Γιατρέ μου, φαντάζομαι ότι είμαι άρρωστος…

Οι Έλληνες πιστεύουν ότι έχουν χειρότερη υγεία από τους περισσότερους
Ευρωπαίους και κυρίως από εκείνους των κεντρικών και βορείων χωρών. Ένας στους
δέκα Έλληνες άνω των 16 χρόνων και τρεις στους δέκα Έλληνες άνω των 60 χρόνων
δηλώνουν ότι έχουν κακή ή πολύ κακή υγεία. Δύο, επίσης, στους 10 Έλληνες άνω
των 16 χρόνων δηλώνουν πως η κατάσταση της υγείας τους είναι μέτρια.

Τα απαισιόδοξα αυτά συμπεράσματα αποτυπώνει μελέτη του Τμήματος Κοινωνικής
Πολιτικής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (με επικεφαλής τον
αναπληρωτή καθηγητή κ. Γιάννη Υφαντόπουλο), η οποία στηρίχθηκε σε στοιχεία της
Eurostat. Τα στοιχεία προέρχονται από έρευνα σε 60.000 ευρωπαϊκά νοικοκυριά,
αποτελούμενα από 129.000 άτομα. Στην Ελλάδα, η έρευνα περιέλαβε 5.220
νοικοκυριά, με 15.000 άτομα.

Η υποκειμενική αυτή εκτίμηση της υγείας των Ελλήνων φαίνεται να έρχεται σε
αντίφαση με τα αντικειμενικά στοιχεία, τα οποία δείχνουν ότι οι Έλληνες έχουν
από τα μεγαλύτερα προσδόκιμα ζωής μεταξύ των Ευρωπαίων (με μέση διάρκεια ζωής
τα 76 χρόνια οι άνδρες και τα 81,4 οι γυναίκες). Επίσης, ότι κατέχουν τη
χαμηλότερη θέση μεταξύ των εταίρων τους στη θνησιμότητα από καρκίνο και μία
από τις χαμηλότερες θέσεις στη θνησιμότητα από αναπνευστικά νοσήματα.

Ακόμα, υποφέρουν από χρόνιες ασθένειες σε ποσοστό μικρότερο του μέσου
ευρωπαϊκού όρου και αυτοκτονούν σπανιότερα από όλους τους άλλους Ευρωπαίους.
Εκεί, βέβαια, που αδιαφιλονίκητα κατέχουν ­ μαζί με τους Πορτογάλους ­ τα
(θλιβερά) πρωτεία είναι στους θανάτους από τροχαία ατυχήματα, όπου έχουν
τριπλάσια θνησιμότητα από τους Βρετανούς και τους Ολλανδούς.

Ευχαριστημένοι και… γκρινιάρηδες

Σύμφωνα με τη μελέτη, λιγότερο παραπονούνται για κακή υγεία οι Ιρλανδοί (μόνο
το 4% των ερωτηθέντων), οι Ολλανδοί (το 5%) και οι Βέλγοι (το 6%). Περισσότερο
παραπονούνται οι Πορτογάλοι (το 21%), οι Ισπανοί (το 14%), οι Ιταλοί (το 13%)
και οι Έλληνες (το 12%). Οι κάτοικοι αυτών των χωρών εκτιμούν ότι έχουν κακή ή
πολύ κακή υγεία σε ποσοστό μεγαλύτερο του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης
(10%). Μετρίως «γκρινιάρηδες» για την υγεία τους εμφανίζονται οι Δανοί και οι
Βρετανοί (7%), οι Λουξεμβούργιοι και οι Γάλλοι (8%) και οι Γερμανοί (9%).

«Οι απαντήσεις των πολιτών δείχνουν ότι η ικανοποίηση για την προσωπική
κατάσταση της υγείας συνδέεται με συστήματα υγείας που δεν κατάφεραν να
ικανοποιήσουν τις ανάγκες των πολιτών», σχολιάζει ο κ. Υφαντόπουλος. «Στην
Ελλάδα, αν και υπερηφανευόμαστε ότι ­ άνδρες και οι γυναίκες ­ είμαστε
μακρόβιοι, διαπιστώνουμε ότι οι ίδιοι οι πολίτες αξιολογούν την υγεία τους με
διαφορετικά κριτήρια και δεν είναι ικανοποιημένοι από αυτήν».

Στις ηλικίες άνω των 60 χρόνων, τα ποσοστά δυσαρέσκειας αυξάνονται κατακόρυφα.
Το 50% των Πορτογάλων, το 36% των Ισπανών, το 35% των Ιταλών και το 31% των
Ελλήνων αυτής της ηλικίας δηλώνουν «κακή ή πολύ κακή υγεία». Ακολουθούν κατά
σειρά οι Γερμανοί (19%), οι Γάλλοι (18%), οι Δανοί (16%), οι Λουξεμβούργιοι
(15%), οι Βρετανοί (14%), οι Βέλγοι (13%), οι Ολλανδοί και οι Ιρλανδοί (10%).
Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχει σημαντική διαφορά στις υποκειμενικές
εκτιμήσεις υγείας μεταξύ Νότου και Βορρά. Στις νότιες χώρες, τα ποσοστά των
ατόμων που δηλώνουν κακή υγεία τριπλασιάζονται μετά την ηλικία των 60 χρόνων,
ενώ στις χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης διπλασιάζονται.

Ανισότητα Βορρά – Νότου

Οι Έλληνες έχουν από τα μεγαλύτερα προσδόκιμα ζωής μεταξύ των Ευρωπαίων με μέση διάρκεια ζωής τα 76 χρόνια οι άνδρες και τα 81,4 οι γυναίκες

«Παρατηρείται και πάλι ανισότητα μεταξύ Βορρά και Νότου», επισημαίνει ο κ.
Υφαντόπουλος.

«Η ανισότητα αυτή αντικατοπτρίζει και τις μεταρρυθμίσεις που έγιναν στις
νότιες χώρες. Δηλαδή, οι χώρες αυτές ­ μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα ­ είχαν
ως κοινά σημεία την έξοδο από ολοκληρωτικά πολιτικά καθεστώτα, την καθυστέρηση
στους ρυθμούς των υγειονομικών μεταρρυθμίσεων και τη δυσπραγία του συστήματος
υγείας να ικανοποιήσει τους χρήστες του, κυρίως λόγω ελλείψεως ικανών
διοικητικών στελεχών.

Τα συστήματα υγείας των νοτίων χωρών έχουν παραμείνει νοσοκομειο-κεντρικά.

Κυριαρχεί η ασυλιακού τύπου φροντίδα, ενώ δεν έχουν αναπτυχθεί οι ανοιχτές
δομές, όπως η κατ’ οίκον νοσηλεία». Η αξιολόγηση της υγείας από τους ίδιους
τους πολίτες αποτελεί μια νέα «φιλοσοφία» στους επιστημονικούς κύκλους της
Ευρωπαϊκής Ένωσης ­ σε αντιδιαστολή με τους «ψυχρούς» αντικειμενικούς δείκτες
υγείας, που μετράνε παραδοσιακά τη θνησιμότητα και τη νοσηρότητα.«Θα πρέπει να
μετράται πια και η ικανοποίηση του ίδιου του χρήστη των υπηρεσιών υγείας,
καθώς αυτή επηρεάζει την απόδοσή του στην εργασία και την προσωπική ζωή του»,
τονίζει ο κ. Υφαντόπουλος.

Σύμφωνα με την αντικειμενική αξιολόγηση της υγείας των Ευρωπαίων, 160 Έλληνες
ανά 100.000 πληθυσμού πεθαίνουν κάθε χρόνο από καρκίνο, έναντι 230 Δανών, 220
Ιρλανδών, 210 Ολλανδών, Λουξεμβουργίων και Βρετανών, 200 Γερμανών και Ιταλών,
190 Γάλλων, 180 Ισπανών και 170 Πορτογάλων.

Τελευταία ­ και καλύτερη ­ θέση ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης
κατέχει η Ελλάδα και στη θνησιμότητα από αυτοκτονίες, με 3 θανάτους ανά
100.000 πληθυσμού ετησίως.

Τους περισσότερους θανάτους από αυτοκτονίες έχουν οι Γάλλοι (με 19 θανάτους
ανά 100.000 πληθυσμού τον χρόνο) και ακολουθούν κατά σειράν οι Δανοί, οι
Γερμανοί, οι Λουξεμβούργιοι, οι Ολλανδοί, οι Βρετανοί, οι Ισπανοί, οι Ιταλοί
και οι Πορτογάλοι.

Στη θνησιμότητα από αναπνευστικά νοσήματα, η Ελλάδα κατέχει επίσης πλεονεκτική
θέση και βρίσκεται ­ μαζί με την Ιταλία και πριν από την Ιρλανδία ­
προτελευταία στη σειρά, με 38 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού ετησίως.

Τη μεγαλύτερη θνησιμότητα από αυτές τις ασθένειες παρουσιάζει το Ηνωμένο
Βασίλειο (με 99 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού) και ακολουθούν κατά σειράν η
Δανία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ολλανδία, το Λουξεμβούργο, η Γερμανία, και η
Γαλλία.

Στα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος, όμως, δεν πάμε καλά. Βρισκόμαστε
βέβαια (με 340 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού τον χρόνο) κάτω από την Ιρλανδία
(που έχει τη μεγαλύτερη θνησιμότητα από αυτά τα νοσήματα, με 400 θανάτους ανά
100.000 πληθυσμού τον χρόνο ), την Πορτογαλία και τη Γερμανία (με 350
θανάτους). Είμαστε, όμως, σε αισθητά χειρότερη θέση από τη Γαλλία (που έχει
τους λιγότερους θανάτους από αυτές τις αιτίες ­ πιθανώς λόγω.. κόκκινου
κρασιού ­ με 180 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού τον χρόνο), αλλά και την
Ισπανία (με 260 θανάτους).

Στη θνησιμότητα από τροχαία ατυχήματα, η κατάστασή μας παραμένει τραγική: με
23 περίπου θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού τον χρόνο, βρισκόμαστε ­ μαζί με την
Πορτογαλία ­ μακράν των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Για παράδειγμα, το Η.νωμένο
Βασίλειο έχει 6 θανάτους από τροχαία ανά 100.000 πληθυσμού ετησίως, η Ολλανδία
7, η Δανία 9, η Ιρλανδία και η Γερμανία 11, η Ιταλία 13 και η Γαλλία 14.

Πού υπερέχουμε και πού υστερούμε

Από χρόνιες, τέλος, ασθένειες (σακχαρώδη διαβήτη, νεφροπάθειες κ.ά.),
υποφέρουν 7 στους 100 ενήλικες Έλληνες, έχοντας την ίδια συχνότητα με τους
Ισπανούς και τους Ολλανδούς. Τη μεγαλύτερη συχνότητα χρόνιων ασθενειών
παρουσιάζουν οι Γάλλοι (11 στους 100), οι Πορτογάλοι (9 στους 100), οι
Γερμανοί και οι Ιταλοί (8 στους 100), ενώ τη μικρότερη οι Ιρλανδοί (3 στους
100). «Στα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος έχουμε μπει στο φάσμα της
υψηλής συχνότητας, λόγω κυρίως της αλλαγής στη διατροφή μας», εξηγεί ο κ. Υφαντόπουλος.

«Στη θνησιμότητα που επηρεάζεται από το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον, όπως
εκείνη από τα τροχαία ατυχήματα, η Ελλάδα κατέχει τη χειρότερη θέση.

Γι’ αυτό, θα πρέπει να διεκδικήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση οικονομικούς πόρους
για τη βελτίωση των δρόμων και την προστασία του περιβάλλοντος.

Η πολύ μικρή θνησιμότητα από αυτοκτονίες στην Ελλάδα δείχνει ότι ο εξωστρεφής
τρόπος ψυχαγωγίας, η γειτονιά, οι συγγενικοί δεσμοί, λειτουργούν ως παράγοντες
εξισορρόπησης στη σύγχρονη ζωή, οι οποίοι απορροφούν τους κραδασμούς από την
ανεργία και τα άλλα κοινωνικά προβλήματα.

Η υψηλή θνησιμότητα από αυτοκτονίες σε χώρες όπως η Γαλλία, η Δανία και το
Λουξεμβούργο, δείχνει ότι δεν αρκούν τα συστήματα υγείας για να… σώσουν τις ψυχές!».