Προπολεμικά… πολλά νοσοκομεία της Αττικής!

Σπίτια, που μετατράπηκαν αναγκαστικά ­ για να καλύψουν τις ανάγκες του Β’
Παγκοσμίου Πολέμου ­ σε νοσοκομεία, είναι πολλά από τα νοσηλευτικά ιδρύματα
της Αττικής. Δυσλειτουργικά, χωρίς αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και χωρίς κλινικό
προγραμματισμό, αποπνέουν μιζέρια και κατάθλιψη.

Γιάννης Υφαντόπουλος. Ο αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνικής Πολιτικής τονίζει ότι πρέπει να καταρτισθεί ένα κεντρικό σχέδιο για τα νοσοκομεία της Αττικής

«Τα κτίρια αυτά δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις νοσηλείας»,
τονίζει ο αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνικής Πολιτικής και Οικονομικών της
Υγείας στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γιάννης Υφαντόπουλος.
«Αυτή η πεπαλαιωμένη κτιριακή υποδομή δημιουργεί προβλήματα στη διακίνηση των
φορείων και των εργαστηριακών εξετάσεων, συντελεί στην ανάπτυξη
ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων και δεν επιτρέπει στους γιατρούς να εργασθούν και
να εκπαιδευθούν σωστά».

Όπως εξηγεί ο κ. Υφαντόπουλος, το επικρατέστερο διεθνώς αρχιτεκτονικό μοντέλο
για τα σύγχρονα νοσοκομεία βασίζεται στην «ανάπτυξη χιόνος». Δηλαδή, στη
δημιουργία ενός κύκλου στο κέντρο του κτιρίου (όπου στεγάζονται τα βασικά
χειρουργεία και εργαστήρια), ο οποίος περιβάλλεται περιφερικά από τα τμήματα
των ειδικοτήτων και εκείνα με τη σειρά τους από τα τμήματα των υποειδικοτήτων.
Με τον σχεδιασμό αυτό έχουν κτισθεί το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο και το
νέο νοσοκομείο «Ερρίκος Ντυνάν».

«Τα ελληνικά νοσοκομεία έχουν κτισθεί σε σχήμα κεφαλαίου Π και αυτό δημιουργεί
λειτουργικές δυσκολίες», επισημαίνει ο κ. Υφαντόπουλος. «Κατά τις δεκαετίες
του 1960 και του 1970, όταν οι άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκτιζαν για
νοσοκομεία τους περίφημους “λευκούς πύργους”, η Ελλάδα δεν ακολούθησε αυτή την
τάση. Σήμερα, οι χώρες αυτές περιορίζουν τις κλίνες με τις μονάδες ημερήσιας
νοσηλείας και χειρουργικής και αφήνουν μεγάλο χώρο για εργαστήρια και ιατρική
εκπαίδευση. Η Ελλάδα παραμένει στην παλιά μιζέρια χωρίς να λάβει τα μηνύματα
των καιρών. Το μόνο που έχει πραγματοποιηθεί ­ με «πυροσβεστικό» τρόπο ­ είναι
η μετατροπή των μεγάλων θαλάμων των 20-25 ασθενών σε θαλάμους 2-5 ασθενών».

Ειδικά για το νοσοκομείο «Σωτηρία», ο κ. Υφαντόπουλος προτείνει τουλάχιστον να
ενοποιηθεί σε ένα σύγχρονο νοσοκομειακό συγκρότημα με το γειτονικό Γενικό
Κρατικό. Το ίδιο και για τα δύο Νοσοκομεία Παίδων (τα οποία συνδέει μια
«κερκόπορτα», τελευταία μάλιστα κλειδωμένη). Το «Ελπίς» θα πρέπει να γίνει
μουσείο ή κέντρο ιατρικής εκπαίδευσης. «Θα πρέπει να εκπονηθεί ένα
νοσοκομειακό πλάνο για όλο το Λεκανοπέδιο», υπογραμμίζει ο κ. Υφαντόπουλος.
«Και θα πρέπει, επιτέλους, να γίνουν και να δημοσιευθούν οικονομοτεχνικές
μελέτες για όλα τα νοσοκομεία, ώστε να ενημερωθεί ο Έλληνας πολίτης για την
κοινωνική απόδοση των μεγάλων επενδύσεων».

Επιστολή για τις επισημάνσεις Δημόπουλου

Από τον αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της γενικής
συνέλευσης της Ιατρικής Σχολής κ. Δημήτριο Αλεξίου, λάβαμε την ακόλουθη
επιστολή:

«Αξιότιμε κ. Διευθυντά,

Θα ήθελα να προσθέσω τη δική μου φωνή στις παρατηρήσεις του πρύτανη του
Πανεπιστημίου και καθηγητή της Ιατρικής κ. Δημόπουλου για τα χάλια σε πολλά
δημόσια νοσοκομεία της Αθήνας (“ΤΑ ΝΕΑ”, 6 Μαρτίου).

Δεν μπορώ όμως να μην παρατηρήσω ότι κάπως καθυστερημένα θυμήθηκε ο κ.
πρύτανης τα χάλια των πανεπιστημιακών νοσοκομείων Αρεταίειο – Αιγινήτειο –
Λαϊκό – Αλεξάνδρα με τα “παραπήγματα” και τις ελλείψεις σε υλικοτεχνική
υποδομή. Χρόνια τώρα, όταν διατυπώναμε στα όργανα του Πανεπιστημίου τις
διαμαρτυρίες μας, ο ίδιος ο κ. Δημόπουλος μάλλον λειτουργούσε σαν “αμορτισέρ”
για να μη θιγούν οι ισχυροί της ημέρας και χαλάσει το “ίματζ” του κοινωνικού
κράτους.

Ακόμη: σειρά ολόκληρη νοσοκομείων στα οποία το Πανεπιστήμιο έχει νόμιμα
δικαιώματα και θα μπορούσαν να αποτελέσουν πυρήνες αναγέννησης της Ιατρικής
Σχολής και της ιατρικής εκπαίδευσης εγκαταλείφθηκαν επί θητείας Δημόπουλου εις
το έλεος του Θεού (δηλ. του υπουργείου Υγείας που τα υποβάθμισε σιγά-σιγά).
Εννοώ τα νοσοκομεία “Συγγρού”, “Τσαγγάρη”, “Ευγενίδειο”.

Τώρα ο κ. Πρύτανης μιλάει για “παραπήγματα πίσω από το Αρεταίειο – Αιγινήτειο
– Αλεξάνδρα”. Όμως, πρέπει κάποιος να του θυμίσει ότι τα “παραπήγματα” έγιναν
και επί πρυτανείας του, άρα με τη δική του ευθύνη.

Ακόμη: μιλάει για το νοσοκομείο που πρέπει να γίνει στην ΒΑ Αττική “κοντά στην
Πανεπιστημιούπολη”. Όμως εδώ θα του θυμίσω ότι αυτός που έπρεπε να φροντίσει
να γίνει ένα τέτοιο νοσοκομείο, ήταν ο ίδιος. Όποιος διαβάσει τον Ν. 2166/93
αντιλαμβάνεται. Ελπίζω να αξιωθούν οι αναγνώστες των “ΝΕΩΝ” μιας ξεκάθαρης
απάντησης από τον ίδιο. Είναι ωραία τα ευχολόγια, αλλά όποιος τα διατυπώνει
πρέπει να καταθέσει και τα δείγματα της δικής του γραφής.

Μετά τιμής,

Δημήτριος Αλεξίου, αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπηστημίου Αθηνών, μέλος της
Γενικής Συνέλευσης της Ιατρικής Σχολής».

«Μήπως πρέπει να κτισθεί εξαρχής;»

Για σανατόριο, στα χρόνια του Μεσοπολέμου, είχε κτισθεί αρχικά το «Σωτηρία».
Αυτό επισημαίνει ο πρόεδρος του νοσοκομείου κ. Δημήτρης Νιάκας και προτείνει:
«Θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί για αποθεραπεία ασθενών».

Ο κ. Νιάκας αναφέρει επίσης τα σοβαρά προβλήματα που δημιουργεί η απόσταση
μεταξύ κτιρίων. «Για τη μετακίνηση των ασθενών μεταξύ των κτιρίων
χρησιμοποιούμε αυτοκίνητα», τονίζει. «Υπάρχει, ακόμα, πρόβλημα με τη φύλαξη
του κτιρίου και γι’ αυτό προγραμματίζουμε να φτιάξουμε νέα είσοδο.

Επίσης, σκοπεύουμε να επεκτείνουμε το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών και να
εγκαταστήσουμε εκεί κλασική μουσική και περιμένουμε από το υπουργείο να
υλοποιηθεί η αντισεισμική θωράκιση του νοσοκομείου». Ο πρόεδρος του «Σωτηρία»
εκφράζει, όμως, έναν σοβαρό προβληματισμό: «Τίθεται το ερώτημα ­ και γίνεται
συζήτηση με το υπουργείο Υγείας ­ εάν είναι σκόπιμο να επισκευάζονται
μεμονωμένα οι νοσοκομειακές μονάδες ή είναι καλύτερα να κτισθεί εξαρχής ένα
μοντέρνο νοσοκομείο, με τη συνδρομή του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Για
την επισκευή, για παράδειγμα, των μαγειρείων και των χειρουργείων, θα
χρειασθεί ένα δισ. δραχμές και αναρωτιέται κανείς εάν αξίζει».

Παρ’ όλα αυτά, ο κ. Νιάκας υπογραμμίζει ότι σε ερωτηματολόγια που έδωσαν σε
ασθενείς κατά την έξοδό τους από το νοσοκομείο, το 68,2% όσων απάντησαν
ανέφεραν ότι είναι ικανοποιημένοι ή πολύ ικανοποιημένοι από τους χώρους
υγιεινής και το 72,5% από την οργάνωση του νοσοκομείου.

Θα πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι από τα 6.100 άτομα που έλαβαν το
ερωτηματολόγιο, απάντησαν μόνο τα 609 (το 10%).

«ΕΛΠΙΣ»: Καλύτερα… μουσείο, παρά για νοσηλεία ασθενών

Ένα ταξίδι στον χρόνο κάνει όποιος διαβαίνει την είσοδο του Νοσοκομείου
«Ελπίς». Κτίρια νεοκλασικά, με εμφανή τα σημάδια των δεκαετιών που πέρασαν από
πάνω τους. Ωστόσο, η ομορφιά τους δεν κρύβεται ­ και είναι βέβαιον ότι θα
γίνονταν μοναδικά μουσεία, αν αποφάσιζε η Πολιτεία να σταματήσει να τα θεωρεί
κατάλληλα για νοσηλεία ασθενών. Πλησιάζει μεσημέρι όταν φθάνω στο «Ελπίς».
Στην είσοδο αριστερά με «υποδέχεται» το κτίριο που στεγάζει μεταξύ άλλων τη
Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Το κάτω τμήμα του ανακαινίζεται ­ οι αναρτημένες
ταμπέλες φέρουν τις σχετικές προειδοποιήσεις. Μόνο που το συρματόπλεγμα που
περιβάλλει τα έργα έχει σκουριάσει προ πολλού και δεν βλέπω κανέναν εργάτη να
δουλεύει. Προχωρώ προς το πίσω μέρος, για τα μεγάλα κτίρια που στεγάζουν τις
περισσότερες κλινικές. Κτίριον πρώτο: ΩΡΛ, αγγειοχειρουργικό, χειρουργικό,
φαρμακείο… Μια πολύ χαμηλή πόρτα, τρύπες στους τοίχους από τα «χαμένα»
κομμάτια σοβά, χρώμα απροσδιόριστο, ηλικία άνω των… -ήντα. Απέναντι το…
δίδυμο αδελφάκι του. Μόνο που η πόρτα του είναι κλειστή και μπροστά της
διαθέτει ένα κλιματιστικό μηχάνημα εν είδει εμποδίου.

Ανεβαίνω τα ραγισμένα σκαλοπάτια που οδηγούν στα δύο επόμενα κτίρια και
παρατηρώ τα σκουριασμένα κάγκελα. Δεξιά κι αριστερά ακόμη δύο κτίρια, όμοια με
τα προηγούμενα ­ σε ηλικία και εμφάνιση. Μπροστά στο εκκλησάκι του «Ελπίς», με
τη χορταριασμένη στέγη και τις ρωγμές από κάποιους σεισμούς.

Μπαίνω στο κτίριο που στεγάζει την καρδιολογική κλινική και τη Μονάδα
Εμφραγμάτων. Η σκάλα με τα αλλοιωμένα από τη χρήση μαρμάρινα σκαλοπάτια και
τις φθαρμένες κουπαστές αποτελεί ακόμη μία απόδειξη της ηλικίας του κτιρίου.
Οι θάλαμοι στενοί, αλλά τακτικοί και βαμμένοι. «Οι περισσότερες κλινικές
ανακαινίσθηκαν πριν από δύο χρόνια», με πληροφορεί μια γιατρός. «Τα κτίρια,
όμως, είναι του… 1900 και έχουν χαρακτηρισθεί διατηρητέα. Χρειάζεται
αναπαλαίωση, αλλά αμφιβάλλω ότι θα μπορέσει ποτέ να χρησιμοποιηθεί ως σύγχρονο
νοσοκομείο». Ίδια εικόνα και στα άλλα κτίρια. Από μέσα στοιχειώδης εμφάνιση,
αλλά απ’ έξω…