Φεύγουν οι χριστιανοί από τους Αγίους Τόπους

Στη Βηθλεέμ. Τα τελευταία Χριστούγεννα της χιλιετίας γιορτάστηκαν με κοσμοσυρροή προσκυνητών και τουριστών

Είναι ένας σταυρός από νέον και το ύψος του ξεπερνά τα 2,5 μέτρα. Η λάμψη του
τη νύχτα διαχέεται σε όλη τη γύρω περιοχή, στον χριστιανικό τομέα της Βηθλεέμ.
Το παράδειγμα του Ελίας Ταλιγιέχ, να τοποθετήσει τον σταυρό στη στέγη του
σπιτιού του, ακολούθησαν ο ένας μετά τον άλλον όλοι οι γείτονές του. Το να ζει
κανείς στην πόλη-γενέτειρα του Ιησού, που κυριαρχείται από μουσουλμάνους, δεν
είναι εύκολη υπόθεση. Ήταν η υπερηφάνεια της πίστης του που οδήγησε τον
Παλαιστίνιο εργάτη στην απόφαση να βάλει τον σταυρό στο υψηλότερο σημείο του
σπιτιού του.

Ο Ταλιγιέχ και όλοι όσοι ζουν στον Δρόμο του Αστέρος ανήκουν στην ίδια
μειοψηφία που, συρρικνωμένη από τις κατακτήσεις, τον προσηλυτισμό και τη
μετανάστευση, αποτελεί σήμερα μόνο το 2% του συνολικού πληθυσμού των Αγίων
Τόπων. Πριν από δεκαπέντε αιώνες όμως, οι χριστιανοί ήταν η πλειονότητα. Η
επιρροή τους σε όλη τη Μέση Ανατολή, κυρίως στις περιοχές που στιγματίστηκαν
από αναταραχές, όπως στο Ιράκ και στον Λίβανο, έχει εξασθενήσει. Στην Αίγυπτο
­ ζουν εκεί περίπου 6 εκατομμύρια Κόπτες ­ ο αριθμός τους κρατήθηκε σταθερά,
όμως έγιναν πολλές φορές στόχος επιθέσεων από φανατικούς ισλαμιστές.

Με την ειρηνευτική διαδικασία στον ορίζοντα της Μέσης Ανατολής, υπάρχουν
κάποια ενδείξεις ότι αυτή η πτώση δεν θα συνεχιστεί για πολύ. Και η πρώτη
επίσκεψη του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β’ στους Αγίους Τόπους, τον Μάρτιο,
ενδεχομένως να συμβάλει στην ενίσχυση του ηθικού των χριστιανών πιστών.
«Ελπίζω ότι θα ενθαρρύνει τον κόσμο να μείνει εδώ, στην πατρίδα του Ιησού»,
λέει η καθολική Ναζρίν Μισιρκί, 26 ετών.

Οι χριστιανοί των Αγίων Τόπων είναι στην πλειοψηφία τους Άραβες. Ανήκουν σε 60
παλαιές εκκλησίες και νεοϊδρυθείσες αιρέσεις… Υπάρχουν Σύροι ορθόδοξοι που
τελούν τις λειτουργίες στην αραμαϊκή, τη γλώσσα του Ιησού, αλλά και
ευαγγελικές προτεσταντικές αιρέσεις, ένα νέο προϊόν που εισήχθη πρόσφατα από
τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πολλές δυσκολίες

Κάποιοι είναι αφοσιωμένοι. Άλλοι είναι χριστιανοί μόνο κατ’ όνομα. Αρκετοί
πάντως ανησυχούν για το μέλλον. Οι καλές δουλειές σπανίζουν και χρειάζονται
αρκετά χρήματα για να χτίσει κανείς σπίτι. Οι ειρηνευτικές συμφωνίες που
υπεγράφησαν μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων δεν έφεραν την οικονομική
ανάκαμψη που υπόσχονταν. Οι νέοι καθυστερούν τον γάμο και δεν είναι λίγοι
αυτοί που αναζητούν την τύχη τους στην… εξορία. Ο Μπερνάρ Σαμπέλα,
κοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Βηθλεέμ, υποστηρίζει ότι οι χριστιανοί με
ρίζες στους Αγίους Τόπους, που ζουν σήμερα στο εξωτερικό, είναι περισσότεροι
από αυτούς που παρέμειναν στις γενέτειρές τους.

Πριν από 50 χρόνια οι χριστιανοί αποτελούσαν το 7% του συνολικού πληθυσμού
μεταξύ της Μεσογείου και του Ιορδάνη ποταμού ή 135.000 στα 1,8 εκατομμύρια.

Δεκάδες χιλιάδες εγκατέλειψαν τις εστίες τους στη διάρκεια του αραβοϊσραηλινού
πολέμου το 1948. Από τότε άρχισαν να μεταναστεύουν σε σταθερό ρυθμό, αν και
λιγότεροι έφυγαν από το Ισραήλ, συγκριτικά με τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της
Γάζας, περιοχές που τραυματίστηκαν από τον πόλεμο του ’67 και περιήλθαν υπό
ισραηλινή κατοχή. Ακολούθησε η Ιντιφάντα, η εξέγερση των Παλαιστινίων κατά της
ισραηλινής κυριαρχίας που ήρθε να αποτελειώσει ό,τι έμενε όρθιο. Τα
Πανεπιστήμια έκλεισαν στις φλεγόμενες από τη βία περιοχές και χιλιάδες
Παλαιστίνιοι φυλακίστηκαν. Ο Τζορτζ Αμπού Αϊτά έφυγε από το Μπεΐτ Σαχούρ, μια
μικρή χριστιανική πόλη κοντά στη Βηθλεέμ, πριν από 13 χρόνια για σπουδές στην
Αγγλία. Δεν βρήκε τίποτα να τον περιμένει στη γη των προγόνων του.

Γι’ αυτό και ποτέ δεν επέστρεψε για να μείνει.

Ωστόσο κάποιοι, αν και ελάχιστοι, γύρισαν. Γεγονός που εκτιμάται ως θετική
απόρροια των ειρηνευτικών συμφωνιών του εβραϊκού κράτους με Άραβες γείτονές
του, την Αίγυπτο, την Ιορδανία και τους Παλαιστινίους. Τα ανοιχτά σύνορα με
τον αραβικό κόσμο θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν την προσέλευση περισσότερων
χριστιανών που ανήκουν σε εκκλησιάσματα μικρότερης εμβέλειας, όπως τους
Ορθοδόξους της Συρίας, τους Μαρωνίτες του Λιβάνου και τους Κόπτες της
Αιγύπτου. Οι χριστιανοί δεν υπέστησαν θρησκευτικές διώξεις από το Ισραήλ ή την
Παλαιστινιακή Αρχή, όμως οι σχέσεις τους κλυδωνίστηκαν αρκετές φορές. Σε μια
πρόσφατη διαμάχη, η ισραηλινή κυβέρνηση υποστήριξε το αίτημα των μουσουλμάνων
να χτίσουν ένα τζαμί έξω από την εκκλησία του Ευαγγελισμού, στη Ναζαρέτ.
Γεγονός που οι χριστιανοί ερμήνευσαν ως πολιτική κίνηση του Ισραήλ, επειδή οι
μουσουλμάνοι αποτελούν ισχυρότερο εκλογικό σώμα από αυτούς. Και αν το μήνυμα
δεν ακούστηκε, «υπάρχει ανησυχία στον κόσμο ότι οι ιεροί τόποι του
Χριστιανισμού μπορεί να γίνουν μουσεία», υποστηρίζει ο Ουαντί Αμπουνασάρ,
εκπρόσωπος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στην Ιερουσαλήμ.

Οι χριστιανοί 5 αραβικών κρατών

ΑΙΓΥΠΤΟΣ

Οι χριστιανοί Κόπτες αποτελούν το 10% του πληθυσμού των 64 εκατομμυρίων της
Αιγύπτου. Επιτρέπεται η συμμετοχή τους στα ιερά μυστήρια, όμως υπάρχουν
απαγορεύσεις στην κατασκευή και την ανακατασκευή των εκκλησιών. Σε γενικές
γραμμές οι σχέσεις τους με τους μουσουλμάνους είναι καλές. Ωστόσο, έχουν
δεχθεί επιθέσεις από φανατικούς ισλαμιστές και διατείνονται ότι γίνονται εις
βάρος τους διακρίσεις για να μη συμμετάσχουν σε ανώτατα πολιτικά όργανα.

ΛΙΒΑΝΟΣ

Αν και κάποτε πλειοψηφούσαν, οι χριστιανοί στον Λίβανο αποτελούν το 45% του
συνολικού πληθυσμού των 3,5 εκατομμυρίων. Η μείωση που παρατηρήθηκε στις
γεννήσεις και η μετανάστευση είναι οι κύριες αιτίες που οι χριστιανοί του
Λιβάνου έχασαν αρκετή από την επιρροή τους.

ΙΡΑΚ

Επτακόσιες πενήντα χιλιάδες χριστιανοί ζούσαν στο Ιράκ στις αρχές της
δεκαετίας του ’90. Από αυτούς απέμειναν 500.000. Αιτία τής μεγάλης εξόδου από
τη χώρα είναι η οικονομική δυσπραγία, εξαιτίας των κυρώσεων του ΟΗΕ.

ΙΟΡΔΑΝΙΑ

Οι χριστιανοί αποτελούν το 6% των 4,8 εκατομμυρίων Ιορδανών. Κατέχουν το 10%
των θέσεων στο 80μελές Κοινοβούλιο. Οι διαμάχες μεταξύ της πλειοψηφίας των
σουνιτών μουσουλμάνων και των χριστιανών είναι σπάνιες.

ΣΥΡΙΑ

Περίπου 1,7 εκατ. χριστιανοί ζουν στη Συρία αποτελώντας το 10% του πληθυσμού
της των 17,4 εκατομμυρίων. Ο Αρχιεπίσκοπος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας
Ιμπραήμ Νέιμα υποστηρίζει ότι οι χριστιανοί δεν υπόκεινται διώξεις. Διατηρούν
ανώτατες κυβερνητικές θέσεις.