Φλερτ με τις ψήφους γυναικών

Ένα κόκκινο τριαντάφυλλο θα προσφερθεί σε κάθε γυναίκα που θα ανταποκριθεί
στην πρόσκληση του Πρωθυπουργού και των κορυφαίων στελεχών της κυβέρνησης και
θα πάει στις 8 Μαρτίου – Ημέρα της Γυναίκας – στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας.

Και τα κόκκινα τριαντάφυλλα μπορεί μεν να είναι ένα ακόμη επικοινωνιακό «τρiκ»
– εμπνεύσεων Κώστα Λαλιώτη – αλλά και αυτά έρχονται να υπογραμμίσουν ότι η
γυναίκα είναι το αγαπημένο… κουκί αυτών των εκλογών. Η σημασία που δίδεται
στις θηλυκές ψήφους, σε αυτές τις εκλογές, είναι πασιφανής – καταρχήν, από την
κίνηση των υποψηφίων:

«Έλα μόνη σου»

Τον… χορό άνοιξε ο γραμματέας του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Σκανδαλίδης ­ διοργανώνοντας
ένα πάρτι με χορό και μουσική, «2000 γυναίκες για το 2000» και «Έλα μόνη σου»
έγραφε η πρόσκληση ­ κι αυτές που ανταποκρίθηκαν ήταν πολύ περισσότερες από
ό,τι ανέμενε ο κ. Σκανδαλίδης. Αν κι υπήρχαν γυναίκες όλων των ηλικιών, η
συντριπτική πλειοψηφία ανήκε στις νεώτερες γενιές ­ με το… σήμα κατατεθέν
της εποχής: χορός επαγγελματικής δεινότητας πάνω στα τραπέζια. Ο γραμματέας
του ΠΑΣΟΚ εξέφρασε την «αμηχανία του ως πολιτικού και ως άνδρα» ανάμεσα σε
τόσες γυναίκες και δώρισε σε κάθε καλεσμένη μια αφίσα του Ταλαγάνη.

Το παράδειγμά του σπεύδουν τώρα να ακολουθήσουν άλλοι υποψήφιοι – στο πιο…
συγκρατημένο: εκδήλωση για την ισότητα των δυο φύλων πραγματοποιεί ο Στέφανος
Μανίκας στις 6 Μαρτίου – και όπως λέει «οι γυναίκες είναι σταθερές στις
σχέσεις τους: άμα σ’ αγαπούν είναι μαζί σου. Εγώ αυτή τη στήριξη τη θέλω και
στην πολιτική». Συζήτηση με γυναίκες διοργανώνει κι ο Στέφανος Τζουμάκας, ενώ
«κάτι για τις γυναίκες» ετοιμάζει κι ο Γιάννος Παπαντωνίου. Σε… παραλλαγή ο
Χρήστος Πρωτόπαπας, κάλεσε για ένα ποτό τις εκλεγμένες γυναίκες τις
περιφέρειάς του και τα γυναικεία στελέχη του ΠΑΣΟΚ στην περιοχή.

Για την Ημέρα της Γυναίκας

Φυσικά, το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας ­ χώρο στον οποίο θα μιλήσει ο Κώστας
Σημίτης στις γυναίκες, στις 8 Μαρτίου ­ ασφαλώς δείχνει και μεγαλύτερες
φιλοδοξίες. Ασχέτως εάν ο Κώστας Καραμανλής τους πρόλαβε όλους ­ μίλησε στις
γυναίκες της Ν.Δ. ήδη από τον Δεκέμβριο.

Το ενδιαφέρον που επιδεικνύουν κόμματα και υποψήφιοι για τις γυναίκες
ψηφοφόρους δεν είναι τυχαίο: η συμπεριφορά της γυναίκας στην κάλπη δεν
ταυτίζεται πλήρως με αυτήν του άντρα, κυρίως στην κατηγορία των γυναικών που
δεν ανήκει στον οικονομικώς ενεργό πληθυσμό. Όπως λέει ο Στράτος Φαναράς, της
Metron Analysis, οι γυναίκες αυτές μπορεί να επηρεάζονται περισσότερο από
σύζυγο ή παιδί, αλλά ταυτόχρονα δίνουν μεγαλύτερη σημασία στην τηλεόραση, στην
εξωτερική εμφάνιση και στο στοιχείο της ασφάλειας. Ως εκ τούτου, είναι πιο
πιθανό μια γυναίκα αυτής της κατηγορίας να ιεραρχήσει υψηλότερα θέματα όπως η
λαθρομετανάστευση ή η εγκληματικότητα, και χαμηλότερα την εξωτερική πολιτική.

Η «οικογενειακή ψήφος»

Ο πολιτικός αναλυτής, Ηλίας Νικολακόπουλος, από την πλευρά του, αποδίδει όλες
αυτές τις κινήσεις κομμάτων και υποψηφίων να προσελκύσουν τη γυναικεία ψήφο
στο γεγονός ότι η λεγόμενη «οικογενειακή ψήφος» δεν είναι τόσο ισχυρή όσο
παλαιότερα ­ τότε που ο αναζητών το σταυρό αρκούσε να απευθυνθεί στον άντρα
για να «εισπράξει» και την ψήφο της γυναίκας. Διευκρινίζει ακόμη ότι δεν
επαρκούν τα στοιχεία για να αποφανθεί κανείς εάν «οι γυναίκες ψηφίζουν
γυναίκες». Όπως λέει, είναι κάτι που υποθέτουν τα κόμματα, αλλά δεν μπορεί να
τεκμηριωθεί.

Σημειώνει ακόμη πως το λεγόμενο gender gap (χάσμα φύλων) έχει αρχίσει και στην
Ελλάδα να εξαφανίζεται: παλαιότερα, οι γυναίκες είχαν την τάση να ψηφίζουν πιο
«συντηρητικά» από τους άντρες. Το φαινόμενο είναι σε ύφεση στην Ευρώπη και
τώρα ακολουθεί κι η χώρα μας. «Στη δεκαετία του ’90 η γυναικεία ψήφος είναι
πιο ανεξάρτητη και πιο… αριστερή», λέει ο κ. Νικολακόπουλος.

Οι «γυναίκες υποψήφιοι»

Ο… εξευρωπαϊσμός ωστόσο, στο επίπεδο της εκλογικής συμπεριφοράς, δεν βρίσκει
το αντίστοιχό του στο κεφάλαιο «γυναίκες υποψήφιοι». Τις τελευταίες ημέρες τα
δυο μεγάλα κόμματα αναζητούσαν πυρετωδώς γυναίκες για να τις «εκθέσουν» σε
κάποια περιφέρεια ­ με μικρή επιτυχία. Το αποτέλεσμα είναι ελάχιστες γυναίκες
να στελεχώνουν τα ψηφοδέλτια, ενώ ακόμη κι οι λίστες επικρατείας του ΠΑΣΟΚ και
της Ν.Δ., εκτός απροόπτου, θα κλείσουν χωρίς κάποια γυναίκα σε εκλόγιμη θέση.

Για τη Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ,
το φαινόμενο δεν είναι ούτε παράδοξο ούτε ανεξήγητο: «Η πολιτική απαιτεί χρόνο
κι οι γυναίκες είναι ήδη πνιγμένες με τη δουλειά και την οικογένεια. Επιπλέον,
ο τρόπος που γίνεται η πολιτική δεν τραβά τις γυναίκες, αφήστε που δεν έχει
υπάρξει ποτέ κάποια στελεχιακή επένδυση. Θέλουμε πάντα γυναίκες για τον τύπο
και όχι την ουσία και την ισότητα».

Στέλεχος του Τομέα Γυναικών του ΠΑΣΟΚ μιλά πολύ πιο κατηγορηματικά: «Οι
γυναίκες έχουν βαρεθεί να τις φωνάζουν μόνο για να βουλώσουν κάποιες τρύπες σε
ψηφοδέλτια και μετά να τις αφήνουν στο… λάκκο με τα θηρία. Κι όλα αυτά με
οικονομικό κόστος: ποια γυναίκα μπορεί με άνεση να σκορπίσει πέντε εκατομμύρια
­ γιατί αυτό είναι το ελάχιστο που στοιχίζει μια υποψηφιότητα ­ μόνο και μόνο
για να κάνει τη γλάστρα;».

Τα διλήμματα

Η Βάσω Αρτινοπούλου, επίκουρος καθηγήτρια Εγκληματολογίας, στην οποία έγινε
πρόταση να είναι υποψήφια, θέτει τα διλήμματα πιο «κομψά»: «Η πολιτική είναι
ένα ενδιαφέρον πεδίο και θα μπορούσα να το δω σαν πρόκληση, σαν ένα πέρασμα
από τη θεωρία στην πράξη. Ωστόσο, στις περισσότερες περιφέρειες προϋποθέτει τη
δαπάνη ενός σεβαστού οικονομικού ποσού. Κι επιπλέον, εγώ τυγχάνει να έχω μια
καριέρα που με ικανοποιεί ­ αφήστε που σκέφτομαι και τις… αναταράξεις που θα
επέφερε η πολιτική στην οικογενειακή μου ζωή».

Μια διαφορετική διάσταση θίγει η ευρωβουλευτής της Ν.Δ. και υποψήφια στην Α’
Αθήνας, Μαριέττα Γιαννάκου: «Τα τελευταία χρόνια, και σε ό,τι αφορά τα αστικά
κέντρα, η ελληνική κοινωνία φαίνεται να έχει υπερβεί τα αρνητικά στερεότυπα
του παρελθόντος. Δυστυχώς δεν μπορούμε να πούμε το ίδιο για την περιφέρεια,
όπου εξακολουθούν να κυριαρχούν οι παγιωμένες προκαταλήψεις που θέλουν τη
γυναίκα στο περιθώριο της κοινωνικής δράσης… Είναι απαραίτητο να υπάρξει
κατά κύριο λόγο εκσυγχρονισμός της νοοτροπίας στο θεσμικό επίπεδο, με θετικές
δράσεις, ξεκινώντας από τα κόμματα».

Μεσαίο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, που παρακολούθησε από κοντά τη διαδικασία
αναζήτησης υποψηφίων γυναικών και των αλλεπάλληλων αρνήσεων, υποστηρίζει ότι
τα κόμματα στην πραγματικότητα ψάχνουν να κατεβάσουν γυναίκες για να μην
κατηγορηθούν ότι δεν έχουν γυναίκες ­ κι όχι διότι αυτή είναι η πολιτική τους.
Και συμπληρώνει: «Δυστυχώς, οι γυναίκες πια δε μασάνε χόρτο ­ κι έτσι βρήκαμε
λίγες…».

Πώς ψηφίζουν οι γυναίκες

Υπάρχουν κόμματα γυναικεία, υπάρχουν κόμματα ανδρικά ­ υπάρχουν και κόμματα
ισόρροπα. Παράδοξο; Όχι και τόσο, αρκεί να δει κανείς τα αποτελέσματα των
τελευταίων ευρωεκλογών (πίνακας). Τα τελευταία χρόνια, λέει ο κ.
Νικολακόπουλος, το ΠΑΣΟΚ πάει καλύτερα από παλαιότερα στις γυναίκες κι αυτή
είναι μια τάση που ξεκίνησε πριν ακόμη αναλάβει την πρωθυπουργία ο κ. Σημίτης.
Αντιθέτως, η Ν.Δ. υπερτερούσε στις γυναίκες, ενώ τώρα έχει ισορροπήσει.
Ωστόσο, η αξιωματική αντιπολίτευση εμφανίζει τεράστια αδυναμία στις γυναίκες
25-45 ετών, σε αντίθεση με τις γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας, όπου το ποσοστό
της Ν.Δ. εξακοντίζεται στο 46%. Ενδεχομένως αυτή η ομάδα των 25-45 είναι και
αυτή που βρίσκεται στο στόχαστρο των διαφόρων «πάρτι».

Για τα υπόλοιπα κόμματα, σε γενικές γραμμές, μπορεί κανείς να πει ότι το ΚΚΕ
είναι ισόρροπο (ενώ παλαιότερα ήταν ανδρικό), το ΔΗΚΚΙ είναι ανδρικό, ο ΣΥΝ ­
όπως και το ΠΑΣΟΚ ­ γυναικείο, ενώ οι μικρότεροι και περιφερειακοί σχηματισμοί
είναι ανδρικοί.