ΠΡΟΣΩΠΑ Ένας ντετέκτιβ για τους αγνοούμενους

Στην εποχή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, ιδιώτες αναλαμβάνουν ως και τις
ανταλλαγές αιχμαλώτων πολέμου: Σέρβος ιδιωτικός ντετέκτιβ προχώρησε σε
ανταλλαγή τριών Σέρβων με τρεις Αλβανούς…

Ζίβοραντ Γιοβάνοβιτς. Κάνει τη δουλειά της γιουγκοσλαβικής κυβέρνησης και του ΝΑΤΟ

Η ανταλλαγή έγινε μυστικά. Οι Σέρβοι ήταν από το Οράχοβατς και απελευθερώθηκαν
στο Όραζιε του Μαυροβουνίου. Οι Αλβανοί είχαν συλληφθεί στη διάρκεια των
ΝΑΤΟϊκών επιδρομών και παραδόθηκαν στις 29 Ιανουαρίου σε στρατόπεδο του ΝΑΤΟ
στο Μερντάρι. Ο άνθρωπος που κανόνισε την ανταλλαγή ονομάζεται Ζίβοραντ
Γιοβάνοβιτς και είναι ο ιδιοκτήτης του γραφείου ντετέκτιβ ΟΖΝΑ. Όπως γράφει ο
δημοσιογράφος της «Μπλιτς» του Βελιγραδίου Μιλένκο Βάζοβιτς, στο δελτίο του
Ινστιτούτου Πληροφόρησης για τον Πόλεμο και την Ειρήνη, ο ντετέκτιβ σχεδιάζει
και άλλες τέτοιες ανταλλαγές.

Ο Γιοβάνοβιτς, 44 χρόνων, γνωστός και ως Ζίκα Μπέλι, ήταν επιθεωρητής της
αστυνομίας και χαίρει καλής φήμης στο Κραγκούγεβατς όπου έχει τη βάση του. Ο
ίδιος λέει πως συνεργάζεται με το Κέντρο για την Ειρήνη στα Βαλκάνια, το οποίο
ενημερώνει για τις δραστηριότητες του ντετέκτιβ τον Ερυθρό Σταυρό, την KFOR
και την αλβανική κυβέρνηση. Στην ιστοσελίδα του στο Ίντερνετ (www.ozna.co.yu) γράφει πως «ανακαλύπτει τα
πάντα» και πως ειδικεύεται στους αγνοούμενους, ενώ δημοσιεύει επίσης
λεπτομέρειες για τις επιτυχίες του.

Το θέμα των αιχμαλώτων αφορά αδιευκρίνιστο αριθμό ανθρώπων (από 2.000 ως
70.000, αναλόγως πηγής…) ­ οι περισσότεροι Αλβανοί του Κοσόβου φυλακισμένοι
στη Σερβία, αλλά και ομάδες Σέρβων που πιστεύεται ότι κρατούνται στο Κόσοβο
και στη Βόρεια Αλβανία. Περιλαμβάνουν μαχητές και των δύο πλευρών, αλλά και
πολλούς αμάχους. Ο Σέρβος ντετέκτιβ λέει πως μια ανεπίσημη «αγορά αιχμαλώτων»
λειτουργεί κοντά στο Ποντούγεβο, στα σύνορα της επαρχίας με τη Σερβία, και
περιγράφει επίσης την επίσκεψη του Αλβανού Ντριζά Μερίτι, ο οποίος του
προσέφερε 20.000 μάρκα για να τον βοηθήσει να βρει και να απελευθερώσει τον
γιο του που είναι φυλακισμένος κάπου στη Σερβία. Ο Μερίτι ισχυρίσθηκε ότι
μπορούσε επίσης να τον βοηθήσει να εντοπίσει Σέρβους αγνοούμενους και
προσέφερε δέκα Σέρβους σε αντάλλαγμα για τον γιο του.

Είναι σαφές πως η απελευθέρωση των τριών Αλβανών που πέτυχε ο ντετέκτιβ δεν θα
μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς να το γνωρίζει η σερβική κυβέρνηση, αφού ήταν
καταδικασμένοι σε ποινές φυλάκισης 12 έως 14 μηνών. Πιθανώς το καθεστώς να μη
θέλει να πληροφορηθεί η κοινή γνώμη ότι συνεργάζεται με τους Αλβανούς του
Κοσόβου, σχολιάζει ο Μιλένκο Βάζοβιτς, και γι’ αυτό αποφάσισε να κρυφτεί πίσω
από τον ιδιωτικό ντετέκτιβ. Όπως και να ‘ χει, για τους κρατούμενους αμφοτέρων
των πλευρών και τις οικογένειές τους, εκείνο που ενδιαφέρει είναι να κάνει ο
ντετέκτιβ καλά τη δουλειά που δεν κάνουν η κυβέρνηση και το ΝΑΤΟ.