[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

«Εάν θέλουμε να διατηρήσουμε αυτά που πετύχαμε, πρέπει να αλλάξουμε». Αυτό θα
μπορούσε να είναι το μήνυμα της Σίντρα ­ μιας ρομαντικής πόλης της Πορτογαλίας
­ που επέλεξε κάποτε ως τόπο διαμονής ο λόρδος Βύρωνας. Και που επελέγη και
από τους διοργανωτές του συνεδρίου με θέμα «Ευρωπαϊκή ταυτότητα σε μια
παγκόσμια οικονομία».

Πολιτικοί, πανεπιστημιακοί, εκπρόσωποι των εργοδοτών και των εργαζομένων της
Ευρώπης έδωσαν ένα «ραντεβού» αντιπαράθεσης και συναίνεσης υπό μια «βαριά»
σκιά: τα επιτεύγματα των Ηνωμένων Πολιτειών, που έχουν καταφέρει και λιγότερη
ανεργία να έχουν και μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης. Αλλά και τις αρνητικές
επιδόσεις της πέραν του Ατλαντικού δύναμης: τη φτώχεια, την ανασφάλεια στην
εργασία και τις ανισότητες.

Οι απαντήσεις δεν είναι εύκολες. Κάποιος μπορεί να υποστηρίξει πως η λύση
είναι η αναμόρφωση του ασφαλιστικού ­ και, κυρίως, του συνταξιοδοτικού ­
συστήματος, προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι συνέπειες από τη γήρανση του
πληθυσμού. Κάποιος άλλος ότι τη λύση θα δώσει η εισαγωγή μεταναστών. Ένας
τρίτος θα υποστηρίξει τη μαγική λύση της διά βίου εκπαίδευσης. Από εκεί και
πέρα, στο «τραπέζι» πέφτουν τα πάντα ­ από τη σύνδεση της ατομικής
παραγωγικότητας με την αμοιβή μέχρι τη φορολόγηση των επιχειρήσεων για τη
συντήρηση του κράτους – πρόνοιας.

Το βέβαιο είναι ότι όλη αυτή η συζήτηση δημιουργεί φόβους στους Ευρωπαίους
εργαζόμενους. Και ίσως γι’ αυτό όλοι, ή σχεδόν όλοι, οι μετέχοντες στη Σίντρα
φρόντισαν να ξεκαθαρίσουν πως προτεραιότητα της Ευρώπης είναι η ασφάλεια του
εργαζόμενου. Κι ότι οι κουβέντες για την ευελιξία στην αγορά εργασίας πάνε
«πακέτο» με τα θεμελιώδη δικαιώματα του πολίτη ­ ανάμεσα στα οποία είναι και
το δικαίωμα στην εργασία.

Για τη μεν Κομισιόν, η Σίντρα θα μπορούσε να είναι η αρχή ενός «κοινωνικού
Νταβός». Για τους «15», όμως, το πρώτο τεστ έρχεται πολύ γρήγορα, στη σύνοδο
κορυφής του Μαρτίου, με θέμα την απασχόληση, την ανάπτυξη και την κοινωνία της
πληροφορίας.

Ωστόσο, τόσο οι «εγκέφαλοι» που έδωσαν το «παρών» στη Σίντρα, όσο και οι
ηγέτες της Ένωσης, οφείλουν να γνωρίζουν μια βασική ­ για την Ευρώπη ­
αφετηριακή αρχή: ότι κανένα εγχείρημα δεν μπορεί να πετύχει ερήμην των
πολιτών, μέσα σε αποστειρωμένα γραφεία ή κομπιούτερ…