Διστάζουν για το ευρώ Άγγλοι, Δανοί, Σουηδοί

Η Δανία και η Σουηδία, δύο χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν
μετέχουν στην ΟΝΕ, αναρωτιούνται αν είναι πραγματικά αναγκαίο να ενταχθούν στη
ζώνη του ευρώ. Στη Βρετανία ο ευρωσκεπτικισμός καλά κρατεί, ενώ η Ελλάδα
υπέβαλε επίσημα την αίτησή της για να ενταχθεί στην ΟΝΕ.

Στη Δανία ο Σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Πουλ Ράσμουσεν ανακοίνωσε τη
διεξαγωγή δημοψηφίσματος, στις 28 Σεπτεμβρίου, για την ένταξη της χώρας στην
ΟΝΕ. Έτσι οι Δανοί καλούνται να αποφανθούν για την Ευρώπη έκτη φορά από το
1972 που είπαν «ναι» στο δημοψήφισμα για την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή
Κοινότητα. Μια πορεία πολυτάραχη, που συμβολίζει τη δυσπιστία των πέντε
εκατομμυρίων κατοίκων της σ’ έναν πολυεθνικό οργανισμό που, κατά την άποψή
τους, ευνοεί τα «μεγάλα» κράτη-μέλη του, είναι αδιαφανής και παράλυτος από
γραφειοκρατικές αγκυλώσεις.

Μετά τη νίκη του «όχι» στο πρώτο δημοψήφισμα για το Μάαστριχτ, το 1992, τα
πολιτικά κόμματα της Δανίας ήταν αποφασισμένα να δώσουν δεύτερη ευκαιρία στη
Συνθήκη, αφαιρώντας τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία της: το ενιαίο νόμισμα, την
κοινή άμυνα, τη δικαστική συνεργασία και την ευρωπαϊκή υπηκοότητα. Τελικά, οι
Δανοί αποδέχτηκαν «σε δεύτερη ανάγνωση» τη Συνθήκη, την οποία όμως έκοψαν και
έραψαν στα μέτρα τους.

Το δημοψήφισμα της 28ης Σεπτεμβρίου αποβλέπει σε ακύρωση της εξαίρεσης για το
ενιαίο νόμισμα, στο οποίο η Δανία μπορεί κάλλιστα να ενταχθεί λόγω της γερής
οικονομίας της.

Διστακτικοί να ενταχθούν στην ΟΝΕ εμφανίζονται και οι Σουηδοί, αν και
πληρούσαν τα κριτήρια του Μάαστριχτ ήδη από την εισαγωγή του ευρώ. Τώρα, όμως,
η Κεντρική Επιτροπή του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος του πρωθυπουργού Γκέραν
Πέρσον ψήφισε στις 21 Ιανουαρίου υπέρ της ένταξης της Σουηδίας στην ΟΝΕ, χωρίς
να καθορίσει ημερομηνία. Η κυβέρνηση θα προτιμούσε να μην τεθεί το θέμα σε
δημοψήφισμα, το αποτέλεσμα του οποίου φαίνεται σήμερα περισσότερο αβέβαιο,
αλλά να κριθεί από τη Βουλή. Αντίθετα, τα δύο κόμματα που στηρίζουν την
κυβέρνηση μειοψηφίας στο κοινοβούλιο, οι Πράσινοι και το Κόμμα της Αριστεράς
(πρώην κομμουνιστικό), απαιτούν τη διενέργεια δημοψηφίσματος.

Βρετανικό «όχι»

Στη Βρετανία, όμως, η θέση της κυβέρνησης των Εργατικών σ’ αυτό το θέμα
παραμένει η ίδια εδώ και τρία χρόνια: οι Βρετανοί ψηφοφόροι θα κληθούν «κατά
την επόμενη τετραετία» (2001 – 2005) να ψηφίσουν υπέρ ή κατά της ένταξης της
χώρας στην ΟΝΕ, «αν η κυβέρνηση κρίνει ότι η χώρα πέρασε τις πέντε οικονομικές
εξετάσεις» που η ίδια καθόρισε τον Σεπτέμβριο του 1997. Προς το παρόν, όμως,
οι Βρετανοί αντιδρούν έντονα στην κατάργηση της στερλίνας τους. Σύμφωνα με τις
τελευταίες δημοσκοπήσεις, το ποσοστό εκείνων που απορρίπτουν το ευρώ αυξήθηκε
σε 69% από 58%.

Ευνοϊκή υποδοχή για την Ελλάδα

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρομάνο Πρόντι και ο αρμόδιος επίτροπος για
οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις Πέδρο Σόμπλες υποδέχτηκαν ευνοϊκότατα
την ελληνική υποψηφιότητα για ένταξη στο ευρώ. Ο υπουργός Οικονομικών Γιάννος
Παπαντωνίου επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα «πληροί κατά γράμμα όλα τα κριτήρια του
Μάαστριχτ για την ένταξή της στη ζώνη του ευρώ». Η πλήρωση τού τελευταίου
κριτηρίου του Μάαστριχτ, εκείνου που αφορά τον πληθωρισμό, επιτεύχθηκε τον
περασμένο Φεβρουάριο με πληθωρισμό που εναρμονίζεται με το ευρωπαϊκό όριο τού
2,1%. Το δημόσιο έλλειμμα ήταν 1,6% του ΑΕΠ στο τέλος του 1999, ενώ τα
μακροπρόθεσμα επιτόκια κυμαίνονται μεταξύ 6 και 6,5% και είναι μικρότερα από
τα αντίστοιχα γερμανικά.

Για τον αρχηγό της σοσιαλιστικής κυβέρνησης Κώστα Σημίτη, οι προσπάθειες και
οι θυσίες του ελληνικού λαού απέφεραν καρπούς και για πρώτη φορά στην ελληνική
ιστορία η ελληνική οικονομία βρίσκεται μπροστά στην προοπτική μακροπρόθεσμης
σταθερότητας.

Μπορεί η Ελλάδα να πέτυχε την οικονομική απογείωσή της, αλλά σύμφωνα με τους
οικονομικούς αναλυτές υπάρχουν ακόμη μερικά προβλήματα: η ολοκλήρωση των
ιδιωτικοποιήσεων, η απελευθέρωση των αγορών ενέργειας και μεταφορών, η
αναδιοργάνωση των ασφαλιστικών ταμείων και η μεταρρύθμιση των
αναποτελεσματικών κρατικών δομών.