Κίνδυνοι υγείας για τους πιλότους

Η υγεία των πιλότων κινδυνεύει από την κοσμική ακτινοβολία

Έρευνες που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας στη Βόρεια Αμερική και την
Ευρώπη αποκαλύπτουν ότι οι πιθανότητες να προσβληθούν οι πιλότοι από καρκίνο
του δέρματος, του παχέος εντέρου, του εγκεφάλου ή προστάτη είναι πολύ
περισσότερες συγκριτικά με άλλες πληθυσμιακές ομάδες. Επίσης, οι αεροσυνοδοί
εμφανίζονται περισσότερο ευπαθείς στον καρκίνο των μαστών.

Λόγω του επαγγέλματός τους, εκείνοι που διέρχονται μέσω πολλών ωρολογιακών
ζωνών τίθενται σε μεγαλύτερο κίνδυνο εξαιτίας των διαταραχών που προκαλούνται
στους βιολογικούς ρυθμούς του σώματος. Στην έρευνα, που διεξήχθη στην
Ισλανδία, συμμετείχαν 450 πιλότοι. Τα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου του δέρματος
­ κακοήθους μελανώματος ­ ήταν δέκα φορές υψηλότερα για όλους τους πιλότους,
15 φορές υψηλότερα σε όσους πετάνε σε διεθνείς πτήσεις και 25 φορές υψηλότερα
σε όσους διέρχονται μέσω πέντε ή περισσότερων ωρολογιακών ζωνών.

Η ίδια έρευνα, που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Επαγγελματική και
Περιβαλλοντική Ιατρική, υπογραμμίζει ότι οι πιλότοι οι οποίοι είχαν
περισσότερες ώρες πτήσης παρουσίαζαν επίσης μεγαλύτερα ποσοστά εμφάνισης
καρκίνου, γεγονός το οποίο καταδεικνύει ότι και άλλες ομάδες ατόμων που
ταξιδεύουν συχνά, όπως για επαγγελματικούς λόγους, ενδεχομένως να βρίσκονται
σε κίνδυνο. Ωστόσο, ο δρ Βιλτζαλμούρ Ράφνσον του Πανεπιστημίου του Ρέικιαβικ,
που ηγήθηκε της έρευνας, δήλωσε στο BBC ότι ακόμη και αυτοί που ταξιδεύουν
πολύ συχνά με το αεροπλάνο δεν συμπληρώνουν τις 5.000 ώρες πτήσης που έχουν οι
πολύ έμπειροι πιλότοι.

Όσοι όμως κάνουν συχνά υπερατλαντικές πτήσεις, σύμφωνα με την Αμερικανική
Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπλοΐας, εκτίθενται σε ακτινοβολία ίση με το αν
υπόκεινταν σε 170 ακτινογραφίες τον χρόνο, γεγονός που εγκυμονεί κινδύνους για
εμφάνιση καρκίνου. Γι’ αυτό και οι ερευνητές τονίζουν ότι όσοι λόγω
επαγγέλματος ταξιδεύουν συχνά αεροπορικώς θα πρέπει να ενημερώνονται για τους
μακροπρόθεσμους κινδύνους από τις υπηρεσίες τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
εξετάζει ήδη το θέμα και από τον ερχόμενο Μάιο, οι αεροπορικές εταιρείες θα
πρέπει να μετρούν τα επίπεδα ακτινοβολίας στη διάρκεια των πτήσεων.

Οι διαταραχές

Είναι γνωστόν ότι οι πτήσεις μακράς διάρκειας παρεμβαίνουν στον καθημερινό
βιολογικό κύκλο του σώματος, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται τα επίπεδα
μελατονίνης, της ορμόνης δηλαδή που ευθύνεται για τα πρότυπα του ύπνου. Άλλοι
παράγοντες, που ενδεχομένως να συμβάλουν στα αυξημένα κρούσματα καρκίνου,
είναι η κοσμική ακτινοβολία, η οποία παρατηρείται στα μεγαλύτερα ύψη.

Η κοσμική ακτινοβολία από τον ήλιο είναι περισσότερο ισχυρή στα μεγάλα ύψη,
εξαιτίας του λεπτού στρώματος της ατμόσφαιρας που δεν παρέχει ασφαλή προστασία
από τις ακτίνες. «Ένας από τους κύριους παράγοντες ίσως να είναι η
ακτινοβολία, γιατί οι πιλότοι συνήθως κάθονται στο πιλοτήριο, δίπλα στα
παράθυρα, φορώντας πουκάμισα με κοντά μανίκια», τόνισε ο Φάρολ Καν, διευθυντής
του Ινστιτούτου Υγείας της Αεροπλοΐας και πρόσθεσε ότι οι πιλότοι είναι επίσης
ευπαθείς στη λευχαιμία.

Παρ’ όλα αυτά, μεγαλύτερο κίνδυνο μεταξύ των πιλότων να παρουσιάσουν έναν
συγκεκριμένο τύπο λευχαιμίας, τη μυελοειδή, διατρέχουν όσοι έχουν συμπληρώσει
περισσότερες από 5.000 ώρες πτήσης στην καριέρα τους. Στη Βρετανία, η Εθνική
Υπηρεσία Προστασίας από τη Ραδιενέργεια (NRPB) με έκθεσή της αποκαλύπτει ότι
οι εργαζόμενοι σε πυρηνικά εργοστάσια, κατά μέσον όρο, δέχονται μικρότερα
ποσοστά ραδιενέργειας ετησίως απ’ ό,τι τα πληρώματα των αεροσκαφών. Ένας
επιβάτης που περνά 100 ώρες τον χρόνο σε αεροπλάνο εκτίθεται σε 0.4 mSv
(μονάδα μέτρησης ραδιενέργειας) επιπλέον.

Ο κίνδυνος για τους επιβάτες είναι μικρότερος, σύμφωνα με τον Μάικλ Κλαρκ,
εκπρόσωπο της NRPB: «Ακόμη και αυτοί που ταξιδεύουν συχνά με αεροπλάνο,
εκτίθενται σε δόσεις οι οποίες είναι εντός των αποδεκτών ορίων». Επιστήμονες
ερευνούν επίσης και τη σχέση που μπορεί να έχουν τα μακράς διάρκειας
αεροπορικά ταξίδια με την εμφάνιση θρομβώσεων στο αίμα.

Και οι αεροσυνοδοί

Τέσσερις άλλες έρευνες έδειξαν αυξημένα ποσοστά θανάτων από καρκίνο μεταξύ των
κυβερνητών των αεροσκαφών. Μάλιστα, μία από αυτές αποκάλυψε περιστατικά, όπου
γυναίκες αεροσυνοδοί οι οποίες πετούσαν για περισσότερο από 15 χρόνια
εμφάνισαν καρκίνο του μαστού και των οστών σε επίφοβα ποσοστά. Έρευνα που
διεξήχθη με τη συμμετοχή πιλότων των καναδικών αερογραμμών αποκάλυψε αύξηση
στα κρούσματα οξείας μυελοειδούς λευχαιμίας. Αντίθετα, μία άλλη των βρετανικών
αερογραμμών παρουσίασε ενθαρρυντικά στοιχεία υπέρ της καλής κατάστασης της
υγείας του πληρώματος. Οι κυβερνήτες και οι μηχανικοί δεν απειλήθηκαν να
πεθάνουν από καρκίνο. Η αεροπορική εταιρεία εγκατέστησε μόνιτορ τα οποία
παρακολουθούσαν την κοσμική ακτινοβολία σε αεροσκάφους τύπου Κονκόρντ, που
πετά σε υψηλότερα επίπεδα συγκριτικά με τα συμβατικά αεροπλάνα. Η πτήση όμως
διαρκεί λιγότερο λόγω της ταχύτητας του αεροσκάφους και τόσο οι επιβάτες όσο
και το πλήρωμα, υπό κανονικές συνθήκες, εκτίθενται σε μικρότερα ποσοστά
ακτινοβολίας. Στην περίπτωση που ανιχνεύονται ηλιακές εκρήξεις και τα επίπεδα
ακτινοβολίας αυξάνονται, ο πιλότος δέχεται προειδοποίηση να κατέβει χαμηλότερα.