Κι όμως υπάρχουν βάρβαροι…

«Και τώρα τι θα γίνουμε χωρίς βαρβάρους;…». Αν και ο πολυδιαβασμένος στίχος
του Καβάφη έχει υπερ-χρησιμοποιηθεί στην αρχή περισπούδαστων άρθρων, σίγουρα
θα επανέλθει στην επικαιρότητα με το «κλείδωμά» μας στην ΟΝΕ, την πάταξη του
πληθωρισμού και το στρογγυλοκάθισμά μας στην 12η πολυθρόνα της Ε.Ε. Το κακό,
εν τούτοις, είναι ότι εξακολουθούν να υπάρχουν «βάρβαροι». Η τελευταία
δημοσκόπηση μάλιστα τους ιεράρχησε ως εξής: Ανεργία (προβληματίζει το 65,3%),
Παιδεία (42,4%), Υγεία – Ασφάλιση (34,4%).

Η νέα κυβέρνηση Σημίτη – ΠΑΣΟΚ θα έχει ένα ισχυρότατο όπλο στην αντιμετώπιση
των «βαρβάρων»: ένα καινούργιο «πακέτο» 25 τρισ. για τη διαμόρφωση του νέου
μοντέλου της κοινωνίας μας.

Ποιο πρέπει όμως να είναι το μοντέλο αυτό;

Ο βασικός σκελετός του αναμφίβολα θ’ αποτελεσθεί από το πώς θ’ αντιμετωπισθούν
οι «3 βάρβαροι». Σήμερα, που έχει περάσει η μόδα της νεωτεριστικής
αρλουμπολογίας του τύπου «το τέλος της Ιστορίας», «σοσιαλισμός = διαχειριστής
του νεοφιλελευθερισμού;» και «ο αγγελικός κόσμος της οικονομίας της αγοράς»,
μπορεί ν’ αποτολμηθεί ­ χωρίς τον κίνδυνο να καεί επί της πυράς ο τολμών ­ όχι
με μια ολοκληρωμένη θεώρηση του νέου μοντέλου, που θέλουμε, αλλ’
ορισμένες επισημάνσεις τού… τι δεν πρέπει να θέλουμε.

Ενδεικτικά και μόνον:

1. Ανεργία

Η συνταγή της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας σαν μοναδική λύση,
αποτελεί καπιταλιστικό αναχρονισμό. Για την απορρόφηση 600.000 ανέργων με νέες
θέσεις εργασίας (όταν 1 θέση = 50 εκ. επένδυση) θα χρειαζόντουσαν 30 τρισ. και
αρκετά χρόνια, ενώ θα εδραίωνε την κοινωνία των 2/3. Επιβάλλεται συνδυασμός
μέτρων όπως:

* Να μειωθεί ο χρόνος εργασίας, χωρίς μείωση των αποδοχών.

* Να ενισχυθεί ο κοινωνικός μισθός π.χ. με κατοχυρωμένη κλιμάκωση των τιμών
στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (φως, νερό, τηλέφωνο, μεταφορικά) υπέρ των
ασθενέστερων τάξεων.

* Να θεσπισθεί «μισθός» και κυρίως ασφάλιση για τη νοικοκυρά.

* Και φυσικά πρέπει να λειτουργήσει ελεύθερα ο νόμος της προσφοράς και της
ζήτησης στην αγορά εργασίας, με πρώτο βήμα την ενίσχυση της κινητικότητας των
εργαζομένων. Σήμερα, περιοχές με κρίσιμα αυξημένα ποσοστά ανεργίας, όπως η Δ.
Αττική και δη ο Μείζων Πειραιάς, είναι αποκλεισμένες από το υπόλοιπο
Λεκανοπέδιο. Θ’ αρκούσε, εν τούτοις, η επέκταση του Μετρό, π.χ. μέχρι το
Πέραμα, για ν’ αλλάξει άρδην η εικόνα.

2. Παιδεία

Η μεταρρύθμιση έγινε αλλά δεν πρέπει να σταματήσει. Επιβάλλεται η διόρθωση των
όποιων δυσλειτουργιών της, αλλά και ο ορθός προσανατολισμός:

* Δεν πρέπει να είναι αποκλειστικά προσανατολισμένη προς την παραγωγή γιατί
τότε θα έχουμε εργατο-υπαλλήλους που θα είναι αποδοτικά «γρανάζια» αλλά όχι
δημιουργικοί άνθρωποι.

* Δεν πρέπει να είναι προσανατολισμένη προς την ποσότητα αλλά την «ποιότητα»,
την πολλαπλότητα κι επιλεκτικότητα. Διαφορετικά μεγάλος αριθμός μαθητών που
δεν «αντέχουν», θα αποκλεισθούν.

3. Υγεία – Ασφάλιση

Δεν είναι το πιο εύκολο πρόβλημα, αλλ’ είναι εύκολη η «συνταγή». Αρκεί να
δούμε τις προτάσεις της συντηρητικής παράταξης. Και η δέσμευση του Κ. Σημίτη
ότι θ’ αυξηθούν οι κοινωνικές δαπάνες κατά 2% του ΑΕΠ στην επόμενη 4ετία,
δείχνει ότι ακολουθούμε τη σωστή κατεύθυνση.

* Ασφαλώς χρειάζεται εκσυγχρονισμός του ΕΣΥ αλλ’ όχι επιστροφή στην
ιδιωτικοποίηση που επιχειρήθηκε το ’90-’93 επί Ν.Δ.

* Ασφαλώς χρειάζεται ριζική εξυγίανση του ασφαλιστικού συστήματος αλλά ο
εργαζόμενος που θ’ αποχωρεί από την παραγωγική διαδικασία θα πρέπει να έχει
διασφαλισμένο το ίδιο βιωτικό επίπεδο.

*Και θα πρέπει να θεσπισθούν πόροι που θα διατίθενται κατευθείαν για την
ασφάλιση, έτσι ώστε το Κράτος-Πρόνοιας να μην επηρεάζεται από τις εκάστοτε
οικονομικές διακυμάνσεις, ή τις ανάγκες της εκάστοτε κυβέρνησης.

Ασφαλώς πολλοί μπορούν πολλά να υποστηρίζουν. Το σίγουρο είναι ότι στην 4ετία
που αρχίζει θα στήσουμε τις βάσεις για το μοντέλο ζωής της επόμενης 25ετίας,
τουλάχιστον. Θα δώσουμε απάντηση στο ερώτημα αν θα εργαζόμαστε για να ζούμε
ή αν θα ζούμε για να εργαζόμαστε. Στη δεύτερη περίπτωση, όμως, ίσως να
είναι προτιμότερη… η αυτοκτονία. Ή έστω η υπερψήφιση της Ν.Δ. Το ίδιο
κάνει…

Ο Γιάννης Καψής είναι βουλευτής ΠΑΣΟΚ στη Β’ Πειραιά.