιότητα της καθημερινής τους ζωής. Η είδηση γι’ αυτήν τη μελλοντική προοπτική
την ξάφνιασε, αλλά παραδέχεται ότι θα δεχόταν ένα μόσχευμα από κάποιο ζώο, αν
ήταν να σωθεί η ζωή της. «Και όχι μόνο η ζωή μου, αλλά όλων των ανθρώπων που
είναι σε τέτοια θέση. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως αδιαφορώ για τη ζωή του
ζώου. Ακόμα και αν είναι, όπως λέμε, ένα γουρουνάκι. Νιώθω τα φιλοζωικά μου
αισθήματα να συγκρούονται με τα αισθήματα αγωνίας και πόνου που ζουν
καθημερινά τόσοι άνθρωποι και τα οποία βίωνα και εγώ για ένα μεγάλο χρονικό
διάστημα». Ο διευθυντής της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού στο γενικό νοσοκομείο
«Αλεξάνδρα» κ. Αντώνης Λαγγουράνης λέει πως η μεταμόσχευση αποτελεί το κατ’
εξοχήν θεραπευτικό μέσο εναντίον του τελικού σταδίου ανεπάρκειας ζωτικών
οργάνων (καρδιά – πνεύμονες – νεφρά – ήπαρ). «Όμως αυτό το σύγχρονο θαύμα της
ιατρικής δεν το αξιοποιούμε στον βαθμό που θα έπρεπε λόγω ανεπαρκούς προσφοράς
μοσχευμάτων».

Ο κ. Λαγγουράνης προσθέτει ακόμα ότι τα τελευταία χρόνια διερευνώνται οι
δυνατότητες αντιμετώπισης των ολοένα και περισσότερο αυξανόμενων
μεταμοσχευτικών αναγκών με όργανα από ζώα και κυρίως από χοίρους
(ξενομεταμόσχευση). «Το πρόβλημα όμως της απόρριψης των μοσχευμάτων από
τέτοιου είδους πηγές δεν έχει λυθεί ακόμα. Η επαναστατική εξέλιξη της ιατρικής
τεχνολογίας αφήνει πολλά περιθώρια ελπίδας ότι στο απώτερο ή και στο άμεσο
μέλλον το μεταμοσχευτικό πρόβλημα θα λυθεί μέσω της κλωνοποίησης».