Ο διάλογος για τον Σεφέρη

Σε επιστολή του Άγγελου Βλάχου, η οποία σχολίαζε το άρθρο του στα «ΝΕΑ» για
τον Γιώργο Σεφέρη, απαντά ο Γιώργος Γεωργής, καθηγητής Νεοελληνικής Ιστορίας
στο Πανεπιστήμιο Κύπρου:

«Το κείμενό μου στο αφιέρωμα των “Προσώπων” στον Γιώργο Σεφέρη (5.2.2000)
προκάλεσε την αντίδραση του κου Άγγελου Βλάχου (10.2.2000) που με εγκάλεσε για
το “δόλιο επινόημά μου” ότι το μνημόνιό του τού 1974 “έδωσε στη χούντα τα
ιδεολογικά και πολιτικά ερείσματα να προχωρήσει σε ενέργειες κατά του
Μακάριου”. Ο Άγγελος Βλάχος, αντίθετα με την ξεκάθαρη θέση του Σεφέρη εναντίον
του χουντικού καθεστώτος, ανέλαβε στις 6 Δεκεμβρίου 1973 γενικός γραμματέας
στο υπουργείο Εξωτερικών, δεκαεννιά μόλις μέρες μετά το Πολυτεχνείο. Στα
απομνημονεύματά του με τίτλο “Μια φορά κι έναν καιρό ένας διπλωμάτης”, θεωρεί
μάλιστα την εξέγερση του Πολυτεχνείου παγίδα του Ιωαννίδη “που δεν είχε άλλο
σκοπό παρά να θέσει εκποδών την τριανδρία Παπαδοπούλου – Μακαρέζου – Παττακού”
(τόμος ΣΤ, σ. 387). Γι’ αυτή τη θέση επαίρεται ότι ήταν “δεύτερος στην
ιεραρχία μετά τον υπουργό” (στο ίδιο σ. 390). Όπως μάλιστα δικαιολόγησε την
απόφασή του να υπηρετήσει την κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου για να περισώσει
ό,τι μπορούσε, έτσι και για τη θέση αυτή ισχυρίζεται ότι την ανέλαβε επειδή
τον ήθελε ο Τετενές και για το καλό του υπουργείου Εξωτερικών, για να μη
μείνει η θέση κενή “οπότε θα υπήρχε πιθανότης να μας διορίσουν στρατιωτικό ή
εξωυπηρεσιακό” (στο ίδιο σ. 391). Όσο για το μνημόνιό του της 11ης Φεβρουαρίου
1974, ο ίδιος αναφέρει ότι “το συνέταξα κατά τρόπον ώστε να ικανοποιώ μεν τα
αντιμακαριακά αισθήματα της χούντας αλλά (και) να καταδεικνύω ότι ο
Αρχιεπίσκοπος (Μακάριος) ήταν ο κύριος και μοναδικός παράγων που μπορούσε να
εξασφαλίσει κάποια ομαλή εξέλιξη προς τη λύση” (στο ίδιο σ. 393). Πραγματικά
το μνημόνιο αναφέρει τον Μακάριο ως εγγυητή και πρωτεργάτη της γραμμής για
ανεξαρτησία, αλλά και ως τον ηγέτη που είχε “ταλανίσει δεινώς την ελληνικήν
κυβέρνησιν (της χούντας) και παρέσχεν εις αυτήν πράγματα πολλά και επικίνδυνα”
(σελ. 393). Φυσικά η προβολή της άποψης ότι ο Μακάριος ήταν ο κατ’ εξοχήν
εγγυητής της ανεξαρτησιακής πολιτικής δεν αποτελούσε υπεράσπιση, αλλά τεκμήριο
ενοχής για τη χούντα που τον κατηγορούσε ως ανθενωτικό. Άρα το πρώτο μέρος του
ισχυρισμού του Βλάχου ήταν αδιάφορο και έμμεσα ενισχυτικό για τη χούντα ενώ με
το δεύτερο ικανοποιούσε πλήρως στην αντιμακαριακή υστερία της και ενίσχυε το
οπλοστάσιό της. Αναφέρει συγκεκριμένα στο μνημόνιο: “… Ευθύς μόλις επιτευχθή
η επιδιωκομένη λύσις εξασφαλίσεως του ανεξαρτήτου κυριάρχου και ενιαίου του
κυπριακού κράτους, τότε η Ελλάς θα δύναται και θα πρέπει να επιδιώξη
αντικατάστασιν του Αρχιεπισκόπου ως Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εν τω
μεταξύ θα έδει να ασκείται (ως ήδη ασκείται) πάσα πίεσις επί του Αρχιεπισκόπου
συνδυαζομένη με γενικήν κατευναστικήν προσπάθειαν ώστε ούτος: (α) Να παύση να
στηρίζεται επί αριστερών στοιχείων. (β) Να αποκαταστήση εις το ιερόν σχήμα
τους καθαιρεθέντας τρεις Μητροπολίτας” (σελ. 393).

Το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου έγινε στις 15 Ιουλίου 1974. Ο γενικός
γραμματέας του υπουργείου Εξωτερικών της ιωαννιδικής χουντικής κυβέρνησης κος
Άγγελος Βλάχος παραιτήθηκε από τη θέση του δεκαπέντε μέρες προηγουμένως, την
1η Ιουλίου 1974».