Παγκόσμια αγορά, η νέα πρόκληση

Η αρχή του 21ου αιώνα συμπίπτει με τη ραγδαία μεταβολή του διεθνούς
οικονομικού περιβάλλοντος. Δημιουργούνται οι προϋποθέσεις μιας νέας παγκόσμιας
οικονομίας που οδηγείται από την τεχνολογία, ενισχύεται από την καινοτομία και
ωθεί τη χώρα μας αναγκαστικά σε στενότερη συνεργασία με τον υπόλοιπο κόσμο. Ο
νέος πλούτος των εθνών δημιουργείται σε μεγάλο βαθμό από τη δύναμη της
«καινούργιας ιδέας». Οι σύνθετες πλέον σχέσεις μεταξύ των χωρών εκφράζονται
κυρίως στο πεδίο της οικονομίας, όλο και περισσότερο γύρω από κοινούς στόχους
και συμφέροντα, όλο και λιγότερο στη βάση της κοινής ιδεολογίας. Σε συνθήκες
ελεύθερου και σκληρού ανταγωνισμού.

Είναι κατά τη γνώμη μου σημαντικό να προσεγγίσουμε τις νέες συνθήκες και την
μετά Seatle περίοδο, σχετικά με το μέλλον των πολυμερών διαπραγματεύσεων και
το τοπίο, όπως διαμορφώνεται.

Στόχος αυτής της διάσκεψης ήταν η έναρξη ενός νέου γύρου πολυμερών
διαπραγματεύσεων.

Δεν επιτεύχθηκε. Οι σημαντικότεροι λόγοι που οδήγησαν σ’ αυτή την κατάληξη
είναι το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ βρίσκονται σήμερα στο
ακρότατο σημείο διαφοροποίησης στόχων και θέσεων ενώ οι ΗΠΑ επέμειναν να
περιορίζουν τις διαπραγματεύσεις αποκλειστικά στη γεωργία και τις υπηρεσίες,
ώστε να δοθεί έμφαση στην πλήρη απελευθέρωση της γεωργίας. Οι προσπάθειες της
Ε.Ε. και της Ιαπωνίας να διευρύνουν το γύρο διαπραγματεύσεων και σε άλλους
τομείς, όπως οι επενδύσεις, ο ανταγωνισμός, το περιβάλλον και τα εργασιακά
πρότυπα απέβησαν άκαρπες. Αυτή η διάσταση απόψεων οδήγησε για πρώτη φορά σε
αδυναμία έκδοσης κοινού ανακοινωθέντος για την τρίτη διάσκεψη του Παγκόσμιου
Οργανισμού Εμπορίου.

Οι αναπτυσσόμενες

Ωστόσο η Ε.Ε. συνεχίζει να υποστηρίζει σφαιρικό γύρο διαπραγματεύσεων και για
να επιτύχει αυτόν τον στόχο της έχει εγκαινιάσει εντατική διαδικασία
διαβουλεύσεων με τρίτες χώρες, ακόμα και με εκείνες που έχουν διαμετρικά
αντίθετες απόψεις. Θεωρώ ότι αυτή η τακτική θα αποδώσει καρπούς.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα προβλήματα και τις ανησυχίες των
αναπτυσσομένων χωρών. Η πρόταση της Ε.Ε. να επιβληθεί μηδενικός δασμός στα
προϊόντα των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών που εξάγονται στις ανεπτυγμένες
οικονομίες πιστεύω ότι βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση. Δεσμεύτηκε εξάλλου να
χρηματοδοτήσει προγράμματα τεχνικής βοήθειας σ’ αυτές τις χώρες και η Ελλάδα
παίρνει μέρος ήδη σ’ αυτά. Σ’ αυτή τη διάσκεψη ­ δικαιολογημένα ­ οι
αναπτυσσόμενες χώρες τήρησαν εξαιρετικά αρνητική στάση και επήλθε πλήρης ρήξη
με τις ανεπτυγμένες χώρες ιδιαίτερα ύστερα από την ομιλία του προέδρου Κλίντον
για το εμπόριο και τα εργασιακά πρότυπα. Το Seatle δεν σήμανε το τέλος της
παγκοσμιοποίησης του εμπορίου αλλά έδωσε λαβή για προβληματισμό.

Άλλωστε έτσι δικαιολογείται η κοσμοσυρροή πλήθους «μαχητικών» αντιπροσώπων μη
κυβερνητικών οργανώσεων, που υπερασπίσθηκαν με σθένος τις θέσεις τους.

Η χώρα μας διαμορφώνει τις θέσεις της με δημοκρατικές διεργασίες, συνεχή
διάλογο και στο πλαίσιο διεθνών συμφωνιών, κανόνων και αρχών, αναζητώντας το
κοινωνικό πρόσωπο του ΠΟΕ. Πιστεύω ότι σ’ αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση πρέπει
να αρχίσει να οικοδομείται η μετά Seatle εποχή.

Η Ροδούλα Ζήση είναι υφυπουργός Οικονομικών.