Πονοκέφαλος για το Κόσοβο

Το ενδεχόμενο αμερικανικής ενθάρρυνσης προς τις ένοπλες ομάδες Αλβανών του
Κοσόβου που δρουν στη Νότια Σερβία ­ και φέρουν την επωνυμία UCKL ­ διερευνά η
ελληνική πλευρά, αλλά και ορισμένες άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Έντονη ανησυχία. Η δράση των αλβανοφώνων προβληματίζει την Αθήνα και τις Βρυξέλλες

Την ίδια στιγμή οι υπηρεσίες πληροφοριών του ΝΑΤΟ έχουν εντοπίσει τέσσερις (4)
ένοπλες ομάδες αλβανοφώνων να αναπτύσσονται στρατιωτικά στη Νότια Σερβία, στην
περιοχή Πρέσεβο, κοντά στα σύνορα με το Κόσοβο.

Στην Αθήνα η έντονη ανησυχία για τυχόν αναζωπύρωση των συγκρούσεων, και
μάλιστα στην προεκλογική περίοδο, συνυπάρχει, όπως έλεγαν αρμόδιοι
κυβερνητικοί αξιωματούχοι, με συγκρατημένη αισιοδοξία για σταδιακή
ομαλοποίηση. Το δεύτερο ενδεχόμενο στηρίζεται σε υπάρχουσες ενδείξεις ότι στα
υψηλά κλιμάκια του ΝΑΤΟ αναγνωρίζεται πλέον ότι πυρήνες των αλβανοφώνων είναι
κυρίως οι πραγματικοί ταραξίες στο Κόσοβο. Στην εκτίμηση αυτή έκανε αναφορά ο
υπουργός Άμυνας κ. Α. Τσοχατζόπουλος, ο οποίος μίλησε για τμήματα Αλβανών που
προωθώντας, όπως είπε, θέσεις για αυτοδιάθεση και ανεξαρτησία «θα οδηγήσουν
στη σύγκρουση».

Την ίδια στιγμή η Ουάσιγκτον εκπέμπει αντιφατικά μηνύματα σε ό,τι αφορά τις
προθέσεις της για το Κόσοβο και την ευρύτερη περιοχή. Σύμφωνα με διπλωματικές
πηγές, οι Ηνωμένες Πολιτείες «επιτόπου» δείχνουν να αντιτίθενται στις κινήσεις
των Αλβανών ­ γι’ αυτό άλλωστε ο στρατηγός Κλαρκ έσπευσε να συναντηθεί με τον
εκ των μετριοπαθών ηγετών του UCK Χακίμ Θάτσι, στα Τίρανα.

Ωστόσο οι εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών χωρών στο ΝΑΤΟ, κατά την πρόσφατη άκαρπη
συνεδρίαση της ηγεσίας της Συμμαχίας, παρατήρησαν με ανησυχία ότι ο Αμερικανός
συνάδελφός τους «δεν άνοιξε το στόμα του» ­ ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι οι
ΗΠΑ αναζητούν «μια λύση ή έξοδο» στην υπόθεση Κόσοβο.

Πηγές του υπουργείου Εξωτερικών σημείωναν ότι η Ουάσιγκτον θα επιθυμούσε ­
δεδομένου του αντισερβισμού των Αμερικανών ­ μέχρι τις αμερικανικές εκλογές,
τον Νοέμβριο, να έχει απαλλαγεί από την παρουσία του Μιλόσεβιτς. Γνωρίζει όμως
ότι τόσο η «λύση» της εσωτερικής αναταραχής όσο και η υποκίνηση του
Μαυροβουνίου έχουν μέχρι στιγμής αποτύχει.

Παράλληλα, το αδιέξοδο που διαπιστώνεται από όλους στο Κόσοβο υποχρεώνει
επίσης τους Αμερικανούς να επανασχεδιάσουν την στρατηγική τους ­ είτε στην
κατεύθυνση της απεμπλοκής είτε στην κατεύθυνση της «οριστικής αναμέτρησης».

Το ελληνικό Πεντάγωνο εκτιμά ότι η πίεση που ασκείται από διάφορες πλευρές
στην ηγεσία του ΝΑΤΟ για έλεγχο των «επιθετικών» τμημάτων του πρώην UCK, τόσο
μέσα όσο και έξω από το Κόσοβο, πρέπει να συνεχισθεί.

Τρεις είναι για το υπουργείο Εθνικής Άμυνας οι κίνδυνοι όσον αφορά την Ελλάδα
στο μεσοδιάστημα μέχρι τις εκλογές.

* Πρώτον, να υπάρξει εμπλοκή της ελληνικής δύναμης σε ­ περιορισμένες
έστω ­ συγκρούσεις.

* Δεύτερον, να υπάρξει μια ευρείας μορφής σύγκρουση συμμαχικών δυνάμεων
με σερβικές δυνάμεις στο Κόσοβο, το Μαυροβούνιο ή ακόμα και τη Σερβία. Και

* Τρίτον, να απαιτηθεί, έστω για λόγους πρόληψης, η ευρεία μεταφορά
ενισχύσεων σε Κόσοβο και Σκόπια μέσω Θεσσαλονίκης και Βορείου Ελλάδος.

Έτσι, στο πλαίσιο αυτό έχουν δοθεί εντολές στην ΕΛΔΥΚΟ να αυξήσει τα μέτρα
ασφαλείας της και οι άνδρες της να προσέξουν ακόμα και το ενδεχόμενο
προβοκάτσιας. Τα μέτρα ισχύουν τόσο για τους 120 άνδρες που βρίσκονται στη
Μιτροβίσα (μέχρι τις 5 Μαρτίου) όσο και για τα τμήματα ελέγχου σε κόμβους στο
Κόσοβο, που στελεχώνονται από Έλληνες.

Η διοίκηση του ΝΑΤΟ προχωρά πάντως με αναδιατάξεις δυνάμεων στον έλεγχο
«περασμάτων» αλβανοφώνων, ενώ αξιολογεί στρατιωτικά πληροφορίες για
συγκέντρωση σερβικών δυνάμεων στα «σύνορα» με το Κόσοβο και στο Μαυροβούνιο.
Προβληματισμός υπήρξε στο ΝΑΤΟ για τον εντοπισμό από Πολωνούς της KFOR 180
αλβανοφώνων προσφύγων από την Τουρκία, που είχαν στις αποσκευές τους οπλισμό.

Ο μεγαλύτερος όμως πονοκέφαλος για το ΝΑΤΟ αποτελεί η δύναμη αλβανοφώνων της
UCKL στη Ν. Σερβία και μάλιστα στη «νεκρή ζώνη» των 5 χιλιομέτρων κοντά στα
σύνορα.

Το βαρύ αυτό κλίμα επιχειρείται να εκτονωθεί με πολλούς τρόπους. Αίσθηση
προκάλεσε η ταχεία οριστικοποίηση της άσκησης «Δυναμική Απάντηση 2000»
δυνάμεων των ΗΠΑ (και ορισμένων άλλων χωρών) για το διάστημα 19 Μαρτίου έως 10
Απριλίου. Για τις ανάγκες της άσκησης ­ που σχεδιαζόταν 4 μήνες… ­ θα
μεταφερθούν 2.000 άνδρες, πιθανώς μέσω Θεσσαλονίκης.

Ο χρόνος της άσκησης (λήγει την επομένη των εκλογών) και η αναμενόμενη από την
Αθήνα αποτρεπτική λειτουργία της εξυπηρετεί την ελληνική κυβέρνηση που δεν
θέλει με κανέναν τρόπο αποσταθεροποιητικές κινήσεις στα Βαλκάνια, ιδιαίτερα
την περίοδο αυτή.

Πάντως, το ΝΑΤΟ έχει διαρκώς και περισσότερους πονοκεφάλους για το Κόσοβο.
Τελευταίος στη σειρά η πληροφόρηση ότι από τους 75.000 Αλβανούς κατοίκους της
Νότιας Σερβίας, οι 25.000 έχουν μετακινηθεί προς το έδαφος του Κοσόβου
εξαιτίας διώξεων που υφίστανται. Επιπροσθέτως, χθες, το αμερικανικό Πεντάγωνο
αποφάσισε ότι τα αμερικανικά στρατεύματα στην περιοχή δεν θα έχουν δράση σε
τομείς ελέγχου άλλων χωρών ­ κάτι που δυσκολεύει περαιτέρω τις σχέσεις της
υπερατλαντικής δύναμης με τις ευρωπαϊκές χώρες.

Οι Βρυξέλλες, αλλά και η Αθήνα, ευελπιστούν ότι η διά της ασκήσεως ενίσχυση
της δύναμης του Κοσόβου, που ήδη έχει αποφασισθεί, η καλύτερη φρούρηση των
συνόρων και άλλα συναφή μέτρα θα αποτρέψουν μια νέα πολεμική κρίση στην
περιοχή. Αναγνωρίζουν όμως ότι η κατάσταση είναι ανησυχητική ­ και θα γίνει
ακόμη χειρότερη στην περίπτωση που η Γιουγκοσλαβία παραβιάσει τη νεκρή ζώνη
των πέντε χιλιομέτρων στα σύνορα, όπως είναι οι ενδείξεις.

Πάντως, ακόμη κι αν υπάρξει η απευκταία σύγκρουση, όλες οι εκτιμήσεις
συγκλίνουν ότι δεν πρόκειται να είναι νωρίτερα από τα τέλη Απριλίου – αρχές
Μαΐου…