«Ήταν το μεγαλύτερο έγκλημα»

“Το Ολοκαύτωμα ήταν το μεγαλύτερο και πιο βίαιο έγκλημα στην Ιστορία της
ανθρωπότητας”. Τάδε έφη, ή μάλλον έγραψε, ένας άνθρωπος που θα έπρεπε να το
ξέρει. Η φράση προέρχεται από τα ημερολόγια που έγραψε στις ισραηλινές φυλακές
ο Αδόλφος Άιχμαν, ο υπεύθυνος για τη διεκπεραίωση της “τελικής λύσης”, της
φυσικής εξόντωσης των Εβραίων της Ευρώπης. Καταδικάστηκε και εκτελέστηκε ως
εγκληματίας πολέμου το 1962.

Τέσσερις δεκαετίες τα ημερολόγια έμειναν θαμμένα στα κρατικά αρχεία του
Ισραήλ, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Μόνο σε μια δράκα επιλεγμένων
ιστορικών είχε επιτραπεί να εξετάσουν το περιεχόμενό τους. “Οι Αρχές μάς
έλεγαν ότι δεν μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε, γιατί έτσι θα τροφοδοτήσουμε
με επιχειρήματα αυτούς που αρνούνται το Ολοκαύτωμα”, θυμάται ο Τομ Σέγκεφ,
αρθρογράφος της εφημερίδας “Χαρέτς”.

Χθες η κυβέρνηση του Ισραήλ αποφάσισε να δημοσιεύσει τα ημερολόγια για να
χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικό υλικό στη δίκη της Αμερικανίδας ιστορικού
Ντέμπορα Λίπσταντ που διεξάγεται αυτήν την εποχή στο Λονδίνο. Εναντίον της
έχει καταθέσει μήνυση για συκοφαντική δυσφήμηση ο διασημότερος ίσως υμνητής
του Αδόλφου Χίτλερ, ο “ιστορικός” Ντέιβιντ Ίρβινγκ. Η κ. Λίπσταντ κατηγόρησε
τον Ίρβινγκ στο τελευταίο της βιβλίο ότι αρνείται το γεγονός του
Ολοκαυτώματος.

Σε αντίθεση με αυτό που φανερώνουν όλα τα ιστορικά δεδομένα, τα αποδεικτικά
στοιχεία και οι καταθέσεις των μαρτύρων, ο Ίρβινγκ επιμένει ότι δεν υπάρχουν
ακλόνητες αποδείξεις για τη μαζική εξόντωση των Εβραίων. Η υπεράσπιση της κ.
Λίπσταντ ελπίζει ότι τα ημερολόγια του Άιχμαν θα καταστήσουν σαφές ότι οι ναζί
προχώρησαν σε συστηματική εξόντωση των Εβραίων. Περιμένει επίσης να προκύψουν
στοιχεία για τον αριθμό των θυμάτων και να διαφωτιστεί το ερώτημα ποιος
διέταξε να γίνει το Ολοκαύτωμα και ποιος γνώριζε τι ακριβώς θα γίνει.

Η δημοσίευση

Όπως δήλωσε ο γενικός εισαγγελέας του Ισραήλ, η χώρα του μπορεί να δίσταζε να
δημοσιεύσει τα κείμενα του Άιχμαν, είναι όμως υποχρεωμένη να υποστηρίξει την
προσπάθεια να αποδειχτεί ότι είναι ψεύτης κάποιος που αρνείται την
πραγματικότητα του Ολοκαυτώματος. Αυτή η σκέψη έπεισε τους Ισραηλινούς να
ανταποκριθούν στο αίτημα της υπεράσπισης της κ. Λίπσταντ, παρά τους φόβους ότι
τα ημερολόγια του Άιχμαν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από αναθεωρητές
ιστορικούς για να αμφισβητήσουν το μέγεθος και την έκταση του Ολοκαυτώματος.

Ο Άιχμαν γεννήθηκε στο Ζόλινγκεν της Ρηνανίας το 1906. Γράφτηκε στο
Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα το 1932 και ταυτόχρονα έγινε μέλος των Ες Ες. Το 1938
τον έστειλαν στην Αυστρία για να αναγκάσει τους Εβραίους που έμεναν εκεί να
εγκαταλείψουν τη χώρα. Με την ίδια αποστολή πήγε το 1939 στην Τσεχοσλοβακία.

Το 1942, στη συνδιάσκεψη του Βάνζεε, οι ναζί αποφάσισαν να προχωρήσουν στην
“τελική λύση”. Ο Άιχμαν ανέλαβε την ευθύνη για τον εκτοπισμό των Ευρωπαίων
Εβραίων στα στρατόπεδα του θανάτου. Μετά την κατάρρευση του Τρίτου Ράιχ
κατάφερε να διαφύγει στην Αργεντινή. Ισραηλινοί πράκτορες της Μοσάντ τον
εντόπισαν εκεί, τον απήγαγαν και τον μετέφεραν στο Ισραήλ το 1961.

«Ένα γρανάζι στον μηχανισμό του Τρίτου Ράιχ»

Στα ημερολόγιά του (1.300 χειρόγραφες σελίδες) ο Άιχμαν δίνει στοιχεία για τον
τρόπο με τον οποίο λειτουργούσαν τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Επιστήμονες που
είχαν πρόσβαση στο υλικό στο παρελθόν υποστηρίζουν ότι τα ημερολόγια δεν
προσθέτουν τίποτε καινούργιο σε αυτά που είχε πει ο Άιχμαν στη διάρκεια της
δίκης του. “Ο ίδιος ήταν απλώς ένας δημόσιος υπάλληλος που εκτελούσε
διαταγές”. Με αυτό το επιχείρημα προσπάθησε να υπερασπίσει τον εαυτό του ο
Άιχμαν, υποστηρίζοντας ότι ο ίδιος ήταν λίγο ως πολύ ανεύθυνος για τις πράξεις
του. Ο Τόμι Λάπιντ, μέλος του ισραηλινού κοινοβουλίου, ήταν ένας από τους
λίγους που κατάφεραν να διαφύγουν από τα νύχια του Άιχμαν το 1944, όταν τα Ες
Ες έστειλαν 450.000 Εβραίους της Ουγγαρίας στους θαλάμους αερίων του Άουσβιτς.

Άιχμαν, Ιερουσαλήμ. Ο υπεύθυνος για τη διεκπεραίωση της «τελικής λύσης» στη δίκη του, το 1961. Υπάκουε διαταγές και δεν ήταν παρά ένα γρανάζι στον μηχανισμό, υποστήριξε ο ίδιος

Το 1961 ήταν παρών στη δίκη. Περίμενε να δει την προσωποποίηση του διαβόλου,
που εξόντωσε την οικογένειά του. Σίγουρα απογοητεύτηκε. Μέσα στο αλεξίσφαιρο
κλουβί από όπου παρακολουθούσε τη δίκη του, θυμάται ο Λάπιντ, ο Άιχμαν φέρθηκε
σαν τυπικός νομοταγής και πειθαρχημένος Γερμανός δημόσιος υπάλληλος.
Ακολούθησε τους κανόνες του δικαστηρίου κατά γράμμα και δεν έκανε καμία
προσπάθεια να χρησιμοποιήσει τη δημοσιότητα για να υπερασπίσει για τελευταία
φορά τον ναζισμό. Παρουσίασε τον εαυτό του σαν ένα γρανάζι, ένα τμήμα του
μηχανισμού του Τρίτου Ράιχ. Με τη συνείδησή του ήταν ήσυχος πάντως. Συγγνώμη
για τα εγκλήματά του δεν ζήτησε ποτέ. Και όπως παρατήρησε η φιλόσοφος Χάνα
Άρεντ στο βιβλίο της “Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ”, το μόνο που ίσως μπορούσε να
τον κάνει να αισθάνεται άσχημα θα ήταν να μην είχε υπακούσει στις διαταγές και
να μην είχε συμβάλει στον θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων.